Rozpoczynając ten artykuł muszę zaznaczyć, że w przypadku mojego psa, po konsultacji z lekarzem weterynarii nie zdecydowałem się na wybór sterylizacji. Zamiast tego moja suczka została poddana kastracji. Dlaczego wybrałem tą metodę? Przede wszystkim dlatego, że raz przeprowadzona sterylizacja oznacza całkowity usunięcie narządów rozrodczyć. W przypadku sterylizacji może pojawić się konieczność przeprowadzenia ponownego zabiegu.
W artykule przeczytasz
Sterylizacja psa – na czym polega zabieg?
Sterylizacja psa to zabieg chirurgiczny, na skutek którego zwierzę staje się bezpłodne. U samca zabieg polega na przecięciu nasieniowodów, ale bez usuwania jąder. Natomiast u samicy zabieg polega na usunięciu jajników bez usuwania macicy. Zarówno psy, jak i suki nadal zachowują aktywność seksualną jednak bez możliwości posiadania potomstwa. Sterylizacja nazywana jest owariektomią.
Jaka jest różnica między kastracją a sterylizacją psów?
Sterylizacja nie jest kastracją, ale kastracja jest zawsze sterylizacją. Co to oznacza?
Podczas kastracji usunięte zostają gruczoły płciowe zwierzęcia tj. u samca nasieniowody wraz z jądrami, a w przypadku samic jajniki, jajowody wraz z macicą, co również prowadzi do braku możliwości rozrodu. Kastracja nazywana jest owariohisterektomią.
W Polsce najczęściej wykonywana jest właśnie kastracja, ze względu na fakt, że macica bez jajników jest po prostu bezużyteczna, a jej pozostawienie może z czasem przysporzyć problemów, więc zwierzę będzie trzeba ponownie uśpić do zabiegu.
Kiedy wykonać sterylizację psa?
W Europie, w tym i w Polsce stosuje się późną kastrację/sterylizację, tzn. około pierwszego roku życia, czyli po osiągnięciu dojrzałości płciowej. W przypadku psów ras dużych i olbrzymich, które dojrzewają dłużej, zabieg ten może być przełożony na jeszcze późniejszy termin.
Nie wolno sterylizować w czasie cieczki! Zabieg sterylizacji wykonuje się w okresie ciszy hormonalnej (anestrus), czyli 2-3 miesiące po pierwszej cieczce. Im później wykona się zabieg, tym większe ryzyko nowotworu, które wzrasta z każdym rokiem życia.
Ogólne zalecenia dotyczące zabiegu są następujące:
- Małe i średnie psy powinny być wysterylizowane między 12. a 18. miesiącem życia.
- Duże i olbrzymie rasy psów powinny być wysterylizowane między 18. a 24. miesiącem życia.
Szukasz karmy dla psa po sterylizacji?
Reklama
Wady i zalety sterylizacji psa
Wśród zalet zabiegu sterylizacji należy wymienić skuteczne zapobieganie niechcianym ciążom oraz niekontrolowanemu przyrostowi naturalnemu psów. Sterylizacja jest skutecznym sposobem na zapobieganie ciążom urojonym u samic, zmniejsza ryzyko raka listwy mlecznej. U pewnych ras psów ilość zachorowań na nowotwory, choroby ortopedyczne, niemożność utrzymania moczu czy obniżenie zdolności poznawczych wynikających z wieku maleje, jeśli sterylizacja przeprowadzona jest później tj. gdy zwierzę zbliży się do pierwszego roku życia.
Niestety zabieg ten ma też swoje wady. Sterylizacja dorosłych psów ras dużych przed pierwszym rokiem życia sprawia, że psy te częściej zmagają się z chorobami stawów (dysplazja stawu biodrowego, łokciowego i zerwanie więzadła krzyżowego, urazy kolan). Najbardziej znanym „efektem ubocznym” sterylizacji psa jest otyłość. U obu płci dostrzega się wyraźną predyspozycję do jej wystąpienia. Choć otyłość ma etiologię wieloczynnikową, to trzeba zaznaczyć, że zabieg stwarza warunki do powstania i rozwoju otyłości oraz wystąpienia zaburzeń metabolicznych. Hormony płciowe są ważnymi regulatorami metabolizmu, przyjmowania pokarmu, wydatkowania energii i magazynowania tłuszczu.
Sterylizacja psa wiąże się także z koniecznością wykonania narkozy ogólnej. Ryzyko jest minimalne, ale można je dodatkowo zmniejszyć dzięki badaniom kardiologicznym przed samą operacją.
Nietrzymanie moczu z powodu braku estrogenu u suk może wystąpić w ciągu 2,5 roku od zabiegu. Dolegliwość ta dotyczy zaledwie 2% suk i da się jej łatwo zaradzić za pomocą leków wspierających prace zwieracza cewki.
Bezwzględnym wskazaniem do sterylizacji suki jest:
- Pojawienie się guzków w gruczole mlekowym
- Zaburzenia ze strony układu rozrodczego
- Cukrzyca
- Padaczka
Jak przygotować psa do zabiegu?
Zarówno w przypadku samców, jak i samic sterylizacja powinna zostać poprzedzona badaniem krwi, by potwierdzi prawidłowe funkcjonowanie narządów, które odpowiadają za metabolizm anestetyków. Biochemia i morfologia krwii powinny być wykonane najpóźniej 2 dni przed zabiegiem. U ras narażonych na wady serca należy wykonać badania kardiologiczne.
Mity dotyczące sterylizacji
Narosło wiele mitów dotyczących sterylizacji zwierząt, w które nie należy wierzyć:
- Sterylizacja i kastracja są nienaturalne
Od chwili udomowienia psa jego życie nie ma zbyt wiele wspólnego z naturą, a skoro człowiek udomowił zwierzę, to musi wziąć za nie pełnią odpowiedzialność. Jest tak dużo bezdomnych psów, że nie powinno się ich rozmnażać bez kontroli, a kastracja i sterylizacja powinna być traktowana jako skuteczny sposób zapobiegania bezdomności zwierząt.
- Każda suka powinna mieć raz w życiu szczenięta „dla zdrowia”
Sterylizacja jest warunkiem zdrowia, a nie ciąża, która może prowadzić do komplikacji i jest olbrzymim obciążeniem dla organizmu suki. Nie ma żadnego potwierdzenia, że ciąża wpływa pozytywnie na charakter suki.
- Pozbawiam sukę radości z macierzyństwa
Psom nie należy przypisywać ludzkiego postrzegania uczuć macierzyńskich. To biologiczny instynkt popycha psa do rozrodu, a nie uczucia macierzyńskie. Ludzki instynkt trwa całe życie, natomiast instynkt rodzicielki psa trwa tylko 8 tygodni, po tym czasie matka opędza się od szczeniąt.
FAQs
Jaki jest koszt sterylizacji psa?
Cena sterylizacji zależy od wagi zwierzęcia. Przykładowo w 2023 roku w Bielsku Podlaskim miasto zakontraktowało zabiegi w następujących wycenach:
- sterylizacja suki ważącej do 15 kg — 200 zł
- sterylizacja suki ważącej od 15 kg do 30 kg — 250 zł
- sterylizacja suki ważącej powyżej 30 kg — 300 zł
- dodatkowa opłata za sterylizację suki w wysokiej ciąży — 150 zł
Jak długo pies dochodzi do siebie po sterylizacji?
W przypadku suki może być jej potrzebne ok. 10-14 dni, by wrócić do normalnej aktywności. W przypadku samców czas ten może być jeszcze krótszy.
Źródła
R.E. Minguez, Otyłość psów i kotów, wyd. Edra Urban & Partner, Wrocław 2020.
G. Richter, Księga zdrowia psa i kota, wyd. Galaktyka, Łódź 2017.
D. Sumińska, Szczęśliwy pies, wyd. Galaktyka, Łódź 2016.
M. Baś, A. Cywańska, Wczesna kastracja i sterylizacja psów i kotów, „Życie Weterynaryjne”, 81(4)/ 2006.
J. Łapińska, Kastracja i sterylizacji na zachowanie psów, http://www.zoopsychologia.com.pl/wp-content/uploads/2013/09/Wp%C5%82yw-kastracji-i-sterylizacji-na-zachowanie-ps%C3%B3w.pdf (dostęp: 25.04.2024).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
