Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Nicienie płucne u psa – angiostrongyloza psów
Zdjęcie wypromptowano dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Co to jest angiostrongyloza?
Angiostrongyloza u psów to groźna choroba pasożytnicza wywoływana przez nicienia Angiostrongylus vasorum, który bytuje głównie w tętnicach płucnych oraz prawej części serca i może prowadzić do zaburzeń krążeniowo-oddechowych, krwawień oraz ciężkich powikłań.
Jak pies zaraża się nicieniami płucnymi?
Pies zaraża się nicieniami płucnymi najczęściej drogą pokarmową — po zjedzeniu ślimaka, ślimaka nagiego albo żywiciela paratenicznego, np. żaby, ptaka lub gryzonia, który wcześniej miał kontakt z larwami pasożyta. Do zarażenia może dojść także wtedy, gdy pies zjada trawę lub pije wodę z kałuży, po której przemieszczały się zakażone ślimaki.
Cykl rozwojowy Angiostrongylus vasorum
W cyklu rozwojowym Angiostrongylus vasorum ślimaki pełnią rolę żywicieli pośrednich. Larwy pasożyta rozwijają się w ich organizmie do stadium inwazyjnego, a po obumarciu ślimaka mogą przez pewien czas przetrwać w wilgotnym środowisku — na roślinach, źdźbłach traw czy w stojącej wodzie. Dlatego szczególnie narażone są psy, które swobodnie eksplorują ogród, las, łąki, zjadają drobne zwierzęta albo często piją z kałuż.
Źródło: Esccap Polska
Objawy nicieni płucnych u psa
Objawy nicieni płucnych u psa mogą przypominać chorobę dróg oddechowych lub serca. Najczęściej pojawia się kaszel, duszność, szybsze męczenie się i nietolerancja wysiłku, ale angiostrongyloza może też przebiegać nietypowo albo początkowo bezobjawowo.
Nasilenie objawów zależy m.in. od stopnia inwazji, wieku psa i odporności organizmu. Pasożyt bytuje w tętnicach płucnych i sercu, a jego larwy oraz jaja mogą powodować zatory, zakrzepy i zaburzenia krzepnięcia. Dlatego opiekuna powinny zaniepokoić nie tylko problemy z oddychaniem, lecz także krwawienia, omdlenia lub objawy neurologiczne.
Najczęstsze objawy:
- kaszel, czasem z krwistą wydzieliną;
- duszność i przyspieszony oddech;
- nietolerancja wysiłku;
- osłabienie, apatia, chudnięcie;
- wymioty lub biegunka;
- krwawienia z nosa, jamy ustnej, krwiaki, krwiomocz;
- omdlenia lub objawy neurologiczne.
Czy angiostrongyloza jest groźna dla psa?
Tak, angiostrongyloza jest groźna dla psa, ponieważ pasożyt bytuje w tętnicach płucnych i prawej części serca, a choroba może prowadzić do zaburzeń oddechowych, krążeniowych i krzepnięcia krwi. U chorego psa mogą pojawić się kaszel, duszność, nietolerancja wysiłku, omdlenia, krwawienia, krwiaki lub objawy neurologiczne. W ciężkich przypadkach nieleczona angiostrongyloza może mieć przebieg śmiertelny, dlatego przy podejrzeniu choroby potrzebna jest diagnostyka i leczenie u lekarza weterynarii.
Diagnostyka: Jak rozpoznać nicienie płucne u psa?
Nicienie płucne u psa może rozpoznać lekarz weterynarii na podstawie wywiadu, objawów klinicznych i badań parazytologicznych lub laboratoryjnych. Podejrzenie angiostrongylozy pojawia się zwłaszcza u psa z kaszlem, dusznością, nietolerancją wysiłku, omdleniami, krwawieniami albo objawami neurologicznymi o niejasnej przyczynie.
Podstawowym badaniem jest wykrywanie larw Angiostrongylus vasorum w kale metodą Baermanna lub w wydzielinie z dróg oddechowych. Larwy mogą być jednak wydalane nieregularnie, dlatego pojedynczy wynik ujemny nie zawsze wyklucza chorobę. W diagnostyce stosuje się też testy ELISA wykrywające antygeny lub przeciwciała oraz metody PCR/RT-PCR, które wykrywają DNA pasożyta w kale, krwi, śluzie oskrzelowo-pęcherzykowym albo wymazach z gardła.
Leczenie angiostrongylozy u psa
Leczenie angiostrongylozy u psa musi prowadzić lekarz weterynarii, ponieważ choroba może zagrażać życiu, a eliminacja pasożytów nie zawsze jest obojętna dla organizmu. W terapii stosuje się leki przeciwrobacze działające na Angiostrongylus vasorum, ale o wyborze preparatu, dawkowaniu i czasie leczenia decyduje lekarz po ocenie stanu psa.
U części psów potrzebne jest leczenie wspomagające, np. przy duszności, krwawieniach, zaburzeniach krążenia, zapaleniu płuc lub ryzyku zatorów po obumarciu nicieni. Dlatego opiekun nie powinien podawać preparatów „na robaki” na własną rękę — przy podejrzeniu angiostrongylozy konieczna jest diagnostyka i kontrola weterynaryjna.
Rokowanie przy nicieniach płucnych u psa
Rokowanie przy angiostrongylozie u psa zależy od intensywności inwazji, wieku psa, odporności organizmu, szybkości rozpoznania i obecności powikłań. Jeśli choroba zostanie wykryta wcześnie i pies otrzyma leczenie weterynaryjne, możliwy jest powrót do zdrowia.
Rokowanie staje się ostrożne, gdy występują duszność, krwawienia, zaburzenia krzepnięcia, omdlenia, objawy neurologiczne, nadciśnienie płucne lub zatory w naczyniach płucnych.
Nieleczona angiostrongyloza ma najczęściej przebieg letalny, choć sporadycznie może dojść do samowyleczenia. W analizie przypadków klinicznych przytoczonej w źródle wskazano, że ok. 75% psów udało się wyleczyć, 16% nie przeżyło terapii, a 8% poddano eutanazji.
Jak chronić psa przed angiostrongylozą?
Psa można chronić przed angiostrongylozą przede wszystkim przez ograniczanie kontaktu ze ślimakami, ślimakami nagimi i wilgotnym środowiskiem, w którym mogą przetrwać larwy Angiostrongylus vasorum. Szczególną uwagę warto zachować w ogrodach, parkach, lasach, na łąkach oraz w miejscach, gdzie pies pije wodę z kałuż albo zjada trawę.
U psów szczególnie narażonych — młodych, myśliwskich, mieszkających na terenach podmiejskich, wiejskich lub często chodzących po wilgotnych biotopach — warto omówić z lekarzem weterynarii profilaktykę przeciwpasożytniczą dobraną do ryzyka. Nie każdy preparat „na odrobaczanie” działa na nicienie płucne, dlatego schemat ochrony powinien dobrać lekarz.
FAQ: pytania i odpowiedzi
Czy pies może zarazić się od ślimaka?
Tak, pies może zarazić się po zjedzeniu ślimaka lub ślimaka nagiego zawierającego larwy pasożyta.
Czy angiostrongyloza może przebiegać bez kaszlu?
Tak, choroba może przebiegać nietypowo, a czasem nawet bez wyraźnych objawów oddechowych.
Czy człowiek może zarazić się od psa?
Nie, pies nie jest typowym źródłem zarażenia człowieka Angiostrongylus vasorum.
Literatura naukowa i badania
M. Frączyk, J. Gawor, Angiostrongylus vasorum – nicień płucny, nowe zagrożenie dla psów w Polsce, „Życie weterynaryjne”, nr 89/2014, s. 124-125, https://zycie-weterynaryjne.pl/wp-content/uploads/2023/12/ZW-2014-02-05.pdf (dostęp: 20.05.2026).
K. Tomczuk, K. Szczepaniak, Angiostrongyloza u psów w Polsce, http://wordpress.esccap.pl/wp-content/uploads/2017/07/Angiostrongyloza_u_psow_w_Polsce2014.pdf (dostęp: 20.05.2026).
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
