Reklama

Płochacze

Płochacze, zaliczane do grupy VIII według klasyfikacji FCI, charakteryzują się wyjątkową wszechstronnością, inteligencją oraz dynamiką – znajdują zastosowanie zarówno w myśliwstwie, jak i w roli psów rodzinnych. W poniższym artykule opisałem genezę psów w tym typie, wskazałem rasy psów zaliczanych do płochaczy oraz opisałem wymagania, jakie stawiają te psy wobec swoich opiekunów. Ponadto niniejszy artykuł przeniesie Cię do szczegółowego opisu każdej z tych ras psów.

Data publikacji: 1 stycznia 2025

Geneza i historyczne znaczenie płochaczy

Płochacze wywodzą się z Europy, gdzie pierwotnie hodowano je jako nieodzownych pomocników myśliwych. Ich główne zadanie polegało na wypłaszaniu drobnej zwierzyny i ptactwa z zarośli, co ułatwiało myśliwemu oddanie skutecznego strzału.

Już w średniowieczu zwierzęta te wykorzystywano na terenach podmokłych i trudno dostępnych, gdzie ich szybkość, wytrzymałość i doskonały węch były nieocenione. Proces selekcji tych cech doprowadził do wykształcenia ras o zindywidualizowanych predyspozycjach, dostosowanych do specyficznych potrzeb łowiectwa.

Z Europy kontynentalnej pochodzą tylko dwie rasy płochaczy: płochacz niemiecki oraz płochacz holenderski. Ponieważ płochacze to przede wszystkim spaniele, to największa liczba ras tych psów pochodzi z Wielkiej Brytanii.

Spaniele to bardzo stara grupa psów myśliwskich. Psy w tym typie uwiecznione zostały na rzeźbach z IV w. p.n.e. Takie psa miał m.in. Filip Macedoński. Przodkowie współczesnych spanieli pochodzą z Hiszpanii, w której w VII wieku popularne były psy myśliwskie o długiej sierści i zwisających uszach. Z Hiszpanii, wraz z wyprawami krzyżowymi, psy w tym typie wędrowały po całej Europie. Uważa się je za protoplastów wielu ras psów, np. seterów.

W XVI wieku doszło do wyspecjalizowania wśród spanieli na psy wodne i lądowe. Na tej podstawie obecnie wyróżnia się wśród spanieli lądowych: cocker spaniele, clumber spaniele, springer spaniele, sussex spaniele i field spaniele. Natomiast wśród spanieli wodnych: irish water spaniele i american water spaniele.

Są jeszcze francuskie wyżły w typie spanieli, np.: spaniel bretoński. Ponadto można jeszcze wskazać spaniele do towarzystwa np. papillona, phalene i king Charles spaniele oraz cavalier king Charles spaniele.

Rasy płochaczy

Grupa VIII FCI, podzielona na aportery, płochacze i psy dowodne, obejmuje szeroki wachlarz ras o zbliżonych cechach użytkowych. W podgrupie płochaczy wyróżniono:

Cocker spaniel angielski – wszechstronny pies o pogodnym usposobieniu, łączący zdolności łowieckie z przyjaznym charakterem.
Cocker spaniel amerykański – elegancki przedstawiciel grupy, ceniony za walory estetyczne i jako towarzysz rodzinny.
Field spaniel – mało znana, lecz wysoce użytkowa rasa, szczególnie przydatna na terenach trudnych.
Sussex spaniel – znany z solidnej budowy i spokojnego temperamentu, idealny w wymagającym terenie.
Springer spaniel angielski – lojalny i wytrzymały pies, szczególnie ceniony w myśliwstwie i sportach kynologicznych.
Springer spaniel walijski – mniejszy od angielskiego odpowiednika, ale nie mniej skuteczny w pracy terenowej.
Clumber spaniel – największy w grupie, wyróżniający się spokojem i cierpliwością, polecany dla rodzin.
Płochacz niemiecki – doskonały pies myśliwski o wysokiej wierności i zapału do pracy.
Kooikerhondje – holenderski pies myśliwski, charakteryzujący się inteligencją i łatwością w szkoleniu.

Wymagania pielęgnacyjne i codzienna opieka

Pielęgnacja sierści

Ze względu na specyfikę szaty, płochacze wymagają regularnej pielęgnacji. Wskazane jest:

Codzienne szczotkowanie, szczególnie u ras o długiej sierści, jak cocker spaniel.
Kontrola uszu, podatnych na infekcje u ras z opadającymi małżowinami.
Regularne przycinanie pazurów oraz monitorowanie stanu zębów.

Aktywność fizyczna

Płochacze to psy o wysokim zapotrzebowaniu na ruch. Długie spacery, zabawy w aportowanie czy udział w sportach kynologicznych, takich jak agility, są nieodzowne dla ich zdrowia fizycznego i psychicznego.

Zdrowie

Typowe problemy zdrowotne obejmują dysplazję stawów biodrowych, alergie skórne oraz choroby uszu. Regularne konsultacje weterynaryjne są kluczowe dla ich dobrego stanu zdrowia.

Współczesna rola płochaczy

Chociaż historycznie płochacze były wykorzystywane głównie w łowiectwie, obecnie ich zastosowanie jest znacznie szersze. Doskonale sprawdzają się jako psy rodzinne, wykazując przy tym niezwykłą lojalność i zdolności adaptacyjne. Zaniedbanie ich potrzeb ruchowych może jednak prowadzić do problemów behawioralnych, takich jak destrukcja mienia czy nadmierne szczekanie.

W sportach kynologicznych, takich jak obedience, flyball czy tropienie, płochacze zdobywają uznanie za swoje zdolności i entuzjazm. Ich wysoka inteligencja sprawia, że są łatwe w szkoleniu, choć wymagają konsekwencji i jasno określonych zasad.

Wymagania wobec właścicieli

Posiadanie płochacza wymaga odpowiedniego przygotowania. Kluczowe aspekty to:

Doświadczenie – wskazane dla osób mających do czynienia z psami o wysokiej aktywności.
Przestrzeń – preferowane domy z ogrodem, choć mieszkanie w bloku jest możliwe przy zapewnieniu odpowiedniej dawki ruchu.
Zaangażowanie – regularna stymulacja umysłowa i fizyczna to podstawa dobrego samopoczucia psa.

Oprócz tego właściciel powinien dysponować czasem na codzienne szkolenie i zabawę, co pozwala na budowanie silnej więzi z psem. Długoterminowe zaangażowanie w rozwój psa przekłada się na jego stabilność emocjonalną i lepsze funkcjonowanie w różnych sytuacjach.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem płochacza z hodowli?

Decydując się na zakup psa z hodowli, należy zwrócić uwagę na:

Warunki bytowe – jakość opieki nad szczeniętami i ich matkami.
Dokumentację – rodowód oraz wyniki badań zdrowotnych.
Rekomendacje – opinie poprzednich nabywców mogą być cennym źródłem informacji.

Dobry hodowca powinien chętnie odpowiadać na pytania dotyczące rasy, zapewniając rzetelną wiedzę i wsparcie także po zakupie psa. Przyszły właściciel powinien również upewnić się, że szczenięta są odpowiednio socjalizowane i przygotowane do nowego środowiska.

FAQs

Ile kosztuje płochacz?

Koszt zakupu płochacza waha się od 3000 do 8000 zł w zależności od rasy i hodowli.

Czy płochacze są podatne na szkolenie?

Tak, są to psy inteligentne, jednak wymagają konsekwentnego podejścia i pozytywnych metod.

Czy można trzymać płochacza w mieszkaniu?

Tak, o ile zapewni się odpowiedni poziom aktywności fizycznej.

Źródła

https://www.zkwp.pl/regulaminy/Systematyka_Ras.pdf

https://www.fci.be/en/nomenclature/8-Retrievers-Flushing-Dogs-Water-Dogs.html

J. Monkiewicz, K. Rogowska, J. Wajdzik, Kynologia. Wiedza o psie, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2011.

dr Mateusz Karatysz

Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl