Malassezia u psa
Malassezia pachydermatis są częstą przyczyną zakażenia zewnętrznego przewodu słuchowego i skóry u psów. Chociaż te jednokomórkowe grzyby stanowią część naturalnej mikroflory skóry psów, to pod wpływem różnych czynników, takich jak: stres, nieprawidłowa dieta czy choroby skóry, mogą stać się powodem infekcji.
W poniższym tekście opisałem, dlaczego dochodzi do nadmiernego namnażania się tych grzybów, jakie objawy występują u psów z tego typu drożdżycą oraz jak może przebiegać leczenie chorego psa.
W artykule przeczytasz
Co jest przyczyną zakażenia wywołanego przez Malassezia pachydermatis u psów?
Patologiczny przyrost drożdżaków Malassezia pachydermatis jest prawdopodobnie wtórny wobec infekcji bakteryjnych skóry, a drożdżaki są w stanie podtrzymywać stan zapalny nawet po wyleczeniu przyczyny pierwotnej.
Predysponowane są przede wszystkim psy o zwisających uszach, pokrytych gęsto włosem, jak również z cylindrycznym kanałem słuchowym i ciasno ułożonymi fałdami chrząstki, co utrudnia wentylację oraz usuwanie woskowiny i wydzieliny łojowej.
Także zwierzęta, które są często kąpane; zimą po spacerze mają długo wilgotne kończyny oraz rasy, które mocno się śliną, mają na skórze warunki (wilgoć i ciepło), które sprzyjają namnażaniu grzybów.
Wystąpieniu klinicznych objawów choroby sprzyjają inne choroby pierwotne:
- Atopowe zapalenie skóry (AZS) – psy atopowe mają większą ilość drożdżaków Malassezia na skórze, co nasila świąd i prowadzi do wtórnych infekcji.
- Łojotokowe zapalenie skóry
- Zaburzenia keratynizacji – powodują nadmierne rogowacenie naskórka, co sprzyja namnażaniu drożdży.
- Choroby endokrynologiczne (np. niedoczynność tarczycy – hipotyreoza, zespół Cushinga – hiperadrenokortycyzm) – prowadzą do osłabienia odporności skóry i rozwoju drożdżycy.
Drożdżyca u psa rzadko występuje jako pierwotna choroba – najczęściej jest wynikiem innych problemów zdrowotnych, osłabienia odporności skóry i sprzyjających warunków środowiskowych.
Jakie rasy psów są szczególnie narażone na infekcję Malassezia pachydermatis?
Niektóre rasy psów są niestety predysponowane do problemów skórnych, które powoduje Malassezia, są to takie rasy, jak:
- Jamnik
- Owczarek niemiecki
- Bokser
- Basset
- Cocker spaniel
- Pudel
- Shar-pei
- West highland white terrier
- Cavalier king charles spaniel
Objawy Malassezia pachydermatis u psów
Infekcja drożdżakami na skórze nie będzie tak trudna o zauważenia, jak problem rozwijający się w kanale słuchowym
U psów z nadmiarem Malassezia pachydermatis pojawiają się zmiany na skórze, występujące najczęściej:
- W pachwinach i pachach
- Na psyku
- Na brzuchu
- Na łapach – między palcami
- W uszach
- Na pazurach
Charakterystyczne symptomy to zaczerwienienie skóry, świąd o różnym nasileniu oraz łojotok, który może prowadzić do nadmiernego przetłuszczania sierści. Psy często ocierają się o przedmioty, drapią i wygryzają chore miejsca, co z czasem skutkuje powstawaniem wyłysień, przeczosów i ran.
Włosy stają się matowe i nadmiernie wypadają, a w zaawansowanych przypadkach skóra ulega przebarwieniom, pogrubieniu i nadmiernemu rogowaceniu.
Charakterystycznym objawem drożdżycy jest także brązowe przebarwienie sierści, szczególnie na bocznych partiach kończyn i grzbiecie. U niektórych psów dochodzi do zmian w obrębie pazurów, takich jak ich rozwarstwianie, zwiększona łamliwość oraz ciemnienie łożyska pazura, co wskazuje na paronychię.
Częstym powikłaniem drożdżycy jest zapalenie zewnętrznego przewodu słuchowego, objawiające się ciemną, mazistą wydzieliną o nieprzyjemnym zapachu, a w przypadku przewlekłych infekcji może dojść do zapalenia ucha środkowego.
Właściciele często zgłaszają również tzw. saneczkowanie, czyli pocieranie okolicą odbytu o podłoże, co wynika ze świądu tej okolicy. Objawy te mogą przypominać reakcje alergiczne, dlatego prawidłowa diagnoza wymaga szczegółowych badań dermatologicznych i cytologicznych.
Diagnostyka: jak rozpoznać drożdżycę u psa?
Ostateczne rozpoznanie polega na badaniu mikroskopowym próbki pobranej z chorobowe zmienionej skóry. Preparaty do tego badania wykonuje się metodą mazania, barwienia błękitem metylowym lub metodą Grama. Uzupełniająco wykonuje się również badanie hodowlane – pierwszy wzrost grzybów pojawia się po 2-3 dniach.
Kluczowe znaczenie ma odpowiednia technika pobrania próbki – w przypadku trudno dostępnych miejsc, takich jak przestrzenie międzypalcowe, skuteczną metodą jest użycie przylepca, który ułatwia zebranie komórek drożdżaków.
Sposoby leczenia infekcji Malassezia pachydermatis
Leczenie Malassezia pachydermatis przebiega w dwojaki sposób – miejscowo oraz poprzez leczenie ogólne. Zwykle jednak stosuje się preparaty miejscowo, by zmaksymalizować pozytywny efekt i zmniejszyć skutku uboczne.
Leczenie drożdżaków wymaga przede wszystkim zdiagnozowania pierwotnej przyczyny ich występowania, gdyż tylko wtedy można mieć pewność, że problem nie powróci.
Leczenie zapalanie skóry polega na stosowaniu preparatów przeciwgrzybiczych w postaci zawiesiny lub aerozolu. W przypadku silnego świądu lekarz może zdecydować o podaniu dodatkowo leków przeciwświądowych. W toku leczenia pomocne może być podawanie witaminy A i H.
W leczeniu zapalenia kanału słuchowego w pierwszej kolejności należy go dokładnie oczyścić, a następnie zastosować leki przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Poprawę można uzyskać po przynajmniej 7 dniach leczenia.
Zapobieganie drożdżycy u psa
Aby zapobiegać drożdżycy u psa, kluczowe jest dbanie o jego odporność i kondycję skóry. Odpowiednia dieta, bogata w składniki wspierające zdrowie skóry, odgrywa tu ogromną rolę. Szczególnie warto suplementować psa kwasami omega-3 i omega-6, które pomagają redukować stany zapalne i wspierają regenerację naskórka. Dodatkowo, wzmacnianie układu odpornościowego za pomocą Beta 1,3/1,6 Glukanu może przyspieszyć odnowę komórek i zwiększyć odporność organizmu na infekcje. Ważne jest również unikanie sytuacji, w których pies mógłby mieć kontakt z potencjalnym źródłem zakażenia. Nie należy dopuszczać do kontaktu z innymi psami, które mogą być chore, unikać miejsc, gdzie przebywa duża liczba zwierząt, a jeśli w domu mieszka więcej psów, trzeba ograniczyć kontakt zdrowego zwierzaka z chorym. Regularna higiena, kontrola stanu skóry i szybkie reagowanie na pierwsze objawy problemów dermatologicznych również pomagają zmniejszyć ryzyko rozwoju drożdżycy.
Źródła
Ł. Adamek, Zakażenia Malassezia pachydermatis u psów z atopowym zapaleniem skóry. Wciąż aktualny problem terapeutyczny, https://magwet.pl/25317,zakazenia-malassezia-pachydermatis-u-psow-z-atopowym-zapaleniem-skory-wciaz-aktualny-problem?srsltid=AfmBOorLwlMaVE9Psl_bdnoe6PvGnrHIMrPCu_actvwWmfNlQ_A8IFKb (dostęp: 27.02.2025).
T. Frymus, Choroby zakaźne psów, Wyd. SI-MA, Warszawa 1999.
Z. Gliński (red.), Choroby zakaźne zwierząt, Część 2, Grzybice, Wyd. Akademii Rolniczej w Lublinie, Lublin 2000.
H. Niemand, P. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galaktyka, Łódź 2003.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
