Bearded collie
pixabay.com/images/id-2509895/
Bearded collie od razu przyciąga wzrok swoją bujną, rozczochraną sierścią i pogodnym spojrzeniem. Choć wygląda jak przytulny pluszak, to w rzeczywistości pełen energii i inteligencji pies pasterski, stworzony do pracy z owcami w szkockich górach. Uwielbia być w ruchu, szybko się uczy i mocno przywiązuje do swojej rodziny. Nie znosi nudy ani samotności, dlatego najlepiej odnajdzie się u boku aktywnego opiekuna, który poświęci mu czas i uwagę. To pies dla tych, którzy szukają wesołego towarzysza z charakterem i pasją do działania.
W poniższym artykule, poza historią rasy, opisałem informacje na temat charakteru tych psów, ich zdrowia, metod pielęgnacji, sposobów żywienia oraz szkolenia. W artykule na końcu znajdziesz również nieco ciekawostek, wady i zalety oraz przybliżony koszt zakupu tego owczarka.
Jeżeli jesteś opiekunem psa tej rasy, to podziel się proszę swoimi doświadczeniami w komentarzach. Będzie to nieoceniona pomoc dla przyszłych opiekunów tego psa.
Zapraszam do lektury!
W artykule przeczytasz
🐾 Podstawowe informacje o rasie
🌅 Kraj pochodzenia: Szkocja
🐶 Numer wzorca FCI: 271
➡ Waga: 20 – 25 kg
❤ Długość życia: 13 – 15 lat
💢 Charakter: Opanowany, aktywny i bystry pies pracujący.
Jak wygląda bearded collie?
Bearded collie to pies średniej wielkości, o harmonijnej sylwetce i wyrazistym wyglądzie. Jego głowa jest proporcjonalna do reszty ciała z mocną kufą i szeroką, płaską czaszką, która nadaje mu zdecydowanego, ale łagodnego wyrazu.
Ma duży, dobrze wybarwiony nos, zwykle czarny, choć u psów o innym umaszczeniu może być dostosowany kolorystycznie. Kufa jest silna i tak długa jak górna część czaszki. Wargi i obramowanie powiek powinny mieć ten sam kolor co nos. Jego oczy są duże, łagodne i przyjazne, a ich barwa dopasowana do koloru sierści. Uszy są średniej wielkości, zwisające, ale przy pobudzeniu mogą się lekko unosić u nasady.
Szyja bearded collie jest umięśniona i delikatnie wygięta. Tułów jest dobrze zbudowany: prosty grzbiet, mocne lędźwie i głęboka klatka piersiowa, która zapewnia miejsce dla serca i płuc. Żebra są dobrze zaokrąglone, ale nie przesadnie wypukłe.
Ogon noszony nisko, długi i sięga co najmniej do stawu skokowego. Gdy pies jest spokojny, ogon ma lekko zawinięty koniec, ale przy ruchu może się prostować.
Przednie łapy są proste i mocne, pokryte gęstą sierścią. Łopatki są ustawione skośnie, a śródręcze elastyczne. Tylne łapy są dobrze umięśnione, z mocno zarysowanymi stawami kolanowymi i pionowym ustawieniem. Zarówno przednie, jak i tylne łapy mają owalny kształt, zwarte palce i porządne owłosienie nawet między poduszkami.
Charakterystyka rasy
Wysokość w kłębie
Pies: 53 – 56 cm
Suka: 51 – 53 cm
Waga
Pies i suka: 20 – 25 kg
Szata
Bearded collie ma sierść składającą się z dwóch warstw. Spód to miękki, gęsty i puszysty podszerstek, który chroni psa przed zimnem. Na wierzchu znajduje się grubszy, szorstki i lekko kosmaty włos okrywowy, który nie powinien być ani wełnisty, ani mocno skręcony, choć delikatne fale są dopuszczalne. Sierść powinna być wystarczająco długa i gęsta, żeby chronić psa i podkreślać jego sylwetkę, ale nie tak bujna, żeby ją całkiem zasłaniała.
Na grzbiecie nosa włosy są krótkie i rzadkie, ale po bokach stają się nieco dłuższe i zakrywają wargi. Na policzkach, podbródku i dolnych partiach pyska włos stopniowo się wydłuża, tworząc charakterystyczną dla tej rasy brodę.
Rasa może występować w różnych kolorach: łupkowoszarym, czarnym, błękitnym, czerwonopłowym, brązowym i piaskowym, zarówno z białymi znaczeniami, jak i bez. W umaszczeniu nigdy nie występuje marmurkowy (merle) wzór. Białe znaczenia mogą pojawiać się na pysku, klatce piersiowej, łapach, końcówce ogona i w formie strzałki na głowie. Jeśli pies ma biały „kołnierz”, jego włosy nie powinny sięgać dalej niż do łopatek. Na tylnych nogach biel nie może przekraczać stawu skokowego. Dopuszczalne są też drobne rude lub płowe przebłyski, np. nad oczami, na policzkach, uszach, przy ogonie i na łapach, ale tylko tam, gdzie oddzielają biel od koloru podstawowego.
pixabay.com/images/id-820746/
Bearded collie – charakter i usposobienie
Charakter i usposobienie
Bearded collie to pies wesoły, energiczny i bystry. Ma dużo pewności siebie i potrafi być skrajnie niezależny. Świetnie odnajduje się w aktywnym trybie życia. To czuły, wylewny pies rodzinny, który silnie przywiązuje się do swojego opiekuna i potrzebuje jasnych zasad, czuje się najlepiej, gdy wie, kto rządzi w „stadzie”.
Szczeniaki bearded collie są pełne życia i uwielbiają zabawę, a dorosłe psy z powodzeniem mogą trenować sporty kynologiczne – od agility po obedience. Ruch to ich żywioł, więc ta rasa będzie świetnym wyborem dla osób lubiących aktywność na świeżym powietrzu.
To bardzo inteligentne psy, które kiedyś pracowały jako pasterze, samodzielnie opiekując się stadami owiec. Wzorzec rasy podkreśla ich łagodność – nie powinny wykazywać żadnych oznak agresji.
Bearded collie świetnie odnajduje się jako pierwszy pies w rodzinie, również z dziećmi. Z reguły dogaduje się z innymi psami, a nawet z kotami. Nie ma tendencji do niszczenia ani ucieczek, a jeśli zostanie odpowiednio nauczony, może spokojnie zostawać sam na kilka godzin. Co więcej, mimo przyjaznego charakteru, potrafi być czujnym stróżem.
💡 TIP
Bearded collie doskonale odczytuje emocje swojego opiekuna – reaguje najlepiej na spokojną, konsekwentną komunikację i pozytywne wzmocnienie. Unikaj krzyków – cierpliwość to klucz!
Pies spokojny, łagodny, wytrzymały, wymagający częstego czesania. Charakter spokojny i niekonfliktowy. W Polsce rasa jeszcze stosunkowo rzadko spotykana, choć warta większej popularyzacji.
Czy bearded collie to zdrowa rasa?
Bearded collie to rasa, która cieszy się długim życiem, niektóre psy dożywają nawet 15 lat. Jak przystało na psa pasterskiego, jest wyjątkowo odporny na wiele chorób. Gęsta, dwuwarstwowa sierść dobrze chroni go przed zimnem, ale latem trzeba uważać, bo podczas upałów pies powinien mieć dostęp do chłodnego, zacienionego miejsca, by uniknąć przegrzania.
Typowe choroby rasy
- Choroba oczu collie
- Dysplazja mieszkowa czarnych włosów
- Pęcherzyca liściasta
- Łysienie wzorzyste
Jak karmić bearded collie?
Bearded collie najlepiej czuje się na diecie opartej na lekkostrawnych źródłach białka, takich jak drób, jagnięcina, baranina czy koźlina. Psy tej rasy mają delikatny układ trawienny, dlatego każdą zmianę karmy trzeba wprowadzać stopniowo i ostrożnie. Warto też wybierać karmy o niższej zawartości tłuszczu. Dolegliwością na jakie cierpią psy niestety nie da się zapobiec żywieniem, są to problemy genetyczne, na których nie ma skutecznego leczenia.
Bearded collie może być karmiony zarówno dobrej jakości suchą lub mokrą karmą, jak i posiłkami przygotowywanymi w domu. Jeśli decydujesz się na dietę BARF lub gotowane jedzenie, pamiętaj o uzupełnianiu jadłospisu w niezbędne witaminy i wapń. Taki sposób żywienia najlepiej skonsultować z weterynarzem albo specjalistą ds. żywienia psów.
Jak pielęgnować bearded collie?
Bearded collie ma piękną, ale wymagającą sierść, dlatego regularna pielęgnacja to podstawa. Najlepiej szczotkować go po każdym spacerze szczególnie jeśli wracacie z lasu, łąki czy parku. W długim włosie łatwo zbiera się brud, liście czy gałązki, więc jeśli zależy ci na czystości w domu, musisz być na to gotowy.
Kąpiele powinny odbywać się nie częściej niż raz na trzy miesiące. Używaj delikatnego szamponu przeznaczonego dla psów długowłosych i zawsze stosuj odżywkę, którą trzeba dokładnie spłukać. Ważna uwaga: sierści bearded collie nie wolno trymować! Jej naturalna struktura pełni funkcję ochronną i nie powinna być zmieniana.
Raz w tygodniu warto zrobić „generalny przegląd” psa. Sprawdź oczy, uszy, łapy i zęby. Szczególną uwagę zwracaj na oczy: wszelkie zmiany w pigmentacji lub obecność wybroczyn mogą świadczyć o problemach z kruchością naczyń krwionośnych. U niektórych psów o czarnym umaszczeniu może pojawić się łysienie, a pierwszym sygnałem jest utrata połysku sierści (około 4. tygodnia życia), by dojść do całkowitego wyłysienia między 6. a 9. miesiącem.
Obserwuj także skórę psa. Pojawienie się miodowych lub brązowych strupów na pysku, uszach czy opuszkach łap, bez objawów bólu czy świądu, może być oznaką pęcherzycy – choroby nieuleczalnej, ale możliwej do łagodzenia. Objawy mogą być mało widoczne, dlatego tak ważne jest systematyczne sprawdzanie stanu skóry, okrywy i oczu. Wczesna reakcja pozwala zapobiec nasileniu się objawów i poprawia komfort życia psa.
Wychowanie i szkolenie – najważniejsze wskazówki dla opiekuna
Bearded collie to psy pasterskie z natury chętne do współpracy i szybko uczące się nowych rzeczy. Mają wrodzoną skłonność do posłuszeństwa, dlatego nawet osoby bez doświadczenia poradzą sobie z ich wychowaniem pod warunkiem, że zrobią to z głową. W innym wypadku pies z racji swoje pasterskiej natury stanie się skrajnie niezależny.
To bardzo wrażliwa rasa, która źle reaguje na krzyk, surowość czy agresję. Zdecydowanie lepsze efekty przynosi spokojne, ale konsekwentne podejście. Pochwały i pogodny ton głosu działają na bearded collie o wiele lepiej niż presja czy przymus.
Warto zacząć naukę od psiego przedszkola, a potem rozwijać umiejętności psa w ramach sportów kynologicznych, takich jak obedience, a to nie tylko świetny sposób na naukę, ale też okazja do zacieśnienia więzi z pupilem.
✅ Zalety i ❌ wady bearded collie
✅ Zalety
- owczarek nadaje się na psa rodzinnego, szczególnie dla rodzin z dziećmi
- to doskonały kandydat na psiego sportowca
- rasa nie jest agresywna
- to ogólnie bardzo zdrowa rasa
❌ Wady
- ze względu na długi włos wymagają starannej pielęgnacji
- psy tej rasy potrzebują dużej dawki ruchu i zabawy
Ciekawostki o rasie
- Jedna z teorii zakłada, że protoplastami bearded collie były polskie owczarki nizinne – trzeba przyznać, że występuje pomiędzy nimi zewnętrzne podobieństwo.
- Niektóre bearded collie, będące krzyżówką z border collie pracują „okiem”.
pixabay.com/images/id-6107758/
Historia rasy
Jedna z ciekawszych teorii na temat pochodzenia bearded collie wiąże się z… Polską. Według tej hipotezy, która może spodobać się wielu miłośnikom rasy, to właśnie nasz rodzimy owczarek nizinny – PON – miał znaczący udział w powstaniu szkockich brodaczy. Historia sięga roku 1514, kiedy to polski kupiec Kazimierz Grabski przypłynął do Szkocji, by zakupić owce. Towarzyszyły mu jego niezawodne owczarki nizinne, które wzbudziły tak wielki podziw wśród miejscowych hodowców, że trójka z nich została w Szkocji. To właśnie te psy miały dać początek linii, z której z czasem narodził się bearded collie. Wzmianka o tym wydarzeniu znalazła się w książce The Bearded Collie autorstwa Gwendoline Olive Willison – kobiety, która odegrała kluczową rolę w odtworzeniu rasy w XX wieku.
Choć psy o wyglądzie bearded collie towarzyszyły szkockim pasterzom przez stulecia, ich współczesna historia zaczęła się na dobre dopiero w 1927 roku. Wtedy to Cameron Miller, zafascynowana tymi czworonogami, rozpoczęła świadomą hodowlę pod przydomkiem Balmacneil, w ramach której urodziło się 55 szczeniąt.
Zabawny zbieg okoliczności sprawił, że również Gwendoline Olive Willison zaangażowała się w rozwój rasy. W 1940 roku zamówiła owczarka szetlandzkiego, ale los spłatał figla, zamiast niego trafiła do niej suczka bearded collie. Zauroczona jej charakterem i wyglądem, Willison rozpoczęła własną hodowlę, która odegrała ogromną rolę w ugruntowaniu standardów rasy. To właśnie od jej psów: suczki Jeannie i psa Bailie z przydomkiem of Bothkennar wywodzą się wszystkie współczesne bearded collie.
W Polsce rasa również pojawiła się… przez pomyłkę. W 1984 roku do hodowli „Cud nad Wisłą” trafiła suczka Ruta di Poggio Petroio, choć właścicielka dr Śpiewankiewicz zamawiała bobtaila. Los znów zadecydował za człowieka, i to z dobrym skutkiem. Już dwa lata później, w 1986 roku, na świat przyszły pierwsze szczenięta bearded collie z polskiej hodowli.
Rasa zyskała coraz większą popularność, a jej entuzjastów zaczęło przybywać. W 2006 roku w Sopocie zorganizowano pierwszą Krajową Wystawę Bearded Collie. Było to wydarzenie, które na dobre wpisało się w historię tych pogodnych, kudłatych psów w naszym kraju.
Hodowla
Kupując szczeniaka bearded collie z hodowli, warto dobrze przyjrzeć się warunkom, w jakich wychowują się maluchy. Zwróć uwagę na czystość, socjalizację i ogólną kondycję zarówno szczeniąt, jak i ich matki. Jeśli hodowca nie chce pokazać dorosłych psów lub unika odpowiedzi na pytania, to powinna być dla Ciebie czerwona flaga.
Każdy odpowiedzialny hodowca prowadzący legalną hodowlę ma obowiązek przekazać kupującemu metrykę, która pozwala później wyrobić rodowód w ZKwP (Związku Kynologicznym w Polsce).
Dodatkowo profesjonalny hodowca powinien udostępnić wyniki badań RTG stawów biodrowych i łokciowych rodziców, wykluczające dysplazję, które są dla wszystkich owczarków są obowiązkowe. Poza tym warto dopytać o wyniki testów genetycznych potwierdzających brak mutacji genu NHEJ1, odpowiedzialnego za CEA (anomalię oczu collie). To ważne dokumenty, które świadczą o zdrowiu i świadomej selekcji hodowlanej. Psy, chorujące na podane w zakładce zdrowie choroby nie mogą być rozmnażane.
Ile kosztuje owczarek bearded collie?
Cena bearded collie z hodowli waha się od 5000 do 7000 zł.
🐶 Propozycje imion dla bearded collie
Dla psa:
- Arczi
- Fuks
- Chrupek
- Brego
- Misiek
- Riko
Dla suczki:
- Astra
- Bunia
- Figa
- Bila
- Tara
- Neska
Dla kogo bearded collie będzie idealny?
Bearded collie to świetny wybór zarówno dla miłośników psów pasterskich, jak i dla osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z czworonogiem i szukają rodzinnego, przyjaznego towarzysza. Ta rasa z łatwością dopasowuje się do różnych warunków. Rasa może mieszkać w bloku, jak i w domu z ogrodem na wsi.
Aby jednak bearded collie czuł się dobrze i rozwijał prawidłowo, potrzebuje codziennej dawki ruchu, zabawy i umysłowego zaangażowania. Długie spacery i aktywności, takie jak psie sporty, to dla niego nie tylko przyjemność, ale wręcz konieczność dla utrzymania dobrej kondycji psychicznej.
FAQs
Czy bearded collie wymaga strzyżenia?
Nie, rasa nie wymaga strzyżenia, wręcz przeciwnie, strzyżenie (czy trymowanie) jest niewskazane, ponieważ jego naturalna, dwuwarstwowa szata pełni ważną funkcję ochronną. Skracanie sierści może zaburzyć tę ochronę i pogorszyć stan włosa.
Źródła
M. Ceregrzyn, Psy rasowe, wyd. MI Polska sp. z o.o., Warszawa 2008.
B. Fogle, Wielka encyklopedia Psy, wyd. DK, Warszawa 2008.
J. Monkiewicz, K.Rogowska, J.Wajdzik, Kynologie, wyd UWP, Wrocław 2011.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
