Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Ropne zapalenie skóry u psa
Zdjęcie wypromptowano dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Czym jest piodermia u psa?
Piodermia u psa to grupa bakteryjnych chorób skóry obejmujących zakażenia naskórka i/lub skóry właściwej, najczęściej wywołane przez gronkowce, zwłaszcza Staphylococcus pseudintermedius.
Bakterie, które u zdrowych psów są elementem naturalnej flory, w sprzyjających warunkach nabywają cech chorobotwórczych i zaczynają intensywnie się namnażać, prowadząc do stanu zapalnego. Dlatego współczesne podejście do piodermii podkreśla, że skuteczne leczenie nie polega wyłącznie na zwalczaniu bakterii, lecz wymaga także rozpoznania i kontroli czynnika pierwotnego, który umożliwił rozwój infekcji oraz ograniczania nadmiernego stosowania antybiotyków ogólnych na rzecz terapii miejscowej.
Jakie ropne zapalenie skóry może mieć pies?
Ropne zapalenie skóry u psa dzieli się na kilka typów w zależności od głębokości zmian skórnych, co ma kluczowe znaczenie dla przebiegu choroby, rokowania oraz wyboru leczenia. Wyróżnia się trzy główne postacie piodermii: powierzchniową, powierzchowną oraz głęboką.
- Powierzchniowe ropne zapalenie skóry obejmuje zmiany ograniczone do samej powierzchni naskórka. Typowymi przykładami są zapalenia fałdów skórnych (wyprzenia) oraz ostre sączące zapalenie skóry, czyli tzw. hot spot. Zmiany mają charakter wilgotny, wysiękowy i często rozwijają się szybko w wyniku intensywnego świądu oraz samouszkodzeń skóry.
- Powierzchowne ropne zapalenie skóry dotyczy naskórka oraz mieszków włosowych. Do tej grupy zalicza się m.in. liszajec u młodych psów, bakteryjne zapalenie mieszków włosowych czy zapalenie połączeń skórno-śluzówkowych. Klinicznie dominują krosty, grudki, strupy i charakterystyczne kryzki naskórkowe, a choroba często towarzyszy alergiom skórnym.
- Głębokie ropne zapalenie skóry to najcięższa postać piodermii, w której dochodzi do uszkodzenia mieszków włosowych i zajęcia skóry właściwej oraz tkanki podskórnej. Objawia się bolesnymi guzkami, wrzodami, przetokami i sączącą się wydzieliną ropną lub krwisto-ropną. Ta postać choroby zawsze wymaga leczenia ogólnego i dokładnej diagnostyki przyczyn pierwotnych.
Nawracająca pyoderma bardzo często nie jest chorobą samą w sobie, ale objawem innego problemu — np. alergii pokarmowej, atopii lub zaburzeń hormonalnych.
Jaki objawia się piodermia u psa?
Piodermia u psa objawia się przede wszystkim zmianami skórnymi o charakterze ropnym, takimi jak krosty, grudki, strupy oraz zaczerwienienie skóry, często z towarzyszącym świądem lub bolesnością.
W postaciach powierzchniowych zmiany mają zwykle charakter wilgotny i wysiękowy, natomiast w piodermii powierzchownej dominują krosty i tzw. kryzki naskórkowe powstające po ich pęknięciu.
W cięższych, głębokich postaciach choroby dochodzi do powstawania guzków, wrzodów i przetok, z których może wydobywać się krwisto-ropna wydzielina.
Najczęściej obserwowane objawy piodermii u psów to:
- krosty i grudki wypełnione treścią ropną;
- strupy i charakterystyczne kryzki naskórkowe;
- miejscowe lub rozlane zaczerwienienie skóry;
- świąd, drapanie i intensywne wylizywanie zmian;
- wilgotne, sączące się ogniska zapalne (np. hot spot);
- bolesne guzki, wrzody i przetoki w głębokiej piodermii;
- nieprzyjemny zapach skóry i miejscowe wyłysienia.
Pyoderma vs grzybica u psa — jak je odróżnić?
- Co to jest: zakażenie bakteryjne skóry, zwykle wtórne.
- Typowe zmiany: krosty, grudki, strupy, kryzki naskórkowe.
- Wysięk: często ropny, szczególnie przy nasilonych zmianach.
- Świąd/ból: świąd bywa silny, ale nie zawsze; w głębokich postaciach częściej bolesność.
- Lokalizacja: często brzuch, pachwiny, pachy, łapy; zależy od przyczyny pierwotnej.
- Co potwierdza rozpoznanie: cytologia (bakterie, neutrofile, czasem bakterie wewnątrzkomórkowe).
- Wskazówka praktyczna: często pojawia się po drapaniu/wylizywaniu i nawraca, jeśli nie usuniesz przyczyny.
- Co to jest: zakażenie grzybicze skóry i włosa.
- Typowe zmiany: okrągłe ogniska wyłysienia, łuszczenie, matowy/łamliwy włos.
- Wysięk: zwykle brak ropnego wysięku; zmiany częściej „suche”.
- Świąd/ból: często niewielki lub umiarkowany (nie jest regułą).
- Lokalizacja: bywa na pysku, uszach, łapach, tułowiu; może się szerzyć.
- Co potwierdza rozpoznanie: badania w kierunku grzybów (np. posiew/diagnostyka mykologiczna).
- Wskazówka praktyczna: sam wygląd bywa mylący — nie lecz „na oko”, bo możesz pogorszyć stan skóry.
Przyczyny: Co powoduje ropne zapalenie skóry u psa?
Ropne zapalenie skóry u psa jest najczęściej skutkiem wtórnego namnażania się bakterii skórnych, głównie Staphylococcus pseudintermedius, w sytuacji gdy dochodzi do uszkodzenia bariery naskórkowej lub zaburzeń odporności miejscowej.
Najczęstsze przyczyny sprzyjające rozwojowi piodermii u psa to:
- choroby alergiczne (atopowe zapalenie skóry, alergia pokarmowa, alergia na pchły);
- przewlekły świąd i samouszkodzenia skóry;
- pasożyty skóry, zwłaszcza nużyca i świerzb;
- wilgotne fałdy skórne oraz predyspozycje anatomiczne niektórych ras;
- choroby endokrynologiczne (np. niedoczynność tarczycy, zespół Cushinga);
- obniżona odporność lub długotrwałe leczenie immunosupresyjne;
- nieprawidłowa higiena i pielęgnacja skóry.
Kiedy iść z psem do weterynarza z powodu skóry
Z psem należy zgłosić się do lekarza weterynarii zawsze wtedy, gdy na skórze pojawiają się krosty, strupy, sączące się zmiany, wyraźne wyłysienia lub gdy świąd utrzymuje się mimo domowej pielęgnacji.
Nowe wytyczne wskazuję, że choroby skóry bardzo rzadko są wyłącznie „problemem kosmetycznym”. Nawet pozornie niewielkie zmiany mogą być pierwszym objawem piodermii, alergii lub choroby ogólnoustrojowej. Szczególną czujność powinny wzbudzić sytuacje, w których pies intensywnie się drapie, wylizuje łapy, ma nieprzyjemny zapach skóry lub gdy zmiany szybko się rozszerzają.
Leczenie pyodermii u psa
Leczenie piodermii u psa polega na dobraniu terapii do rodzaju i głębokości zmian skórnych oraz równoległym usunięciu przyczyny pierwotnej, która doprowadziła do rozwoju zakażenia bakteryjnego.
W aktualnym podejściu weterynaryjnym podstawą leczenia większości przypadków jest terapia miejscowa, zwłaszcza przy piodermii powierzchownej. Obejmuje ona regularne kąpiele lub aplikację preparatów antyseptycznych (np. z chloroheksydyną), które zmniejszają liczbę bakterii na skórze, łagodzą stan zapalny i skracają czas choroby. Antybiotyki ogólnoustrojowe stosuje się wyłącznie wtedy, gdy zmiany są głębokie, rozległe, bolesne lub gdy leczenie miejscowe okazuje się niewystarczające.
Jak pielęgnować skórę psa przy pyodermii?
Pielęgnacja skóry psa z piodermią polega na regularnym oczyszczaniu skóry preparatami antyseptycznymi, ograniczaniu wilgoci i podrażnień oraz ścisłym przestrzeganiu zaleceń lekarza weterynarii.
Między kąpielami stosuje się preparaty „leave-on” (spraye, pianki, chusteczki), które podtrzymują efekt przeciwbakteryjny i zmniejszają świąd. Skórę trzeba utrzymywać w czystości, ale bez przesuszania i bez używania kosmetyków „dla ludzi”, które mogą pogarszać barierę naskórkową. Kluczowe jest też ograniczenie drapania, wylizywania i maceracji skóry, bo to one najczęściej podtrzymują infekcję.
Najważniejsze zasady pielęgnacji skóry psa przy piodermii:
- kąp psa wyłącznie w szamponach weterynaryjnych zaleconych przez lekarza;
- przestrzegaj częstotliwości kąpieli (często 2–3 razy w tygodniu, czasem częściej);
- pozostaw szampon na skórze przez zalecany czas kontaktu;
- między kąpielami stosuj spraye, pianki lub chusteczki antyseptyczne;
- dokładnie osuszaj skórę, zwłaszcza fałdy i przestrzenie międzypalcowe;
- unikaj drapania i wylizywania (kołnierz ochronny bywa konieczny);
- nie przerywaj pielęgnacji zbyt wcześnie – nawet jeśli skóra wygląda lepiej.
FAQ: pytania i odpowiedzi
Jak długo trwa leczenie pyodermii u psa?
Leczenie zwykle trwa od 3 do 6 tygodni. Zbyt wczesne przerwanie terapii zwiększa ryzyko nawrotu.
Czy pyodermię u psa można leczyć domowymi sposobami?
Nie. Domowe metody mogą pogorszyć stan skóry. Pyoderma wymaga leczenia weterynaryjnego i często antybiotykoterapii.
Literatura naukowa
K.Dembele, Ropne zapalenie skóry u psów (pyoderma) – co nowego? https://magwet.pl/38008,ropne-zapalenie-skory-u-psow-pyoderma-co-nowego?srsltid=AfmBOoprmMvtBgPgoeefu8emrushBi3xPQn088sBwy90g8ZM3thIKOas (dostęp: 12.02.2026).
D. Santoro, Topical therapy for canine pyoderma: what is new? https://avmajournals.avma.org/view/journals/javma/261/S1/javma.23.01.0001.pdf (dostęp: 12.02.2026).
S. Wooten, Ropne zapalenie skóry? Unikajmy leków o działaniu ogólnym! https://magwet.pl/wpd/30551,ropne-zapalenie-skory-unikajmy-lekow-o-dzialaniu-ogolnym?page=2&srsltid=AfmBOoo6p0THX2xwv63wmikOXqrDxBuySUJofAPTTyoYFcTjyCx5RaSw (dostęp: 12.02.2026).
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
