Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Kiedy wypadają mleczaki u psa
pixabay.com/photos/animal-puppy-dog-canine-pet-4085255/
W skrócie: Zęby psa rozpoczynają proces trawienia, ponieważ rozdrabniają pokarm przed jego dalszym przesuwaniem się przez układ pokarmowy. Jama ustna, obejmująca także język, wargi i dziąsła, pomaga psu poznawać otoczenie, ale jest również narażona na urazy i choroby. W tym artykule wyjaśniam, jak przebiega ząbkowanie oraz wymiana zębów mlecznych na stałe.
W artykule przeczytasz
Jakie zęby ma szczeniak?
Pierwsze zęby psa to tzw. zęby mleczne, które później wymieniane są na zęby stałe. Szczeniak ma ich 28, a pełny wzór zębowy możesz zobaczyć w artykule: Ile pies ma zębów.
Pies to klasyczny mięsożerca. Jego jama ustna wypełniona jest zębami dostosowanymi do pobierania i rozdrabniania pokarmów mięsnych. Z tego względu zęby szczeniaka to:
- Małe siekacze – dostosowane do skubania i zdejmowania mięsa z kości oraz czynności pielęgnacyjnych we własnej sierści
- Kły – to zęby przystosowane do chwytania ofiary i zdzierania z niej mięśni
- Zęby przedtrzonowe – zęby te odpowiadają za wielu funkcji: trzymają zdobycz, zdzierają, tną mięso oraz rozdrabniają pokarm roślinny.
Rodzaje zębów u szczeniaka
Szczenięta mają 12 siekaczy (sześć na górze i sześć na dole), 4 kły (dwa górne i dwa dolne) oraz 12 zębów przedtrzonowych (sześć na górze i sześć na dole).
Ząbkowanie u psa – kiedy się zaczyna?
Prędkość wzrostu zębów mlecznych u szczeniąt zależy w dużej mierze od rasy. Małe rasy psów ząbkują dłużej – nawet do 10. tygodni, dzieje się tak np. u chihuahua i yorków. Jeżeli jednak do 10. tygodnia życia szczeniakowi nie wyrosły mleczaki, to należy udać się z psem do lekarze weterynarii, który na podstawie zdjęcia RTG oceni w czym tkwi problem.
W tym czasie psy ras średnich i dużych mogą już mieć komplet zębów mlecznych. Mimo tych różnić można określi w przybliżeniu, w jakim terminie wyrzynają się mleczaki u szczeniąt.
TYP ZĘBÓW | KIEDY PSU ROSNĄ MLECZAKI |
Kły | 3-5. tydzień |
Siekacze | 4-6. tydzień |
Przedtrzonowe | 4-10. tydzień |
Trzonowe | Nie ma |
Mleczaki u psa – jak zmniejszyć ból, podczas ząbkowania
Ząbkowanie u szczeniąt jest źródłem bólu, który może powodować apatię oraz niechęć do jedzenia. Co możesz zrobić, gdy ząbkujący szczeniak jest przygnębiony?
Na szczęście rozwiązań jest niemal tyle, co w przypadku ząbkujących dzieci. Pierwszym rozwiązaniem może być zaoferowanie szczeniakowi gryzaków, które pomogą zmniejszyć nieprzyjemne swędzenie. W sklepach zoologicznych dostępne są także gryzaki chłodzące, które należy włożyć do zamrażarki i po schłodzeniu zawartego w nich płynu może je podać psu do gryzienia. Zimny gryzak przyniesie szczeniakowi ulgę w bólu.
Dla ząbkujących szczeniąt, które nie chcą gryźć z bólu można zastosować żele dentystyczne, które łagodzą ból i obrzęk. Wybór odpowiedniego doradzi najlepiej lekarz weterynarii – warto jednak wiedzieć, że jest takie rozwiązanie.
Zęby mleczne u psów – jak dochodzi do ich wymiany
Proces wymiany zębów u psów następuje poprzez nacisk, jaki wywierają zawiązki zębów stałych na korzenie zębów mlecznych. W wyniku tego zęby mleczne stają się coraz słabiej zaopatrywane w substancje ożywcze i dochodzi do ich recesji. Rozwój szczęki psa prowadzi do tego, że mniejsze mleczaki przestają ściśle przylegać do zębodołów, co sprawia, że zaczynają się ruszać. Wzrastające zęby stałe mogą dzięki temu wypchnąć zęby mleczne.
Kiedy wypadają mleczaki u psa?
Mleczaki goszczą w pysku szczeniaka bardzo krótko. U niektórych psów proces wzrostu stałych siekaczy zaczyna się już w 10. tygodniu życia. Przeciętnie zęby mleczne zaczynają wypadać ok. 13. tygodnia życia psa.
Kiedy psu rosną zęby stałe – tabela
TYP ZĘBÓW | KIEDY PSU ROSNĄ ZĘBY STAŁE |
Kły | 22-30. tydzień |
Siekacze | 10-22. tydzień |
Przedtrzonowe | 18-26. tydzień |
Trzonowe | 22-30. tydzień |
Podwójne zęby u psa
Niekiedy bywa tak, że zęby stałe nie znajdują się idealnie pod korzeniem zębów mlecznych. Co za tym idzie zęby stałe nie wypchną zębów mlecznych. Dochodzi wtedy do pojawienia się podwójnych zębów u psa. Zęby mleczne stają się wtedy zębami przetrwałymi. Problem ten może nie trwać długo. Zwykle zęby mleczne stają się ruchome, a pod wpływem gryzienia np. gryzaków wypadają. Jeżeli jednak tak się nie dzieje, to należy te zęby usunąć u lekarza weterynarii.
Dlaczego usuwać zęby przetrwałe u psów?
Otóż jest kilka powodów, dla których zęby mleczne, które same nie wypadły należy usunąć:
- Zęby mleczne stykają się swoją powierzchnią z zębami stałymi, tworząc warunki do osadzania się płytki bakteryjnej, która może doprowadzić m.in. do próchnicy zębów stałych
- Zęby mleczne, sąsiadując z zębami stałymi, uniemożliwiają utworzenie rowka dziąsłowego, który chroni szyjki przed dostępem bakterii
- Stłoczone podwójne zęby są przyczyną zaburzeń zgryzu
Kiedy należy usunąć zęby przetrwałe u szczeniaka?
Problem przetrwałych zębów może dotyczyć nawet 15% populacji psów. Jeżeli zęby stałe są już w pełni wykształtowane, a zęby mleczne nie wykazują cech resorpcji, tzn. nie zmieniają koloru, nie zaczynają się ruszać, to należałoby udać się z psem do lekarza weterynarii.
Na co zwrócić uwagę, gdy psu rosą zęby
Zarówno w czasie ząbkowania, jak i podczas wymiany mleczaków na zęby stałe należy unikać sytuacji, w których pies będzie gorączkował przez dłużysz czas. Na skutek utrzymującej się gorączki może dojść do niedorozwoju szkliwa, które wytwarza się właśnie w okresie wyrzynania się zębów. Jeżeli do tego dojdzie zęby mogą być przebarwione, zawierać liczne bruzdy i zagłębienia, co będzie ułatwiało odkładanie się płytki nazębnej i prowadziło w przyszłości do chorób przyzębia.
Literatura naukowa
B. Fogle, Wielka encyklopedia PSY. Zdrowie, Tom 4, Axel Springer Polska, Warszawa 2008.
Psie mleczaki – czyli co się dzieje w szczenięcym pyszczku, maxi-wet.pl/psie-mleczaki-czyli-co-sie-dzieje-w-szczeniecym-pyszczku (dostęp: 01.09.2023).
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
