Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Jakie badania geriatryczne robić u psa seniora?
Zdjęcie wypromptowano dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Kiedy pies staje się seniorem?
Nie ma jednej granicy wieku, po której każdy pies staje się seniorem. Według AAHA etap senioralny obejmuje ostatnie 25% przewidywanej długości życia psa [1].
Oznacza to, że duże i olbrzymie psy mogą wejść w okres senioralny wcześniej niż przedstawiciele mniejszych ras. Regularne badania geriatryczne warto rozpocząć wraz z wejściem psa w ten etap życia, a nie dopiero po pojawieniu się objawów choroby.
Pamiętaj: dokładny moment rozpoczęcia i zakres badań lekarz powinien ustalić indywidualnie, uwzględniając rasę, wielkość, stan zdrowia i przewidywaną długość życia psa.
Nie istnieje jedna granica wieku, od której każdy pies staje się seniorem. Tempo starzenia zależy m.in. od wielkości, rasy i przewidywanej długości życia. Dlatego program badań geriatrycznych warto ustalić z lekarzem indywidualnie dla konkretnego psa.
Jakie badania robić u psa seniora?
Badanie kliniczne to pierwszy i bardzo ważny element kontroli zdrowia psa seniora. Lekarz ocenia m.in. masę i kondycję ciała, oczy, jamę ustną, skórę, węzły chłonne, serce i płuca, a także palpacyjnie bada jamę brzuszną. Kontroluje również kręgosłup, kończyny, stawy i mięśnie oraz ocenia sposób poruszania się i ewentualne oznaki bólu [1]. Szczególną uwagę zwraca na nowe guzki i zgrubienia, a u starszych psów istotnym elementem może być również badanie per rectum. Ma ono duże znaczenie, ponieważ w badaniu obejmującym pozornie zdrowe starsze psy część chorób, w tym zmian nowotworowych, wykrywano właśnie podczas dokładnego badania fizykalnego [3].
Oprócz badania klinicznego u psa seniora warto regularnie wykonywać badania laboratoryjne i inne badania przesiewowe:
- Morfologia krwi – ocenia ogólny stan organizmu, pozwala wykryć m.in. anemię, stany zapalne oraz infekcje.
- Biochemia krwi (rozszerzona) – sprawdza pracę kluczowych narządów wewnętrznych. Powinna obejmować parametry nerkowe (mocznik, kreatynina, opcjonalnie SDMA) oraz wątrobowe (ALT, AST, ALP, bilirubina).
- Badanie ogólne moczu z osadem – niezbędne do wczesnego wykrywania niewydolności nerek oraz stanów zapalnych pęcherza.
- Badanie poziomu hormonów tarczycy (T4 i fT4) – pozwala zdiagnozować częstą u starszych psów niedoczynność tarczycy.
- Pomiar ciśnienia tętniczego – nadciśnienie u psów często towarzyszy chorobom nerek i tarczycy.
Pamiętaj: przed pobraniem krwi Twój pies powinien być na czczo przez minimum 8–12 godzin. Mocz do badania najlepiej zebrać rano podczas spaceru do jałowego pojemnika i dostarczyć do przychodni w ciągu kilku godzin (w międzyczasie przechowując go w lodówce).
Czy pies senior powinien mieć USG jamy brzusznej?
USG jamy brzusznej nie jest rutynowym badaniem przesiewowym zalecanym każdemu zdrowemu psu seniorowi. Badania przesiewowe wykonuje się u zwierząt bez objawów, aby wykryć ukryte nieprawidłowości, natomiast USG zaleca się przede wszystkim wtedy, gdy istnieją wskazania kliniczne.
Lekarz może więc skierować starszego psa na USG, jeśli podczas badania wyczuje zmianę w jamie brzusznej, pojawią się nieprawidłowe wyniki krwi lub moczu albo objawy, np. utrata masy ciała czy zaburzenia apetytu.
Pamiętaj: USG psa seniora warto zatem wykonywać wtedy, gdy jego wynik może pomóc potwierdzić lub wykluczyć podejrzewaną chorobę.
Kiedy potrzebne są badania serca u starszego psa?
Nie każdy pies senior wymaga rutynowego echo serca lub EKG. Lekarz może zalecić dodatkową diagnostykę kardiologiczną, gdy podczas osłuchiwania wykryje szmer lub zaburzenia rytmu albo gdy pies ma kaszel, duszność, omdlenia czy gorzej toleruje wysiłek [1].
Echo serca starszego psa pozwala ocenić budowę i pracę serca, natomiast EKG rejestruje jego aktywność elektryczną i pomaga rozpoznać arytmie.
AAHA zaleca wykonywanie EKG raz w roku u ras o wysokim ryzyku chorób serca, m.in. bokserów i dobermanów, a u pozostałych psów wtedy, gdy istnieją wskazania kliniczne lub podejrzenie arytmii [2].
Nie czekaj z kontrolą seniora do momentu pojawienia się wyraźnych objawów. Regularne wyniki badań tworzą historię zdrowia psa i pozwalają lekarzowi porównywać aktualne wartości z wcześniejszymi wynikami tego samego zwierzęcia.
Jak często robić badania psu seniorowi?
Zdrowego psa seniora warto poddawać kompleksowej kontroli weterynaryjnej raz lub dwa razy w roku.
AAHA zaleca wykonywanie pełnej morfologii, profilu biochemicznego oraz badania moczu co 6–12 miesięcy, natomiast oznaczenie T4 i pomiar ciśnienia – raz w roku [2]. Taka częstotliwość pozwala porównywać kolejne wyniki i wychwytywać zmiany, zanim pojawią się wyraźne objawy choroby.
Warto wiedzieć: starszy pies z chorobą przewlekłą, nieprawidłowymi wynikami lub nowymi objawami może wymagać częstszych kontroli i dodatkowej diagnostyki.
Jakie objawy u psa seniora powinny przyspieszyć wizytę u weterynarza?
U psa seniora nie warto tłumaczyć każdej zmiany zachowania lub kondycji samym wiekiem. Wizytę u weterynarza powinny przyspieszyć m.in.:
- zwiększone pragnienie i częstsze oddawanie moczu,
- chudnięcie,
- zmiana apetytu,
- przewlekły kaszel,
- osłabienie oraz gorsza tolerancja wysiłku [1].
Niepokojące są również problemy ze wstawaniem, sztywność ruchów i niechęć do spacerów, ponieważ mogą wskazywać na ból lub choroby układu ruchu.
Zwróć uwagę także na dezorientację, nocne pobudzenie, utratę wcześniej nabytych zachowań czy zmianę kontaktu z domownikami.
Ile kosztują badania geriatryczne psa w Polsce?
Za podstawowy przegląd psa seniora obejmujący badanie kliniczne, morfologię z biochemią oraz badanie moczu trzeba zapłacić w 2026 roku około 210–510 zł.
Po rozszerzeniu diagnostyki o hormony tarczycy i pomiar ciśnienia koszt może wzrosnąć do około 380–810 zł. Jeśli lekarz zaleci USG jamy brzusznej, należy doliczyć około 130–270 zł, a echo serca kosztuje orientacyjnie 190–400 zł. Ostateczna cena zależy od miasta, lecznicy i liczby parametrów oznaczanych w laboratorium.
| Element diagnostyki | Orientacyjna cena |
|---|---|
| Badanie kliniczne / konsultacja | 80–180 zł |
| Morfologia + biochemia | 100–250 zł |
| Badanie moczu | 30–80 zł |
| Hormony tarczycy | 120–200 zł |
| Pomiar ciśnienia | 50–100 zł |
| USG jamy brzusznej | 130–270 zł |
| EKG | 100–200 zł |
| Echo serca | 190–400 zł |
Ceny są orientacyjne, dotyczą 2026 roku, i mogą różnić się w zależności od miasta, lecznicy oraz zakresu wykonywanych badań.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o badania psa seniora
Czy zdrowemu psu seniorowi trzeba robić badania?
Tak. Brak widocznych objawów nie oznacza, że w organizmie psa nie zachodzą nieprawidłowe procesy. Celem badań przesiewowych jest m.in. wykrywanie zmian, zanim doprowadzą do łatwo zauważalnych objawów.
Czy pies senior powinien mieć regularnie USG jamy brzusznej?
USG może być bardzo przydatnym elementem diagnostyki starszego psa, ale nie jest badaniem, które według AAHA musi być rutynowo wykonywane u każdego zdrowego seniora. Badania obrazowe dobiera się do stanu psa, wyników badania klinicznego i laboratoryjnego oraz indywidualnych czynników ryzyka.
Źródła naukowe i badania
[1] R. Dhaliwal i inni, 2023 AAHA Senior Care Guidelines for Dogs and Cats, https://www.aaha.org/wp-content/uploads/globalassets/02-guidelines/2023-aaha-senior-care-guidelines-for-dogs-and-cats/resources/2023-aaha-senior-care-guidelines-for-dogs-and-cats.pdf (dostęp: 08.08.2026).
[2] Diagnostic Tests and Recommended Frequencies for Senior Dogs and Cats, https://24051120.fs1.hubspotusercontent-na1.net/hubfs/24051120/Guidelines%20PDFs/Senior%20Care/table-1-diagnostic-tests-and-recommended-frequencies-for-senior-dogs-and-cats.pdf (dostęp: 08.08.2026).
[3] S. Marynissen i inni, Exploring the Importance of Repeated Health Screening in Healthy Older Dogs, https://academic.oup.com/jvim/article-pdf/39/4/jvim70166/67010569/jvim70166.pdf (dostęp: 08.08.2026).
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
