Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Jakie są najczęstsze przyczyny biegunki u psa?
Zdjęcie wypromptowano dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Najczęstsze przyczyny biegunki u psa
Biegunka u psa jest objawem zaburzeń pracy przewodu pokarmowego i może mieć charakter ostry lub przewlekły. W praktyce klinicznej najczęściej wynika z błędów żywieniowych, infekcji przewodu pokarmowego, reakcji niepożądanych na leki oraz chorób ogólnoustrojowych. Charakter biegunki, czas jej trwania oraz objawy towarzyszące mają kluczowe znaczenie w dalszej diagnostyce.
Błędy żywieniowe i nietolerancje pokarmowe
Jedną z najczęstszych przyczyn ostrej biegunki u psów są nagłe zmiany diety, podawanie karm niskiej jakości lub spożywanie pokarmów nieprzeznaczonych dla zwierząt. U części psów występują również nietolerancje lub alergie pokarmowe, które prowadzą do przewlekłego stanu zapalnego jelit i nawracających luźnych stolców.
Infekcje bakteryjne, wirusowe i pasożytnicze
Zakażenia przewodu pokarmowego stanowią istotną przyczynę biegunki, szczególnie u szczeniąt i psów z obniżoną odpornością. Do najczęściej rozpoznawanych patogenów należą bakterie z rodzaju Salmonella i Clostridium, wirusy takie jak parwowirus oraz pasożyty jelitowe, w tym Giardia. Infekcjom często towarzyszą objawy ogólne, takie jak apatia, wymioty czy gorączka.
Reakcje na leki i substancje toksyczne
Niektóre leki, w tym niesteroidowe leki przeciwzapalne, mogą powodować podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego i prowadzić do biegunki. Podobne objawy mogą wystąpić po spożyciu toksyn, leków przeznaczonych dla ludzi, pleśni lub trujących roślin.
Choroby przewlekłe i zaburzenia ogólnoustrojowe
Przewlekła biegunka u psa bywa objawem chorób trzustki, wątroby, nerek, przewlekłego zapalenia jelit (IBD) oraz zaburzeń endokrynologicznych, takich jak choroba Addisona czy nadczynność tarczycy. W takich przypadkach biegunka rzadko ustępuje samoistnie i wymaga pogłębionej diagnostyki.
Dieta jest jednym z podstawowych czynników wpływających na charakter stolców. Psy żywione pokarmami suchymi oddają objętościowo dwukrotnie więcej kału niż zwierzęta otrzymujące dietę płynną lub półpłynną. Cechą charakterystyczną, nie będącą objawem chorób jelit, jest to, iż psy żywione dietą suchą oddają ostanie porcje kału w formie rozwodnionej.
Czy stres może powodować biegunkę u psa?
Stres i zmiany w otoczeniu także wpływają na reakcje ze strony układu trawiennego. Nagłe zmiany w życiu psa – pojawienie się dziecka w rodzinie, nowego zwierzaka w domu, podróż, pobyt w nowym miejscu czy nerwowa atmosfera – mogą wywołać biegunkę o podłożu psychogennym.
Szukasz monobiałkowej karmy dla psa?
Reklama
Kliknij i sprawdź: EMPIRE Hipoalergiczna Karma dla psa seniora
Objawy towarzyszące biegunce
Biegunka u psa może mieć różne nasilenie, a jej przebieg zależy od przyczyny. Do objawów, które mogą się z nią wiązać, należą:
- wymioty (bardzo często współistniejący objaw)
- osowiałość i brak apetytu,
- wzdęcie,
- odwodnienie objawiające się suchością błon śluzowych i utratą elastyczności skóry,
- gorączka,
- obecność śluzu lub krwi w kale.
Układ pokarmowy psa jest znacznie krótszy niż u człowieka – dlatego nawet niewielkie błędy żywieniowe (jak kawałek tłustej kiełbasy) mogą szybko wywołać silną biegunkę.
Kiedy zabrać psa do weterynarza?
Nie każda biegunka wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej. Jeśli jednak trwa dłużej niż 12–24 godziny, a do tego towarzyszą jej wymioty, osłabienie, gorączka lub krew w stolcu, konieczna jest konsultacja weterynaryjna. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku szczeniąt oraz psów starszych i schorowanych, ponieważ są one bardziej narażone na odwodnienie.
Jak postępować w przypadku biegunki u psa?
Leczenie biegunki u psa zależy od jej przyczyny i stopnia nasilenia. Jeśli biegunka nie ustępuje lub się nasila, konieczne może być wdrożenie leczenia farmakologicznego – w tym antybiotyków, leków przeciwpasożytniczych czy preparatów osłaniających błonę śluzową jelit. Objawowe leczenie ostrej biegunki u psa obejmuje następujące działania:
- Odstawienie jedzenia na 12–24 godziny, aby układ pokarmowy miał czas na regenerację.
- Utrzymanie odpowiedniego nawodnienia, czyli stały dostęp psa do czystej, świeżej wody. W przypadku osłabienia należy podawać płyny doustnie, np. za pomocą strzykawki.
- Utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej, poprzez podanie – po konsultacji z lekarzem – weterynaryjnych elektrolitów nisko- lub średniopotasowych.
- Postępowanie dietetyczne, polegające na wprowadzeniu lekkostrawnej diety. Po głodówce zaleca się podawanie pokarmów, które nie wywołują nawrotu objawów. Należy unikać diety wysokotłuszczowej czy bogatej w laktozę. Powrót do normalnego żywienia powinien być stopniowy – trwać od 1 do 2 tygodni.
- Leczenie osłaniające przewód pokarmowy, czyli podawanie probiotyków wspomagających odbudowę flory bakteryjnej jelit. Naturalnym probiotykiem może być np. kleik z siemienia lnianego.
W przypadku, gdy nie da się ustalić przyczyny biegunki, może ona przejść w stan przewlekły. Do najczęstszych przyczyn przewlekłej biegunki u psa należą: zaburzenia wchłaniania, problemy z trawieniem, uszkodzenie błony śluzowej jelit oraz zaburzenia flory bakteryjnej w jelitach.
Niektóre rasy, jak np. owczarki niemieckie, mają szczególnie wrażliwy układ pokarmowy i częściej miewają problemy z biegunką. Dla nich odpowiednia dieta to podstawa zdrowia.
Jak zapobiegać biegunce u psa?
Aby ograniczyć ryzyko występowania biegunki, warto przestrzegać kilku podstawowych zasad. Przede wszystkim należy unikać błędów żywieniowych – nowe pokarmy zawsze trzeba wprowadzać stopniowo. Nie należy podawać psu resztek ze stołu – tłuste, przyprawione jedzenie nie jest dla niego odpowiednie i może wywołać nie tylko biegunkę, ale również doprowadzić do zatrucia, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci zwierzęcia.
Dbanie o higienę misek oraz przestrzeni, w której je pies, zapobiega rozwojowi patogenów i chroni zwierzaka przed wieloma problemami zdrowotnymi. Poza tym należy pilnować regularnego odrobaczania, ponieważ pasożyty jelitowe mogą powodować przewlekłe zaburzenia trawienia. W utrzymaniu zdrowia pomocne są również regularne wizyty u weterynarza – kontrola stanu zdrowia psa pozwala na szybkie wykrycie wielu potencjalnych problemów.
FAQ: pytania i odpowiedzi
Co podać psu na biegunkę w domu?
Przy lekkiej biegunce można odstawić jedzenie na 12–24 godziny i zadbać o stały dostęp do świeżej wody. Po głodówce warto wprowadzić lekkostrawną dietę, np. gotowanego kurczaka z ryżem. Warto też podać psu naturalny probiotyk, np. kleik z siemienia lnianego. Jeśli objawy się nie poprawiają – trzeba skonsultować się z weterynarzem.
Kiedy biegunka u psa jest powodem do niepokoju?
Jeśli biegunka trwa dłużej niż 12–24 godziny, a dodatkowo pojawiają się wymioty, osłabienie, gorączka lub krew w stolcu – konieczna jest wizyta u weterynarza. Szczenięta, psy starsze i chore są szczególnie narażone na odwodnienie, dlatego wymagają szybszej reakcji.
Literatura naukowa
A. Candellone i inni, Acute Diarrhea in Dogs: Current Management and Potential Role of Dietary Polyphenols Supplementation, https://www.researchgate.net/publication/343551461_Acute_Diarrhea_in_Dogs_Current_Management_and_Potential_Role_of_Dietary_Polyphenols_Supplementation (dostęp: 03.02.2026).
N. Maritz, Gdy twój pies choruje, wydawnictwo RM, Warszawa 2010.
M. Lenarcik, R. Lechowski, Choroby układu pokarmowego psów i kotów, wyd. SGGW-AR, Warszawa 1991.
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
