Chart polski
Photo by form PxHere
Chart polski to jedna z pięciu polskich ras psów uznana przez FCI. Istnienie tych chartów, pochodzących prawdopodobnie od azjatyckich saluki, udokumentowane jest począwszy od XIII wieku. Psy tej były w przeszłości używane do polowania na lisy, wilki, zające i sarny. Obecnie są to psy do towarzystwa, biorące udział w wystawach oraz zawodach sportowych chartów.
W tym artykule znajdziesz informacje o charakterze tych psów, ich zdrowiu, metodach pielęgnacji, sposobach żywienia oraz szkolenia. Wiedza ta pochodzi z m.in.: ze wzorca rasy ZKwP oraz fachowej literatury. Na końcu artykułu zamieściłem również historię rasy, ciekawostki, wady i zalety oraz przybliżony koszt zakupu szczenięcia charta polskiego.
Jeśli jesteś już opiekunem charta polskiego, podziel się swoimi doświadczeniami i radami w komentarzach. Twoje spostrzeżenia mogą być bardzo wartościowe dla tych, którzy myślą o zakupie tego psa.
Zapraszam do lektury!
W artykule przeczytasz
Podstawowe informacje o rasie
🌅 Kraj pochodzenia | Polska |
🐶 Numer wzorca FCI | 333 |
➡ Waga | 35-45 kg |
❤ Długość życia | 13-15 lat |
💢 Charakter | Chart polski to pies o bardzo silnym charakterze i instynkcie łowieckim. Poza tym jest nad wyraz samodzielny, podczas polowań sam namierzał i chwytał ofiary. |
Jak wygląda chart polski?
Chart polski to rosły, dobrze zbudowany i umięśniony pies, zdecydowanie silniejszy i mniej finezyjny w kształcie od innych chartów krótkowłosych.
Pies tej rasy charakteryzuje się mocną, suchą i długą głową, której kształt proporcjonalny jest do wysokości w kłębie. Jego kufa, mocna i lekko zwężająca się ku wierzchołkowi nosa, może być nieco dłuższa od czaszki, a linie górne kufy i czaszki są lekko rozbieżne. Oczy charta są migdałowe, lekko ukośne, wyraziste, o kolorze od ciemnobrązowego do bursztynowego, z czujnym i przenikliwym spojrzeniem. Uszy są średniej wielkości, miękkie, mogą być noszone załamane ku tyłowi lub postawione dachowo, czasem w stanie podniecenia podniesione do góry.
Szyja psa jest długa, mocna i muskularna, płynnie przechodząca od linii kłębu, a głowa jest noszona dość wysoko. Tułów psa ma prostą linię górną w części piersiowej, lekko wysklepioną w odcinku lędźwiowym. Klatka piersiowa jest bardzo pojemna i głęboka, z dobrze wysklepionymi żebrami, a brzuch jest podkasany. Zad jest łagodnie spadzisty, szeroki i muskularny. Ogon długi, mocny u nasady, często zakręcony ku górze lub tworzący pierścień, w ruchu uniesiony, ale nie wyżej niż linia lędźwi.
Kończyny przednie charta są długie, suche i dobrze umięśnione, ustawione równolegle, z lekko ukośnie ustawionym śródręczem. Kończyny tylne, również długie i dobrze umięśnione, są dobrze ukątowane, lekko odstawione do tyłu, z owalnymi łapami bardziej wydłużonymi niż przednie. Ruch charta jest płynny i sprężysty, a w kłusie jego kończyny tylne ustawiane są w jednej linii, co jest charakterystycznym elementem jego chodu.
Charakterystyka rasy
Wysokość w kłębie
Pies: 70-80 cm
Suka: 68-75 cm
Waga
Pies i suka: 35-45 kg
Szata
Pies ma krótki, twardy, sprężysty w dotyku włos, niejednakowej długości na tułowiu. Na kłębie włos dłuższy, na bokach, mostku i kończynach jest najkrótszy, brzuch pokryty delikatnym i rzadkim włosem. Na tylnej stronie ud i na spodniej stronie ogona włos jest dłuższy, ale też twardy. Portki i pióro wyraźne.
Chart może występować we wszystkich typach umaszczenia. Brzegi powiek i wierzchołek nosa muszą być czarne lub ciemne; jedynie przy maściach rozjaśnionych, jak beżowa lub błękitna, wierzchołek nosa jest odpowiednio beżowy lub błękitny.
Charakter i usposobienie
Chart polski to pies o bardzo silnym charakterze i instynkcie łowieckim. Jako łowca reaguje szybko, bezwzględnie, jest wytrwały i niezwykle zręczny. To pies bardzo samodzielny, podczas polowań sam namierzał i uśmiercał swoje ofiary nie czekając na komendę myśliwego.
Obecnie polowania z chartami są w Polsce zabronione, a chart polski stał się przede wszystkim psem wystawowym, sportowym i do towarzystwa.
Jako pies do towarzyszący jest ufny, dostojny, opanowany i powściągliwy. Wobec opiekuna przemiły, jest w stanie się mu podporządkować i jest mu posłuszny, ale musi mieć z nim bliski kontakt. Wobec obcych zachowuje się bardzo różnie, od obojętności po rezerwę. To spokojny i opanowany pies, który nie będzie krzątał się po domu bez celu. Na spacerach chętnie podejmie zabawy oparte na aktywności biegowej, ruch to jego żywioł.
Psy tej rasy potrzebują dużej, codziennej dawki ruchu. Należy jednak pamiętać, że mają silny instynkt łowiecki i puszczone luzem mogą ruszyć za poruszającym się obiektem, a jeżeli będzie to zwierzę, to mogą je upolować.
Inne psy w domu zdominuje, podkreślając swoją wyższość nad nimi. Może się niemal zdawać, że robi to świadomie z racji swej elegancji i szlachetnego pochodzenia.
Nieuzasadniona agresja, przesadna niemiłość czy ospałość to cechy dyskwalifikujące psa z dalszej hodowli i wystaw.
Chart polski to pewny siebie, odporny, wytrzymały pies, czujny, ale nieagresywny. Bardzo przywiązany do właściciela, któremu może się podporządkować. Do obcych odnosi się obojętnie aż po rezerwę. Wobec obcych psów bardzo pewny siebie. Pełen pasji łowieckiej pies myśliwski.
Czy chart polski to zdrowa rasa?
Chart polski to pies długowieczny – może żyć nawet przez 15 lat. U chartów nie stwierdzono żadnych typowych chorób genetycznych. Pies dobrze znosi zimno, podczas aktywności fizycznej, jednak w spoczynku wymaga życia w ciepłym miejscu, ponieważ szybko się wychładza przez silnie unaczynioną skórę z cienką warstwo tłuszczu. W okresie silnego wzrostu, do 2. roku życia, psy tej rasy nie powinny uprawiać sportów.
Typowe choroby rasy
- Brak typowych chorób genetycznych stwierdzonych dla rasy
Jak karmić charta polskiego?
Chart polski w okresie szczenięcym i młodości powinien być żywiony dedykowaną karmą dla młodych psów dużych ras. Karmę można dodatkowo suplementować na stawy. Psy dorosłe, biorące udział w zawodach sportowych z powodzeniem mogą być żywione dietą BARF, która po konsultacji z dietetykiem będzie właściwie do ich potrzeb zbilansowana.
Pamiętaj, by karmić psa 3 razy dziennie o stałych porach, a przed i po aktywności zrobić 2-godzinny odstęp z karmieniem, by nie spowodować u psa skrętu żołądka.
Jak pielęgnować charta polskiego?
Pielęgnacja charta polskiego nie jest czasochłonna, ani skomplikowana. Psa wystarczy wyczesać raz w tygodniu miękką włosianą szczotką. Nigdy nie czesz psa pod włos i na sucho. Warto przed zabiegiem czesania użyć odżywki wzmacniającej włos.
Po wszelkich aktywnościach na świeżym powietrz trzeba sprawdzić psu stan uszu, oczu i łap, które mogły ulec kontuzji lub zranieniu. Zęby należy szczotkować codziennie, najlepiej po ostatnim posiłku. Raz na kwartał pies musi być wykąpany, by oczyścić dogłębnie sierść i skórę z zanieczyszczeń. Do mycia trzeba używać kosmetyków przeznaczonych dla psów, najlepiej o właściwościach regeneracyjnych.
Szkolenie i wychowanie –najważniejsze wskazówki dla opiekuna
Polish greyhound to pies niezależny o silnym charakterze, który zna swoje możliwości i może okazywać to względem opiekuna. Pies może być zagrożeniem dla innych zwierząt, dlatego od szczeniaka wymagana jest bezwzględna socjalizacja, którą najlepiej zacząć już od 4. tygodnia życia. Wtedy to młody chart zaczyna przyswajać najwięcej bodźców.
Pies powinien być uczony podstawowych zasad posłuszeństwa już od szczeniaka, wsparciem dla opiekuna może być psie przedszkole, do którego możesz zapisać szczenię już po drugim komplecie szczepień. Chart osiąga dojrzałość psychiczną i fizyczną w wieku około 3. lat.
Dorosły chart powinien podlegać cały czas szkoleniom. Opiekun powinien być stanowczy, ale spokojny i konsekwentny. Charty to inteligentne zwierzęta, które szybko się uczą, jednak nie będą tolerować metod opartych na przemocy fizycznej czy też słownej. Wymuszanie posłuszeństwa na nic się zda. Niepewnego opiekuna chart zdominuje.
Zalety i wady charta polskiego
Zalety
- doskonały pies do towarzystwa dla osób uprawiających sporty biegowe
- bardzo dobre zdrowie; psy żyją nawet 15 lat
- łatwa pielęgnacja
Wady
- silny instynkt łowcy – może w każdej chwili ruszyć za ofiarą
- niezależny charakter, swą wyższość nad innymi psami podkreśla dążeniem do dominacji
- to pies jednego człowieka, innych domowników życzliwie toleruje
- wymaga konsekwentnego szkolenia przez całe życie
- nie nadaje się dla osób bez doświadczenia w prowadzeniu psów
Ciekawostki o chartach polskich
- Pies ten jako jeden z niewielu chartów (chart szkocki, chart rosyjski i wilczarz irlandzki) polował na wilki.
- Chart polski bierze udział w wyścigach torowych oraz coursingu.
- Jeżeli chcesz posiadać, hodować lub utrzymywać charta rasowego lub mieszańca musisz wystąpić o zezwolenie do starosty. Podstawy prawne:
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2016.23 j.t. z późn. Zm.),Art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz.U.2015.2168 z późn. Zm.), Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 lipca 2010 r. w sprawie warunków i sposobu hodowania i utrzymywania chartów rasowych oraz ich mieszańców (Dz.U. 2010.135.909),Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U.2016.1827).
Autorstwa I, Lilly M, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3426530
Historia rasy
Chart polski to rasa psów, która pochodzi od chartów perskich w typie saluki, z którym dzieli umaszczenie, niespotykane u innych krótkowłosych chartów (np. domino, trikolor). Psy te dotarły do Europy prawdopodobnie z plemionami Scytów, którzy wykorzystywali psy do konnych polowań na zające. Szczegółowe opisy charta polskiego zostały sporządzone już w XIII wieku w zapiskach sądów grodzkich i ziemskich Wielkopolski. Podobieństwo opisów i grafik wskazuje, że rasa ta zachowała swój pierwotny wzorzec aż do końca XIX wieku, skąd pochodzą inne wzmianki o psach użytkowych do polowań na ptactwo, w tym czasie pierwotny chart polski krzyżowany był z innymi chartami, m.in. chartem szkockim i wilczarzem irlandzkim.
Chart ten stał się pupilem szlachty polskiej, a o jego popularności świadczy ponad 300 określeń, których używano już w XIII wieku wobec chartów. Pierwsze opisy polowań z chartami opublikowano w „Myśliwstwie z ogary”. Charty brały udział w polowaniach na zające, lisy, sarny, wilki, dropy i inne ptactwo do początków XX wieku. Wtedy też były to psy, występujące przede wszystkim w wielkich posiadłościach szlacheckich. Jednak ich popularność znaczenie zmalała już w XIX wieku, gdy wielkie posiadłości ziemskie zaczęły się intensywnie kurczyć, a polowania przestały być uprawiane na szerszą skalę.
II wojna światowa doprowadziła do zdziesiątkowania populacji, jednak najtrudniejszy okres dla rasy przypada na czasy powojenne. W Polsce socjalistycznej władza skrzętnie tępiła charty polskie, jako rasę psów przynależną do klasy wyższej. Charty z południowej polski, które trafiły w ręce kłusowników były zabijane przez myśliwych, milicję i służbę leśną, ale to właśnie kłusownicy przyczynili się do ich ocalenia.
Próby odbudowania rasy podjęto w latach 70. XX wieku, sprowadzając trzy pierwsze psy. Księgę Wstępną otworzono w 1981 roku, a 13 czerwca 1989 roku chart polski został wpisany na listę ras FCI, jako czwarta polska rasa psów.
Hodowla
Kupując charta polskiego z hodowli warto sprawdzić, w jakich warunkach żyją szczenięta oraz jaka jest kondycja matki. Jeżeli hodowca nie chce pokazać innych zwierząt, to powinno to wzbudzić czujność. Dodatkowo każdy hodowca, który prowadzi legalną hodowlę ma obowiązek wydać razem z psem metrykę, która posłuży do wyrobienia rodowodu psa. Psy te mogą być krzyżowane wyłącznie w obrębie rasy, a suka i pies mający być rodzicami muszą przejść kwalifikacje hodowlane. Tylko wpis w rodowodzie „PIES REPRODUKTOR/SUKA HODOWLANA”, opatrzony datą dokonania wpisu, imienną pieczęcią osoby uprawnionej do dokonania wpisu i jej podpisem potwierdza ten fakt.
Ile kosztuje chart polski?
Cena charta polskiego z hodowli waha się od 4000 do 5500 zł. Cena tych psów zależy od renomy hodowli, utytułowanych rodziców oraz starań hodowcy, by szczeniaki były zdrowie i miały zapewnione najlepsze warunki do dorastania.
Jakie imię dla charta polskiego wybrać?
Imię dla psa
- Borys, Sokół, Wako
Imię dla suczki
- Saba, Wanda, Kora
Dla kogo chart polski będzie idealny?
Chart polski nadaje się dla doświadczonych opiekunów, którzy uprawiają jogging, jazdę konną czy inne sporty na otwartym powietrzu, w których może im towarzyszyć pies. Chart może być oczywiście psem do towarzystwa dla rodziny, lecz musi uprawiać wyścigi chartów lub coursing. Warto pamiętać, że pies może nie zaakceptować innych zwierząt pod jednym dachem – wszystko zależy od socjalizacji na etapie szczenięcym. Chart ze względu na gabaryty nie nadaje się do małego mieszkania w bloku.
FAQs
Czy chart polski ma podszerstek?
Podszerstek charta polskiego jest miękki, a okrywa go twardy, sprężysty i krótki włos okrywowy.
Jak szybko biegnie chart polski?
Charty polskie osiągają prędkość 50-60 km/h, rekordziści mogą biec z prędkością nawet 70 km/h.
Źródła
M. Ceregrzyn (red.), Psy rasowe. Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy, wyd. MI Polska sp. z o.o., Warszawa 2008.
E.M. Krämer, 250 ras psów, wyd. Multico, Warszawa 2008.
www.fci.be/en/nomenclature/POLISH-GREYHOUND-333.html
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
