Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Wiśniowe oko u psa
Zdjęcie wypromptowano dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Czym jest wiśniowe oko u psa?
Wiśniowe oko u psa (ang. cherry eye, medycznie: wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki) to schorzenie okulistyczne polegające na przemieszczeniu się i obrzęku gruczołu znajdującego się za trzecią powieką. Uwidacznia się on jako charakterystyczny, różowy lub intensywnie czerwony guzek w wewnętrznym kąciku oka.
Schorzenie dotyka głównie młode psy (poniżej 1. roku życia) oraz rasy brachycefaliczne. Ponieważ gruczoł ten odpowiada za produkcję nawet do 30–50% filmu łzowego, prawidłowe leczenie polega na jego operacyjnym odprowadzeniu (repozycji), a nie całkowitym usunięciu.
Jak wygląda cherry eye u psa?
Głównym objawem wypadnięcia gruczołu trzeciej powieki jest gładka, kulista zmiana tkankowa przypominająca miąższ wiśni. Do towarzyszących objawów należą:
- Czerwony lub różowy guzek wyłaniający się z wewnętrznego kącika oka
- Obrzęk i zaczerwienienie spojówek
- Nadmierne łzawienie (epiphora)
- Śluzowa lub ropna wydzielina z oka (przy wtórnym zakażeniu bakteriami)
- Tracie oka łapą lub pocieranie pyszczkiem o meble (objaw dyskomfortu)
- Częste mrużenie oka
Dlaczego gruczoł trzeciej powieki wypada?
Do wypadnięcia gruczołu dochodzi najczęściej w wyniku osłabienia lub zbyt luźnego połączenia tkanki łącznej, która mocuje gruczoł do oczodołu. Wśród przyczyn i czynników sprzyjających wymienia się:
- Predyspozycje genetyczne i anatomiczne (budowa czaszki i oczodołu)
- Przerost tkanki chłonnej w obrębie trzeciej powieki
- Zwichnięcie lub deformację chrząstki trzeciej powieki
- Lokalne stany zapalne i podrażnienia oka
Które psy są najbardziej narażone?
Mimo że problem może wystąpić u każdego psa, najwyższe ryzyko występuje u młodych psów oraz ras brachycefalicznych (ze spłaszczonym pyszczkiem) i wielkogłowych:
- Buldog angielski i Buldog francuski
- Cane Corso i Mastif neapolitański
- Shih Tzu, Pekińczyk, Lhasa Apso
- Amerykański Cocker Spaniel
- Boston Terrier, Boxer
Jak lekarz weterynarii rozpoznaje cherry eye?
Krok 1: Ocena wyglądu oka
Lekarz sprawdza, czy w wewnętrznym kąciku oka znajduje się charakterystyczny różowy lub czerwony guzek odpowiadający wypadniętemu gruczołowi trzeciej powieki.
Krok 2: Badanie spojówki i rogówki
Weterynarz ocenia zaczerwienienie, obrzęk, rodzaj wydzieliny oraz ewentualne podrażnienie lub uszkodzenie powierzchni oka.
Krok 3: Kontrola trzeciej powieki
Po zastosowaniu znieczulenia miejscowego lekarz może odchylić trzecią powiekę, aby sprawdzić jej powierzchnię i wykluczyć ciało obce, włosy lub nieprawidłowości chrząstki.
Krok 4: Pomiar produkcji łez
Test Schirmera pozwala zmierzyć ilość produkowanych łez i ocenić ryzyko rozwoju zespołu suchego oka.
Krok 5: Badania dodatkowe i diagnostyka różnicowa
W razie potrzeby lekarz wykonuje barwienie rogówki fluoresceiną, bada drugie oko i wyklucza m.in. guz, torbiel, zwichnięcie chrząstki, zapalenie oraz wysunięcie trzeciej powieki z innych przyczyn.
Jak leczy się cherry eye u psa?
Wybór metody leczenia zależy od tego, jak długo gruczoł pozostaje poza swoim anatomicznym położeniem oraz od stopnia stanu zapalnego:
- Leczenie zachowawcze (wczesny etap): Próba manualnej repozycji gruczołu przez lekarza wraz ze stosowaniem kropli przeciwzapalnych i antybiotykowych. Metoda ta rzadko przynosi trwale rezultaty i charakteryzuje się wysokim wskaźnikiem nawrotów.
- Leczenie chirurgiczne (standard postępowania): Zabieg operacyjny polegający na odprowadzeniu i uszyciu „kieszonki” dla gruczołu (np. metoda kieszonkowa Morgana) lub jego zakotwiczeniu do powięzi.
- Opieka pooperacyjna: Wymaga stosowania kołnierza ochronnego, podawania kropli do oczu oraz regularnych kontroli weterynaryjnych.
Ważne: Wycięcie (ekscyzja) gruczołu jest obecnie uznawane za błąd w sztuce (z wyjątkiem zmian nowotworowych), ponieważ w starszym wieku prowadzi do nieuleczalnego zespołu suchego oka (KCS).
Czy cherry eye może powrócić po operacji?
Tak, cherry eye może powrócić po operacji, zwłaszcza gdy gruczoł był długo wypadnięty, silnie obrzęknięty, występują nieprawidłowości chrząstki trzeciej powieki albo mocowanie gruczołu okaże się niewystarczające. Mimo tego chirurgiczna repozycja gruczołu daje zwykle dobre wyniki i pozostaje zalecanym sposobem leczenia, ponieważ pozwala zachować jego udział w produkcji łez.
Co zrobić, gdy zauważysz czerwony guzek w kąciku oka psa? Pierwsza pomoc
- Nie próbuj samodzielnie masować ani wciskać guzka – możesz uszkodzić delikatne tkanki oka lub wprowadzić bakterie.
- Zabezpiecz psa – załóż kołnierz ochronny, aby zapobiec drapaniu oka.
- Oczyść okolicę oka – delikatnie przemyj wyciekającą wydzielinę jałowym gazikiem nasączonym solą fizjologiczną (0,9% NaCl). Nie stosuj herbatek z rumianku.
- Skonsultuj się z weterynarzem – umów wizytę tak szybko, jak to możliwe. Wczesna interwencja ułatwia zabieg operacyjny i zapobiega przewlekłemu zapaleniu.
FAQ: pytania i odpowiedzi
Czy cherry eye boli psa?
Wypadnięty gruczoł nie zawsze wywołuje silny ból, ale może powodować dyskomfort, łzawienie, podrażnienie i pocieranie oka. Bolesność może wzrosnąć, gdy pojawi się stan zapalny lub uszkodzenie rogówki.
Czy cherry eye może pojawić się w obu oczach?
Tak. Początkowo zmiana może występować tylko po jednej stronie, a po kilku tygodniach lub miesiącach pojawić się także w drugim oku, szczególnie u ras predysponowanych.
Literatura naukowa i badania
D. O`Neill i inni, Breed and conformational predispositions for prolapsed nictitating membrane gland (PNMG) in dogs in the UK: A VetCompass study, https://journals.plos.org/plosone/article/file?id=10.1371%2Fjournal.pone.0260538&type=printable (dostęp: 26.07.2026).
A. Włodarczyk, Wiśniowe oko, czyli wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki, https://magwet.pl/uploads/ksiazki/ZE_MW_Okulistyka-cz2_Wisniowe-oko.pdf?srsltid=AfmBOop6KypdIYt-vzrfTPs18hd8SmVQ45Vhw7J4uqr_wHyLFqsrHnHN (dostęp: 26.07.2026).
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
