Wścieklizna u kota
Wścieklizna to wirusowa choroba przenoszona przez dzikie zwierzęta. Podatne na nią są nie tylko psy, ale również koty. Niestety, choroba ta może zostać przeniesiona także na człowieka. Czy wobec tego można zaszczepić kota przeciwko wściekliźnie?
W artykule przeczytasz
Co wywołuje wściekliznę u kotów?
Wiedza o przenoszeniu wścieklizny z psów na ludzi była znana już 2300 lat p.n.e. O chorobie wspominał m.in. Homer.
Wirus wścieklizny należy do rodzaju Lyssavirus, w obrębie którego zidentyfikowano 12 różnych gatunków. Dodatkowo rodzaj Lyssavirus podzielono na dwie grupy filogenetyczne – to właśnie w filogrupie 1 znajduje się wścieklizna.
Wirus ma kształt pałeczki zaokrąglonej na jednym końcu i zawiera jednoniciowy RNA. Jak większość wirusów RNA posiadających otoczkę, jest wrażliwy na powszechnie stosowane środki odkażające. Mimo to, do tej pory nie wynaleziono skutecznego lekarstwa dla zwierząt zarażonych wirusem.
Jak koty zarażają się wścieklizną?
Do zakażenia kota dochodzi poprzez pogryzienie przez zarażone dzikie zwierzę. Ponadto zakażenie może nastąpić również w wyniku spożycia zakażonych tkanek.
Jak długo rozwija się wścieklizna u kota?
Wirus wścieklizny rozwija się w organizmie kota w ciągu 10–15 dni od zarażenia. Po ugryzieniu namnaża się w komórkach mięśniowych, a następnie wnika do zakończeń nerwowych i wędruje wzdłuż aksonów do rdzenia kręgowego i mózgu. Po tym etapie zaczynają pojawiać się objawy kliniczne.
Objawy wścieklizny u kota
Wścieklizna u kotów może wystąpić w postaci szałowej, której towarzyszą zwykle trzy stadia:
- Stadium prodromalne (1–2 dni): zmiana zachowania – ufne koty stają się płochliwe, a płochliwe bardziej odważne. Koty mogą mieć rozszerzone źrenice i podwyższoną temperaturę.
- Stadium pobudzenia (2–4 dni): drżenie mięśni, zaburzenia koordynacji kończyn miednicznych, ślinienie, agresja, drażliwość i utrudnione połykanie.
- Stadium porażenia (1–4 dni): postępujące porażenie prowadzące do śmierci.
Nie u wszystkich kotów powyższe stadia są wyraźnie widoczne.
Szczepienia przeciwko wściekliźnie u kota
Szczepionki przeciwko wściekliźnie dla kotów opracowano już dawno. W przeszłości stosowano szczepionki atenuowane, które w niektórych przypadkach powodowały wściekliznę poszczepienną. Dlatego obecnie wykorzystuje się skuteczne szczepionki inaktywowane.
Czy szczepienia na wściekliznę są obowiązkowe dla kotów?
W Polsce obowiązkowe szczepienia kotów na wściekliznę występują tylko czasowo i tylko na terenach zagrożonych wystąpieniem wścieklizny u zwierząt. Ostatni taki przypadek miała miejsce w 2021 roku na Mazowszu, gdzie na mocy rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego wprowadzono od 31 grudnia 2021 roku obowiązek szczepienia kotów w terminie 30 dni od dnia ukończenia przez kota 3. miesiąca życia, a następnie nie rzadziej niż co 12 miesięcy od dnia ostatniego szczepienia.
Czy wścieklizna u kota jest groźna dla ludzi?
Wścieklizna (wirus uliczny) jest jedynym wirusem, który może być przeniesiony na człowieka przez pogryzienie zarażonego kota. Zarażenie może nastąpić, zanim pojawią się pierwsze objawy kliniczne u kota. Wirus wydzielany jest dzień przed wystąpieniem objawów i do końca życia zwierzęcia.
W Szwajcarii aż 80% osób szczepionych przeciwko wściekliźnie zostało pogryzionych przez koty, co podkreśla ich rosnącą rolę w przenoszeniu tej choroby na ludzi.
FAQs
Czy wścieklizna u kota jest uleczalna?
Jak dotąd nie wynaleziono skutecznego sposobu leczenia wścieklizny u kotów, jest to więc choroba śmiertelna, której można jednak uniknąć, stosując profilaktycznie szczepienia, podobnie jak u psów.
Czy kot wychodzący jest bardziej narażony na wściekliznę?
Z uwagi na to, że do zarażenia kotów dochodzi po pogryzieniu przez zakażone zwierzęta dzikie trzeba zauważyć, że szczególnie narażone na wściekliznę są koty wolno żyjące, a także te, które żyją na terenach, gdzie stwierdzono występowanie wścieklizny u dzikich zwierząt.
Źródła
M. Horzinek, V. Schmidt, H. Lutz, Praktyka kliniczna: Koty, wyd. Galaktyka, Łódź 2004.
Obowiązek szczepienia kotów przeciwko wściekliźnie, https://www.gov.pl/web/wsse-warszawa/obowiazek-szczepienia-kotow-przeciwko-wsciekliznie (dostęp: 08.11.2024).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
