Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Zapalenie trzeciej powieki u psa
Zdjęcie wypromptowano dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Czym jest trzecia powieka u psa?
Trzecia powieka u psa (tzw. migotka) to ruchomy, trójkątny fałd błony śluzowej zlokalizowany w przynosowym (wewnętrznym) kąciku oka, ułożony prostopadle do dolnej i górnej powieki.
W skład budowy anatomicznej trzeciej powieki wechodzą:
- Chrząstka T-kształtna: stanowi szkielet konstrukcyjny migotki.
- Gruczoł trzeciej powieki: odpowiada za produkcję od 25% do 50% całkowitej masy filmu łzowego.
- Grudki chłonne: różowoczerwone skupiska tkanki limfatycznej znajdujące się pod spojówką (od strony wewnętrznej), których przerost bywa bezpośrednią przyczyną problemów okulistycznych.
Warto wiedzieć: wolny brzeg migotki bywa zmiennie pigmentowany. U niektórych ras (np. u cocker spanieli) migotka może ściślej przylegać i otaczać gałkę oczną.
Jakie funkcje pełni trzecia powieka?
Trzecia powieka pełni kluczowe funkcje ochronne i nawilżające dla narządu wzroku psa:
- Mechaniczna ochrona rogówki przed urazami i ciałami obcymi.
- Nawilżanie gałki ocznej poprzez produkcję i równomierne rozprowadzanie filmu łzowego.
- Lokalna odporność (ochrona immunologiczna) – wytwarza immunoglobuliny (przeciwciała) zwalczające patogeny.
Ważne: Chirurdzy weterynaryjni traktują usunięcie trzeciej powieki jako ostateczność. Jej całkowita ekstrakcja drastycznie zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu suchego oka (KCS) oraz nawracających stanów zapalnych spojówki i rogówki.
Czym jest zapalenie trzeciej powieki u psa?
Mimo, że w praktyce wypadnięcie trzeciej powieki jest często konsultowane u lekarzy, to patogeneza nie została jeszcze w pełni poznana.
Wiśniowe oko u psów występuje zwykle w bardzo młodym wieku, najczęściej między 3-12. miesiącem życia szczeniaka. U buldogów problem ten zdarza się wcześniej ok. 3. miesiąca, z kolei u mastifów później – ok. 9 miesiąca życia.
Jakie są przyczyny problemów z trzecią powieką u psa?
Przyczyną zapalenia trzeciej powieki u psów jest często nieleczone zapalenie worka spojówkowego, które przechodzi w formę przewlekłą i prowadzi do przerostu grudek chłonnych, co prowadzi do grudkowego zapalenia trzeciej powieki u psa. Powikłaniem w takim stanie chorobowym jest zwykle wypływ śluzowy lub ropny z oka, a także światłowstręt.
Inną z przyczyn zapalenia trzeciej powieki są po prostu zmiany anatomiczne, które prowadzą do zbyt luźnego połączenia trzeciej powieki z powięzią oczodołu, co sprzyja wypadaniu trzeciej powieki.
Które psy są narażone na cherry eye?
Szczególnie narażone na wypadnięcie trzeciej powieki są takie rasy psów, jak:
Objawy zapalenia i wypadnięcia trzeciej powieki u psa
Do charakterystycznych sygnałów alarmowych wskazujących na problem z migotką należą:
- Widoczna, czerwona lub różowa tkanka wyłaniająca się z wewnętrznego kącika oka (przypominająca owoc wiśni).
- Obrzęk i przekrwienie (zaczerwienienie) trzeciej powieki.
- Mrużenie oka, łzawienie oraz widoczny dyskomfort lub bolesność.
- Surowiczy, śluzowy lub ropny wypływ z worka spojówkowego.
- Światłowstręt (unikanie jasnego światła przez psa).
Jak weterynarz diagnozuje choroby trzeciej powieki?
W trakcie badania wypadniętego gruczoły trzeciej powieki u psa lekarz obejrzy powierzchnię trzeciej powieki, która powinna być gładka i różowa. Po znieczuleniu miejscowym lekarz odchyli przedni brzeg trzeciej powieki, by sprawdzić, czy pomiędzy rogówką, a trzecią powieką nie ma ciał obcych.
W trakcie badania lekarz może wykonać pomiar produkcji łez, co może być pomocne przy dalszej obserwacji zwierzęcia, które narażone jest na pojawienie się w przyszłości zespołu suchego oka.
Jak leczy się zapalenie trzeciej powieki u psa?
W łagodnych stanach zapalnych lub przy pierwszym epizodzie niepełnego wypadnięcia stosuje się manualne odprowadzenie (nastawienie) gruczołu w znieczuleniu miejscowym oraz podawanie kropli przeciwzapalnych i antybiotykowych.
Chirurgiczna repozycja jest najskuteczniejszym sposobem leczenia. Głównym celem zabiegu jest zachowanie gruczołu i jego funkcji, a nie jego usunięcie.
- Metoda kieszonkowa (wg Morgana): najbardziej rozpowszechniona i bezpieczna technika polegająca na odprowadzeniu gruczołu do utworzonej z tkanki spojówkowej „kieszonki”.
- Metody zakotwiczenia: polegają na przyszyciu gruczołu do powięzi oczodołu lub okostnej (metoda Blogga i jej późniejsze modyfikacje).
Grudkowe zapalenie trzeciej powieki – leczenie chirurgiczne
W przypadku wypadnięcia trzeciej powieki u psa, spowodowanego grudkowym zapaleniem trzeciej powieki stosuje się jedną z trzech metod chirurgicznych:
- Najstarszą z metod jest wymrożenie grudek chłonnych ciekłym azotem
- Druga metoda wiąże się z śród- i pooperacyjnym krwawieniem i polega na mechanicznym usunięciu grudek chłonnych
- Trzecia metoda polega na laserowym usunięciu grudek bądź za pomocą aparatu do elektro-diatermii – metoda ta nie trwa dłużej niż 10 minut na jedno oko i nie wymaga głębokiego znieczulenia, chociaż jest wykonywana w znieczuleniu ogólnym.
Ile kosztuje operacja trzeciej powieki u psa?
Cena operacji trzeciej powieki u psa zależy od rodzaju zabiegu. Przykładowe widełki cenowe, które mogą być różne w zależności o miejsca wykonywania zabiegów to:
- Usunięcie gruczołu trzeciej powieki – 600-800 zł
- Repozycja i ustalenie gruczołu trzeciej powieki – 600-800 zł
Do cen tych należy doliczyć jeszcze koszty pooperacyjne, a całość leczenia może zamknąć się w przedziale 800-1200 zł.
Zabieg trzeciej powieki u psa – postępowanie pooperacyjne
W ciągu 2-3. tygodni po operacji trzecia powieka u psa będzie obrzęknięta, silnie przekrwiona i wystająca z kącika oka.
W tym okresie pies powinien przebywać w kołnierzu elżbietańskim.
W trakcie rozpuszczania się nici może dojść do ponownego wysunięcia się trzeciej powieki, co będzie oznaczało konieczność przeprowadzenia zabiegu ponownie – dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których szwy zostały założone zbyt płytko.
Krople antybiotykowe podaje się w tym czasie według zaleceń lekarza.
FAQ: pytania i odpowiedzi
Czy zapalenie trzeciej powieki i cherry eye to to samo?
Nie. Cherry eye to potoczna nazwa wypadnięcia gruczołu trzeciej powieki, manifestująca się jako czerwony guzek w kąciku oka. Zapalenie trzeciej powieki dotyczy natomiast stanu zapalnego tkanki lub grudek chłonnych, co może (ale nie musi) prowadzić do wypadnięcia gruczołu.
Czy zapalenie trzeciej powieki można leczyć domowymi sposobami?
Nie. Domowe sposoby są niewystarczające i mogą zaszkodzić. Niewłaściwe krople lub opóźnienie wizyty u weterynarza grozi uszkodzeniem rogówki lub ślepotą. Doraźnie można jedynie zabezpieczyć psa przed drapaniem i delikatnie przemyć okolicę oka solą fizjologiczną do czasu wizyty w gabinecie.
Literatura naukowa i badania
A. Włodarczyk, Wiśniowe oko, czyli wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki, https://magwet.pl/uploads/ksiazki/ZE_MW_Okulistyka-cz2_Wisniowe-oko.pdf?srsltid=AfmBOooLwKhukDwaID94hAWbF4HWh6NA1HZEgxZVaLT259TrgUQ-vfnv (dostęp: 26.07.2026).
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
Witam. Mój buldorzek w młodości przez to przechodził, niestety zabieg trzeba było powtórzyć.