Owczarek pirenejski
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Berger-des-Pyrenees_Aurore_0800x0600.jpg
Owczarek pirenejski to pies o niezwykłej energii, inteligencji i wierności, który od wieków towarzyszył pasterzom w surowych warunkach górskich. Choć jego wygląd może wydawać się niepozorny, to pies o ogromnym potencjale użytkowym i silnym charakterze. W Polsce wciąż niedoceniany, często trafia w ręce opiekunów, którzy nie zdają sobie sprawy, jak wiele ten pies potrzebuje ruchu, pracy i stymulacji umysłowej. To zdecydowanie rasa nie dla każdego, ale dla właściwej osoby stanie się wyjątkowym partnerem.
W poniższym artykule, poza historią rasy, opisałem informacje na temat charakteru tych psów, ich zdrowia, metod pielęgnacji, sposobów żywienia oraz szkolenia. W artykule na końcu znajdziesz również nieco ciekawostek, wady i zalety oraz przybliżony koszt zakupu owczarka.
Jeżeli jesteś opiekunem psa tej rasy, to podziel się proszę swoimi doświadczeniami w komentarzach. Będzie to nieoceniona pomoc dla przyszłych opiekunów tego psa.
Zapraszam do lektury!
W artykule przeczytasz
📌 Podstawowe informacje o rasie
🌅 Kraj pochodzenia: Francja
🐶 Numer wzorca FCI: 138 (face race) i 141 (face normal)
➡ Waga: 8–12 kg
❤ Długość życia: 12–15 lat
💢 Charakter: inteligentny, energiczny, czujny, oddany
Jak wygląda owczarek pirenejski?
Owczarek pirenejski o gładkiej kufie (wzorzec 138) wyróżnia się lekką, ale proporcjonalną budową ciała. Jego głowa
porośnięta jest krótkim, gładkim włosem. Czaszka ma kształt niemal kwadratu i jest mniej więcej tak samo szeroka, jak długa. Kufa jest nieco krótsza od mózgoczaszki, ale wyraźnie dłuższa niż u psów o dłuższym włosie, co nadaje głowie bardziej zrównoważony i czujny wyraz.
Tułów psa ma niemal kwadratowy kształt jego długość jest prawie równa wysokości w kłębie. Sylwetka jest bardziej zwarta i krótka niż u odmiany długowłosej. Odległość od łokci do podłoża jest większa niż połowa wysokości w kłębie.
Kończyny porasta krótki, przylegający włos, z delikatnymi frędzlami na przednich nogach i lekkimi
„porkami” na udach. Kątowanie łap jest nieco bardziej strome niż u psów długowłosych, a same łapy są zwarte i bardziej wysklepione, a więc idealne do szybkiego ruchu w trudnym terenie.
Owczarek pirenejski długowłosy (wzorzec 141) to pies o lekkiej, ale umięśnionej sylwetce i charakterystycznym, inteligentnym wyrazie. Jego głowa ma kształt trójkąta, z niemal płaską czaszką i łagodnym przejściem w kufę, która jest nieco krótsza od mózgoczaszki, ale nie szpiczasta. Nos zawsze czarny, a wargi cienkie i czarne, dokładnie zakrywające zęby. Uzębienie jest mocne, z dużymi kłami i zgryzem nożycowym lub cęgowym.
Oczy są lekko migdałowe, wyraziste, zwykle ciemnobrązowe. U psów w umaszczeniu arlekin dopuszczalne są tzw. porcelanowe oczy. Uszy są krótkie, trójkątne i cienkie, wysoko osadzone, mogą być w pełni lub częściowo załamane, ale zawsze bardzo ruchliwe i ekspresyjne.
Szyja tego psa jest dość długa, dobrze umięśniona i harmonijnie przechodzi w silny, umięśniony tułów. Linia grzbietu jest mocna, z wyraźnym kłębem i lekko wysklepionymi lędźwiami. Zad jest nieco opadający, a klatka piersiowa sięga do łokcia i ma lekko zaokrąglone żebra.
Ogon nie jest zbyt długi, owłosiony, nisko osadzony, zakończony haczykowato. Może być lekko uniesiony przy pobudzeniu, czasem nawet zawinięty ku głowie. Dopuszczalne są ogony szczątkowe lub obcięte, jeśli lokalne przepisy na to pozwalają.
Kończyny przednie są proste, suche, dobrze umięśnione, z wyraźnymi ścięgnami i obfitymi frędzlami. Łapy są dosyć płaskie, owalne, z ciemnymi opuszkami i niewidocznymi wśród sierści pazurami. Kończyny tylne są dobrze kątowane, z mocno umięśnionymi udami i nisko osadzonymi stawami skokowymi. Stopy są zwarte, owalne, z mocnymi, ciemnymi pazurami. Wilcze pazury mogą występować pojedyncze lub podwójne.
Charakterystyka rasy
Wysokość w kłębie (138)
Pies: 40 – 54 cm
Suka: 40 – 52 cm
Wysokość w kłębie (141)
Pies: 42 – 48 cm
Suka: 40 – 46 cm
Dopuszczalną tolerancją jest +-2 cm , jeśli pies ma doskonały typ.
Waga
Pies: 8 – 12 kg
Suka: 8 – 12 kg
Szata
Owczarek pirenejski o gładkiej kufie (138) ma sierść co najwyżej półdługą. Najdłuższy włos rośnie na szyi i kłębie, mierzy 0d 6 do 7 cm. Krótszy włos porasta grzbiet, mierzy od 4 do 5 cm.
Owczarek pirenejski długowłosy (141) może mieć sierść długą lub półdługą, ale zawsze jest ona gęsta i niemal prosta lub lekko falowana. Najbardziej obfita na zadzie i udach, gdzie ma lekko wełnistą strukturę. W dotyku przypomina coś pomiędzy kozią sierścią a owczą wełną. U niektórych psów może być szorstka i zbita, tworząc charakterystyczne sznury lub wstążki („cadenettes”), a czasem nawet duże płaty sierści przypominające dachówki („matelotes”) szczególnie widoczne na zadzie. Te formacje mogą też pojawić się na klatce piersiowej i w okolicach łokci.
Na kufie sierść jest wyraźnie krótsza i mniej gęsta, często gładko przylega, szczególnie u nasady nosa. Po bokach kufy i na policzkach włosy są dłuższe i układają się w kierunku tyłu głowy, jakby były rozwiane przez wiatr. Oczy psa muszą pozostawać widoczne i nie powinny być zasłonięte przez sierść.
Umaszczenie
Obie odmiany występują w maści płowej jasnej lub ciemnej, z czarnym nalotem lub bez niego, czasami z małymi białymi znaczeniami na klatce piersiowej i kończynach. Szarej jasnej lub ciemnej, często z niewielkimi białymi znaczeniami na głowie, klatce piersiowej i kończynach. Niebieskiej z czarnymi plamami (arlekin, łupkowa). Pręgowanej, czarnej lub czarnej z białymi znaczeniami (ograniczonymi). Zawsze jednak owczarki pirenejskie są preferowane w maści jednolitej.
Charakter i usposobienie
Owczarek pirenejski to pies o silnym instynkcie stróża i dużym potencjale szkoleniowym. Tak
przynajmniej mówi wzorzec rasy i potwierdzają to również doświadczeni opiekunowie. Trzeba
jednak pamiętać, że mimo bystrości i chęci do nauki, jego żywiołowy temperament i wysoka pobudliwość mogą sprawiać trudności podczas treningu. To pies, który mocno przywiązuje się do
swojego opiekuna, ale potrafi też działać samodzielnie i nie boi się podejmować decyzji na własną łapę. W stosunku do obcych jest raczej nieufny i czujny. Choć może mieszkać z dziećmi, kontakt z najmłodszymi powinien odbywać się pod nadzorem dorosłych, ponieważ pies nie będzie tolerował nagłych, nieskładnych ruchów. Dobrze dogaduje się z innymi zwierzętami, jeśli miał z nimi kontakt od szczeniaka.
🧠 TIP Owczarek pirenejski świetnie sprawdza się w pracy węchowej – regularne zabawy w nosework lub tropienie pomagają rozładować nadmiar energii i budują pewność siebie u psa.
Owczarek pirenejski lubi życie na powietrzu. Zaleca się spędzać z psem co najmniej godzinę dziennie na zajęciach. Świetny jest zarówno spacer, jak i psie sporty.
Czy owczarek pirenejski to zdrowa rasa?
Owczarki pirenejskie to zazwyczaj zdrowe i długowieczne psy, które potrafią zachować swoją
energię i młodzieńczy zapał nawet w starszym wieku. Choć są rasą odporną, mogą u nich wystąpić pewne problemy zdrowotne, takie jak padaczka, dysplazja stawów biodrowych czy postępujący
zanik siatkówki. Zdarzają się także wrodzone wady, np. przetrwały przewód tętniczy Botalla, który może prowadzić do nadciśnienia płucnego i przeciążenia serca. Aby nie zaszkodzić rozwijającemu się układowi ruchu, bardziej wymagające treningi sportowe warto rozpocząć dopiero po ukończeniu przez psa 12. miesiąca życia.
Typowe choroby rasy
- Padaczka
- Dysplazja stawów biodrowych
- Postępujący zanik siatkówki
- Przetrwały przewód tętniczy Botalla
Jak karmić owczarka pirenejskiego?
Owczarki pirenejskie nie należą do wybrednych. To psy, które chętnie jedzą zarówno gotową,
pełnoporcjową karmę, jak i domowe posiłki. Jeśli decydujesz się na żywienie domowe, warto
skonsultować dietę z weterynarzem lub psim dietetykiem, aby mieć pewność, że pies dostaje wszystkie potrzebne składniki odżywcze. Lepiej unikać karm opartych na zbożach, które nie służą tej rasie. U psów aktywnych fizycznie, zwłaszcza sportowców dobrze sprawdzą się suplementy wspomagające stawy.
Jak pielęgnować owczarka niemieckiego krótkowłosego?
Choć owczarek pirenejski może pochwalić się bujną, długą sierścią, jej pielęgnacja wcale nie jest tak
skomplikowana, jak mogłoby się wydawać. Wystarczy regularne czesanie raz w tygodniu, by zapobiec
powstawaniu kołtunów i splątań. Modelowanie nie jest mu potrzebne, to pies stworzony do pracy i ma
wyglądać naturalnie, ale nie niechlujnie. Włosy nie powinny wchodzić psu do oczu. W czasie linienia warto robić to częściej, żeby sprawnie usunąć martwy włos. Co ważne, owczarek pirenejski nie linieje bardzo intensywnie. Do rutynowej pielęgnacji należy także czyszczenie uszu i zębów, kontrolowanie stanu oczu oraz przycinanie pazurów, jeśli nie ścierają się
samoistnie.
Wychowanie i szkolenie
Owczarek pirenejski to wyjątkowo pojętny pies. Uczy się szybko i chętnie, ale ma też doskonałą pamięć, przez co równie łatwo utrwala niepożądane zachowania. Nie jest typem, który wybaczy błędy
wychowawcze, źle prowadzony, może stać się niepewny lub lękliwy. To pies wrażliwy na ton głosu i sposób traktowania, dlatego w jego wychowaniu kluczowe są pozytywne metody i cierpliwość. Ze względu na swoją pasterską naturę, bywa bardzo aktywny, a nuda często skutkuje problemami wychowawczymi. Wymaga wczesnej i dobrze przemyślanej socjalizacji, by w przyszłości nie reagował nerwowo na nieznane osoby, zwierzęta czy sytuacje. Owczarki pirenejskie dojrzewają powoli. Ich charakter stabilizuje się dopiero z
czasem, dlatego wychowanie tej rasy to proces, który wymaga konsekwencji, zaangażowania i sporej dawki cierpliwości. Ze względu na instynkt zaganiający mogą próbować kierować ruchem innych psów. Idealny opiekun zadba zarówno o ich kondycję fizyczną, jak i regularną stymulację umysłową. U rasy świetnie
sprawdzą się zajęcia z posłuszeństwa lub inne aktywności, które zaangażują psa w pracę z człowiekiem.
✅ Zalety rasy
- To inteligentny pies, który szybko i z łatwością się uczy
- Doskonały kandydat do psich sportów (agility, flyball, tracking, nosework)
- Jako pies pasterski jest bardzo czujny i świetnie sprawdza się w roli stróża
- Owczarki pirenejskie to rasa odporna i wytrzymała
⚠️ Wady rasy
- Bardzo energiczny – nie poleca się go do domu z małymi dziećmi
- Wymaga doświadczonego przewodnika – szkolenie nie jest łatwe
- Nie nadaje się na pierwszego psa w domu
- Bywa szczekliwy, a zostawiony sam może niszczyć otoczenie z nudów
Ciekawostki o rasie
- Przypuszcza się, że owczarek pirenejski był kompanem młodej pasterki, której ukazała się Matka Boska w Lourdes (1858 r.).
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Berger_des_Pyr%C3%A9n%C3%A9es.jpg
Historia rasy
Owczarek pirenejski to rasa o długiej historii użytkowej, która przez wiele lat pozostawała niemal nieznana poza swoim rodzimym regionem w Pirenejach. Psy te były wykorzystywane głównie jako pomocnicy
pasterzy i pojawiały się w różnych lokalnych odmianach. Psy różniły się między sobą wielkością i typem
sierści, ale zachowywały ten sam czujny, energiczny charakter. Podczas I wojny
światowej owczarki pirenejskie były wykorzystywane w armii francuskiej jako psy łącznikowe i poszukujące rannych. Ofiar wśród psów było sporo, ale udało się rasę owczarków pirenejskich odbudować.
Pierwszy oficjalny wzorzec rasy powstał między 1921 a 1925 rokiem, a jego autorem był Bernard
Sénac-Lagrange. W kolejnych latach dokument ten był kilkukrotnie aktualizowany przez kolejnych
prezydentów klubu rasy, m.in. Charlesa Duconte (1954–1986), Guya Mansencala (1986–2000) i Alaina Pécoulta (od 2000 roku), we współpracy z kynologiem Raymondem Triquetem. Odmiana owczarka pirenejskiego z gładką kufą była szczególnie popularna w niższych partiach Pirenejów. Cenili ją zwłaszcza handlarze bydła i koni, ze względu na jej wyjątkową sprawność i charakter. W 1923 roku powstał też kub miłośników ras pochodzących z Pirenejów i to dzięki niemu owczarek zyskał uznanie Francuskiego Związku Kynologicznego.
Hodowla
Owczarek pirenejski nie może być wydany do nowego domu przed ukończeniem 7-8. tygodnia życia. Zwróć szczególną uwagę na wszystkie szczenięta i ich rodziców. Szczeniaki owczarka pirenejskiego powinny być
radosne i zadbane, a nie brudne i zlęknione. Odmowa pokazania innych zwierząt powinna być sygnałem ostrzegawczym dla kupującego. Hodowca owczarków pirenejskich musi być zrzeszony w związku
kynologicznym, a wraz z psem wydać metrykę szczeniaka, na której podstawie można wystąpić o rodowód dla psa. Dobry hodowca potrafi odpowiedzieć na pytania dotyczące charakteru, opieki, pielęgnacji i żywienia danej rasy, jest źródłem wiedzy o rasie i nie unika odpowiedzi, sam dopytuje o cel zakupu psa i określa warunki, jakie musi spełniać nowy opiekun, aby owczarek mógł rozwijać się prawidłowo.
Ile kosztuje owczarek pirenejski?
Owczarek pirenejski kosztuje od 2500 do 3000 złotych. Psa trzeba sprowadzać zza granicy, ponieważ w Polsce rasa nie jest zbyt popularna.
🐾 Propozycje imion dla owczarka pirenejskiego
Dla psa 🐶
- Bonbon
- Dre
- Włóczykij
- Orso
- Skadi
- Fado
Dla suczki 🐕🦺
- Suri
- Cherie
- Szajba
- Mei
- Lilo
- Freya
Dla kogo owczarek pirenejski będzie idealny?
Owczarek pirenejski to pies wyłącznie dla ludzi aktywnych, którzy chcą z psem spędzać czas w ruchu np. poprzez uprawianie agility. Pies bardzo doceni życie w domu w górach. Absolutnie nie poleca się go osobom zapracowanym lub niedoświadczonych w prowadzeniu psów.
FAQ
Czy owczarek pirenejskie są dobrymi psami rodzinnymi?
Owczarki pirenejskie mogą być dobrymi psami rodzinnymi, ale nie dla każdej rodziny. Rodziny nie lubiące kontaktu z naturą, nieaktywne czy posiadające bardzo małe dzieci nie powinny wybierać tej rasy.
Źródła
https://www.zkwp.pl/wzorce/138.pdf
https://www.zkwp.pl/wzorce/141.pdf
M. Ceregrzyn, Psy rasowe, wyd. MI Polska sp. z o.o., Warszawa 2008.
E. J. J. Verhoef-Verhallen, Encyklpoedia psów, wyd. Dom wdawniczy Bellona, Warszawa 2003.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
