Choroby autoimmunologiczne psów

Najczęstsze choroby autoimmunologiczne i immunozależne u psów

Do najważniejszych chorób autoimmunologicznych i immunozależnych u psów należą schorzenia niszczące krwinki czerwone lub płytki krwi, choroby pęcherzowe skóry, toczeń oraz zapalenia obejmujące stawy, mięśnie i tarczycę. Każda z nich może dawać inne objawy, ponieważ nieprawidłowa odpowiedź odpornościowa jest skierowana przeciwko określonym komórkom albo tkankom

• Immunozależna niedokrwistość hemolityczna – w przebiegu IMHA układ odpornościowy atakuje erytrocyty, prowadząc do ich przedwczesnego niszczenia i rozwoju niedokrwistości. Pies może być osłabiony, szybko się męczyć, mieć blade lub żółtawe błony śluzowe, przyspieszony oddech i ciemny mocz. Choroba może wystąpić samoistnie albo towarzyszyć między innymi infekcji, nowotworowi, procesowi zapalnemu lub działaniu określonego leku. Rozpoznanie wymaga wykazania niedokrwistości, hemolizy oraz dowodów na udział mechanizmu immunologicznego [2, 4].
• Immunozależna małopłytkowość – nazywana także ITP, rozwija się, gdy układ odpornościowy niszczy płytki krwi lub zaburza ich wytwarzanie. Typowymi objawami są drobne wybroczyny, samoistne siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł oraz obecność krwi w moczu, kale albo wymiotach. U części psów bardzo niska liczba płytek początkowo nie powoduje jednak widocznych krwawień. IMTP pozostaje rozpoznaniem z wykluczenia, dlatego lekarz musi sprawdzić również inne przyczyny małopłytkowości [6].
• Zespół Evansa – oznacza jednoczesne występowanie immunozależnej niedokrwistości hemolitycznej i immunologicznej małopłytkowości. Układ odpornościowy niszczy więc zarówno erytrocyty, jak i płytki krwi, przez co pies może mieć objawy niedokrwistości oraz zwiększoną skłonność do krwawień. Możliwe są między innymi osłabienie, bladość lub zażółcenie dziąseł, wybroczyny, siniaki i krwawienia. Taki stan wymaga szybkiej diagnostyki i intensywnego nadzoru weterynaryjnego [2, 6].
• Pęcherzyca liściasta i inne pęcherzyce – pęcherzyca to choroby autoimmunologiczne skóry, w których autoprzeciwciała zaburzają połączenia między komórkami naskórka. Pęcherzyca liściasta może powodować krosty, strupy, łuszczenie, nadżerki i miejscowe wyłysienia, szczególnie na pysku, małżowinach usznych oraz opuszkach. Do chorób pęcherzowych należą również schorzenia, w których przeciwciała atakują białka błony podstawnej, wywołując pęcherze, głębokie nadżerki i owrzodzenia skóry lub błon śluzowych. Rozpoznanie zazwyczaj wymaga biopsji i badania histopatologicznego, a dokładne określenie wariantu może wymagać specjalistycznych badań immunologicznych [1].
• Toczeń krążkowy i toczeń rumieniowaty układowy – toczeń krążkowy obejmuje przede wszystkim skórę, zwłaszcza okolicę nosa, gdzie mogą pojawić się odbarwienia, rumień, strupy, nadżerki i utrata prawidłowej struktury powierzchni. Toczeń rumieniowaty układowy ma szerszy przebieg, ponieważ reakcja immunologiczna może dotyczyć wielu tkanek i narządów. U psa mogą wystąpić między innymi gorączka, ból stawów, zmiany skórne, niedokrwistość, małopłytkowość, zapalenie mięśni lub uszkodzenie nerek. W diagnostyce uwzględnia się cały obraz kliniczny i wyniki badań, ponieważ obecność przeciwciał przeciwjądrowych nie stanowi samodzielnie potwierdzenia choroby [4].
• Immunozależne zapalenie wielostawowe – IMPA jest niezakaźnym zapaleniem obejmującym kilka stawów, wywołanym przez nieprawidłową reakcję układu odpornościowego. Pies może mieć gorączkę, sztywno się poruszać, unikać aktywności oraz kuleć na różne kończyny. Ból bywa widoczny podczas zginania i prostowania kilku stawów, a jego nasilenie może zmieniać się z dnia na dzień. Podobne objawy opisano u nova scotia duck tolling retrieverów z przewlekłym zaburzeniem reumatycznym o prawdopodobnym podłożu immunologicznym [4].
• Zapalenie mięśni żwaczy – zapalenie mięśni żwaczy jest chorobą autoimmunologiczną skierowaną przeciwko włóknom występującym głównie w mięśniach odpowiedzialnych za zamykanie żuchwy. W ostrej fazie pies może odczuwać silny ból podczas otwierania pyska, mieć obrzęk mięśni głowy oraz trudności z jedzeniem i chwytaniem pokarmu. W przewlekłym przebiegu mięśnie skroniowe i żwacze mogą stopniowo zanikać, przez co głowa staje się wyraźnie smuklejsza. Nieleczona choroba może doprowadzić do trwałego ograniczenia ruchomości żuchwy [4].
• Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy – w autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy układ odpornościowy stopniowo uszkadza tkankę gruczołu, co z czasem może prowadzić do niedoczynności tarczycy. Opiekun może zauważyć ospałość, przyrost masy ciała mimo niezmienionego żywienia, niechęć do aktywności, pogorszenie jakości sierści i nawracające problemy skórne. Choroba może przez długi czas rozwijać się bez charakterystycznych objawów, ponieważ rezerwa czynnościowa tarczycy stopniowo się zmniejsza. Zapalenie limfocytarne tarczycy może również współistnieć z innymi zaburzeniami immunologicznymi [4].