Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Strupy u psa
Zdjęcie wypromptowano dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Czy strupy u psa to choroba?
Strup u psa nie jest osobną chorobą, lecz wtórną zmianą skórną powstającą po zaschnięciu wysięku, krwi albo ropy. Jego obecność wskazuje, że wcześniej doszło do uszkodzenia lub procesu zapalnego skóry, ale sama obecność strupa nie pozwala ustalić przyczyny.
Jakie są najczęstsze przyczyny strupów u psa?
Strupy u psa najczęściej wynikają z urazów mechanicznych, obecności pasożytów, infekcji bakteryjnych lub reakcji alergicznych [1][2][3]. Ponieważ strupy są jedynie objawem, postawienie diagnozy wymaga oceny symptomów towarzyszących, takich jak świąd, wyłysienia czy zaczerwienienie skóry.
Najczęstsze przyczyny powstawania strupów
- Urazy i samouszkodzenia: Zadrapania, otarcia lub pogryzienia. Uporczywe drapanie, wylizywanie i wygryzanie skóry uszkadza jej barierę ochronną, co ułatwia rozwój zakażeń.
- Pasożyty zewnętrzne: Pchły, świerzbowiec oraz nużeniec. W przypadku alergicznego pchlego zapalenia skóry (APZS) nawet pojedyncze ukąszenie wywołuje silny świąd i zmiany grudkowo-strupiejące (głównie na lędźwiach i u nasady ogona).
- Bakteryjne zapalenie skóry (piodermia): Powstaje często wtórnie. Pęknięte krosty zasychają, tworząc strupy i kryzki naskórkowe. Postać głęboka może powodować dodatkowo ból, owrzodzenia i wyciek ropno-krwisty.
- Alergie i atopowe zapalenie skóry (AZS): Alergia wywołuje stan zapalny i świąd, co zmusza psa do drapania. Uszkodzony naskórek ulega wtórnym infekcjom bakteryjnym lub drożdżakowym, które skutkują powstaniem strupów.
- Grzybica skóry (dermatofitoza): Zakażenie grzybami (np. Microsporum canis) objawia się strupami, łuszczeniem skóry i okrągłymi ogniskami wyłysień. Jest to choroba odzwierzęca, niebezpieczna również dla ludzi.
- Choroby autoimmunologiczne i hormonalne: Rzadsze przyczyny obejmują m.in. pęcherzycę liściastą (pemphigus foliaceus), zaburzenia rogowacenia czy niedoczynność tarczycy, która osłabia odporność skóry.
PAMIĘTAJ: Nawracające, bolesne lub rozległe zmiany skórne wymagają diagnostyki weterynaryjnej (zeskrobiny, badania zsuwu sierści, lampy Wooda), aby wyleczyć pierwotne źródło problemu, a nie tylko jego skutki.
Jak wyglądają strupy u psa i na co zwrócić uwagę?
Kolor, liczba i miejsce występowania strupów mogą być wskazówką diagnostyczną, ale nie pozwalają samodzielnie określić choroby. Znacznie ważniejsze jest to, czy zmianom towarzyszą świąd, zaczerwienienie, wyłysienie, krosty, łuszczenie skóry, ból albo wydzielina. Istotne jest również rozmieszczenie zmian oraz to, czy pojawiają się pojedynczo, czy stopniowo obejmują kolejne okolice ciała [1][2][3].
Suche, ciemne lub żółtawe strupy – czy kolor ma znaczenie?
Strupy mogą różnić się kolorem i wyglądem w zależności od rodzaju materiału, który zasechł na powierzchni skóry. Ciemne lub brunatne strupy mogą zawierać zaschniętą krew, np. po zadrapaniu, pęknięciu zmiany lub innym uszkodzeniu skóry. Żółtawe strupy mogą natomiast powstawać z zaschniętego wysięku pojawiającego się w przebiegu stanu zapalnego. Sam kolor nie jest jednak testem diagnostycznym.
Strupy na grzbiecie i przy ogonie
Strupy w tylnej części grzbietu oraz w okolicy nasady ogona mogą nasuwać podejrzenie problemu z pchłami lub alergicznego pchlego zapalenia skóry. U uczulonych psów świąd w tych miejscach bywa bardzo nasilony, a drapanie i wygryzanie prowadzą do przeczosów, wyłysień i wtórnego uszkodzenia skóry. Uszkodzona bariera skórna sprzyja również wtórnym zakażeniom bakteryjnym.
Strupy na uszach, łokciach i brzuchu
Strupy połączone z bardzo silnym świądem w okolicy brzegów małżowin usznych, łokci oraz dolnej części tułowia mogą zwiększać podejrzenie świerzbu sarkoptycznego. W przebiegu tej choroby drapanie prowadzi do przeczosów, wyłysień i kolejnych uszkodzeń skóry.
Nie oznacza to jednak, że strupy w tych miejscach są charakterystyczne wyłącznie dla świerzbu. Podobne zmiany mogą pojawiać się również przy alergiach, zakażeniach bakteryjnych i innych chorobach dermatologicznych.
Strupy na pysku, nosie i opuszkach
Zmiany strupiejące na pysku, grzbiecie nosa lub w okolicy opuszek mogą mieć różne przyczyny. Należą do nich m.in. urazy, wtórne zakażenia skóry oraz rzadziej choroby immunologiczne.
Jedną z chorób, które mogą powodować nietypowe, rozległe zmiany strupiejące w obrębie twarzy i innych charakterystycznych okolic ciała, jest pemphigus foliaceus.
Rozmieszczenie zmian może być dla lekarza ważną wskazówką. Przy alergii na pchły zmiany często koncentrują się w tylnej części grzbietu i przy nasadzie ogona, natomiast przy świerzbie często obejmują brzuch, uszy i łokcie.
Co zrobić, gdy zauważysz strupy na skórze psa?
Nie odrywaj strupów i nie lecz zmian przypadkowymi preparatami. Obejrzyj dokładnie skórę psa, sprawdź, czy występują świąd, wyłysienia, zaczerwienienie, ból lub wydzielina, a następnie obserwuj, czy pojawiają się kolejne zmiany. [1][2]
1. Obejrzyj całą skórę i sierść
Rozsuń sierść i sprawdź, czy strup jest pojedynczy, czy podobne zmiany występują również w innych miejscach. Zwróć uwagę na ich rozmieszczenie i symetrię oraz obecność wyłysień, zaczerwienienia, wilgotnej skóry, wydzieliny lub nieprzyjemnego zapachu. Sprawdź też sierść pod kątem pcheł i ich odchodów. [1][2]
2. Zrób zdjęcie i obserwuj zmiany
Sfotografuj zmianę w dobrym świetle, najlepiej z przedmiotem pokazującym jej wielkość, np. linijką. Zapisz datę zdjęcia i sprawdzaj, czy strup się powiększa, pojawiają się nowe zmiany albo nasila się świąd. Taka dokumentacja może ułatwić lekarzowi ocenę przebiegu problemu.
3. Nie lecz zmian na własną rękę
Nie odrywaj strupów, nie wyciskaj krost i nie stosuj bez konsultacji ludzkich maści, antybiotyków ani sterydów pozostałych po wcześniejszym leczeniu. Podobnie wyglądające zmiany mogą mieć różne przyczyny, a właściwe postępowanie zależy od rozpoznania. [1][2][3]
Jak leczy się strupy u psa?
Nie leczy się samego strupa – leczenie zależy od przyczyny, która doprowadziła do jego powstania. Terapia może obejmować zwalczanie pasożytów, leczenie zakażeń bakteryjnych lub grzybiczych, kontrolę alergii i świądu albo leczenie choroby podstawowej [1][2][3].
Przy piodermii ważne jest nie tylko opanowanie infekcji, lecz także ustalenie, dlaczego doszło do jej rozwoju. Nawrotom mogą sprzyjać m.in. alergie, ektopasożyty, zaburzenia rogowacenia i niektóre choroby hormonalne.
W dermatofitozie stosuje się leczenie przeciwgrzybicze, a przy alergii kluczowe jest ograniczenie świądu i wtórnych infekcji.
Nie odrywaj strupów i nie smaruj zmian przypadkowymi maściami dla ludzi. Podobnie wyglądające strupy mogą mieć zupełnie różne przyczyny, a niewłaściwy preparat może podrażnić skórę lub utrudnić późniejszą ocenę zmiany przez lekarza.
Czy strupy u psa mogą być zaraźliwe dla człowieka lub innych zwierząt?
Sam strup nie jest zaraźliwy, ale choroba, która doprowadziła do jego powstania, może być zakaźna. Dotyczy to m.in. dermatofitozy oraz świerzbu sarkoptycznego [2][3].
Dermatofitoza, czyli grzybica skóry wywoływana przez dermatofity, może przenosić się między zwierzętami oraz ze zwierzęcia na człowieka. Materiał zakaźny może pozostawać także na sierści, legowisku i innych przedmiotach w otoczeniu psa.
Świerzb sarkoptyczny jest silnie zakaźny między psami, a kontakt z chorym zwierzęciem może wywołać również zmiany skórne u człowieka. Jeśli podobne objawy pojawiają się u innych zwierząt lub domowników, warto poinformować o tym lekarza weterynarii i ograniczyć bliski kontakt do czasu ustalenia przyczyny zmian.
FAQ: najczęściej zadawane pytania o strupy u psa
Czy strupy u psa mogą być od pcheł?
Tak. Ukąszenia pcheł, a zwłaszcza alergiczne pchle zapalenie skóry, mogą powodować silny świąd, drapanie i zmiany grudkowo-strupiejące. Często występują one w okolicy grzbietu, nasady ogona i tylnych części ciała.
Czy czarne strupy u psa oznaczają infekcję?
Nie zawsze. Ciemny lub czarny kolor może wynikać m.in. z obecności zaschniętej krwi, dlatego nie pozwala samodzielnie rozpoznać infekcji. Ważniejsze są objawy towarzyszące, takie jak zaczerwienienie, obrzęk, ból, ropa, zapach, świąd i pojawianie się kolejnych zmian.
Literatura naukowa i badania
[1] A. Loeffler i inni, Antimicrobial use guidelines for canine pyoderma by the International Society for Companion Animal Infectious Diseases (ISCAID), https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdfdirect/10.1111/vde.13342
(dostęp: 05.09.2026).
[2] P. Hensel i inni, Canine atopic dermatitis: detailed guidelines for diagnosis and allergen identification, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4531508/pdf/12917_2015_Article_515.pdf
(dostęp: 05.09.2026).
[3] K. A. Moriello i inni, Diagnosis and treatment of dermatophytosis in dogs and cats. Clinical Consensus Guidelines of the World Association for Veterinary Dermatology, https://ebvminpractice.org/wp-content/uploads/2025/09/veterinary-dermatology-2017-moriello-diagnosis-and-treatment-of-dermatophytosis-in-dogs-and-cats.pdf
(dostęp: 05.09.2026).
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
