Sarplaninac
By Dusan Gundelj – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=31042380
Cześć! Zastanawiasz się nad zakupem sarplaninaca? Ten imponujący pies pasterski, z mocną budową i pewnym spojrzeniem, świetnie sprawdzi się zarówno jako niezawodny stróż, jak i wierny towarzysz rodziny.
Przygotowując się do zakupu sarplaninaca z hodowli, warto uzbroić się w wiedzę na temat tej rasy. W niniejszym artykule przygotowałem dla Ciebie informacje odnoszące się do wyglądu zgodnego ze standardem rasy, typowych cech charakteru, stanu zdrowia, a także potrzeb żywieniowych i pielęgnacyjnych sarplaninaca.
Jeśli już jesteś właścicielem sarplaninaca, zachęcam do dzielenia się swoimi doświadczeniami i wskazówkami w komentarzach. Twoje uwagi mogą być bezcenne dla tych, którzy rozważają wprowadzenie tego odważnego i lojalnego psa do swojego domu.
Zapraszam do lektury!
W artykule przeczytasz
Podstawowe informacje o rasie
Kraj pochodzenia | Serbia, Macedonia |
Numer wzorca FCI | 41 |
Waga | 30-45 kg |
Długość życia | 11-13 lat |
Charakter | Spokojny, temperamenty, uparty, samodzielny |
Jak wygląda sarplaninac?
Sarplaninac, zgodnie ze wzorcem rasy, to pies krzepki, proporcjonalnie zbudowany, znacznie większy od psów średniej wielkości.
Głowa psa jest długa na ok. 25 cm, szeroka, a oglądana z góry i z profilu trochę wypukła i zaokrąglona. Kształt jego głowy jest lekko zbieżny, z szeroką i głęboką kufą, która zwęża się ku nosowi. Oczy psa są w kształcie migdała, ciemnobrązowe lub jasnobrązowe, z czarnymi powiekami. Uszy, w kształcie litery V, są osadzone na linii czubka nosa do wewnętrznego kąta oka i przylegają do policzków.
Szyja psa jest średniej długości, gruba, dobrze umięśniona, z gęstą i twardą sierścią, tworzącą kryzę. Tułów sarplaninaca charakteryzuje się poziomą górną linią, z dobrze umięśnionym zadem i głęboką klatką piersiową. Ogon nosi szablasto, jest długi i gruby u nasady.
Kończyny przednie są proste i mocne, z dobrze kątowanymi łokciami i mocnymi łapami. Kończyny tylne są równo ustawione, z mocnymi i długimi mięśniami na podudziach.
Charakterystyka rasy
Wysokość w kłębie
Pies: 62 cm
Suka: 58 cm
Waga
Pies: 35-45 kg
Suka: 30-40 kg
Szata
Sierść psa jest krótsza na głowie, uszach i przedniej stronie nóg. Na szyi, zadzie, udach, tylnej stronie nóg i ogonie sierść jest długa. Włos nie może być krótszy niż 7 cm, a na kłębie ma zwykle 10-12 cm. Podszerstek psa jest obfity, krótki i gęsty.
Umaszczenie sarplaninaca może być jednobarwne w odcieniach od białego po ciemnobrunatne. Znaczenie są niedopuszczalne.
By Orjen – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=77496547
Charakter i usposobienie
Sarplaninac, według wzorca rasy, to pies nieprzekupny, temperamentny, oddany właścicielowi i co ważne nie napastliwy.
To pies oddany jednemu właścicielowi, mało wylewny, bardzo spokojny o wysokiej inteligencji, jak na psa pasterskiego przystało. Nie ma instynktu łowcy, to pies pilnujący swojego stada. Wobec obcych jest bardzo zdystansowany.
Psy tej rasy są również bardzo niezależne. Zostały wyhodowane, by samodzielnie podejmować decyzje, dotyczące ochrony stad kóz i owiec. To rasa, która bardzo dobrze znosi samotność. Pies nie jest szczekliwy, nie ma skłonności do ucieczek, czy niszczenia. Z drugiej strony jest bardzo uparty, nie nadaje się do życia w mieszkaniu, potrzebuje dużej przestrzeni i ruchu.
Jako pies pasterski będzie tolerował w swoim otoczeniu koty, czy psy innych ras. Nie nadaje się jednak na pierwszego psa w domu.
Sarplaninac nie nadaje się dla początkujących właścicieli. Szczenięta muszą przywyknąć do otoczenia i wszystkiego, co obce. Wymaga bardzo konsekwentnego wychowania. Podporządkowuje się tylko jednemu przewodnikowi, którego sam za takiego uzna. Potrzebuje kontaktu z rodziną, wymaga dużej przestrzeni życiowej i pracy psa obrończego.
pixabay.com/images/id-3436506/
Czy sarplaninac to zdrowa rasa?
Sarplaninac to ogólnie zdrowy pies, który może żyć nawet do 13 lat. Jest to rasa, która bardzo dobrze znosi złe warunki pogodowe, jednak w czasie upałów pies powinien mieć zapewnione zacienione miejsce i stały dostęp do wody. Mimo, że jest to zdrowa rasa psów, to może cierpieć na kilka typowych chorób.
Typowe choroby rasy
- Dysplazja stawów biodrowych
- Zwichnięcie rzepki
- Rozszerzenie i skręt żołądka
Jak karmić sarplaninaca?
Sarplaninac to pies z dobrym apetytem, którego nie należy przekarmiać. Dzienna dawka kalorii powinna być dostosowana do aktywności psa, jego wieku oraz ewentualnych chorób.
Sarplaninac może być karmiony dietą BARF oraz samodzielnie przygotowywanymi posiłkami. W każdym z tych przypadków należy skonsultować się z psim dietetykiem bądź lekarzem weterynarii, gdyż pokarm musi być odpowiednio zbilansowany.
Sarplaninac to łakomczuch, który je dosyć dużo, dlatego komercyjna mokra karma dla psów będzie mało opłacalna. Sucha karma już bardziej.
Pamiętaj, by nie karmić psa na 2 godziny przed i po intensywnym wysiłku, by nie doprowadzić do rozszerzenia i/lub skrętu żołądka.
Jak pielęgnować sarplaninaca?
Pielęgnacja psów tej rasy nie jest trudna. Psa wystarczy wyczesać raz w tygodniu za pomocą twardej włosianej szczotki o długiej szczecinie. Przed przystąpieniem do czesania, zawsze spryskaj sierść odżywką antystatyczną, aby uniknąć elektryzowania i łamania włosów. W okresach linienia, które zazwyczaj trwają do trzech tygodni, codzienne szczotkowanie jest bezwzględnie konieczne.
Kąpiele sarplaninaca nie są częste. Do kąpieli używaj szamponu i odżywki dla psów. Najlepiej wykonać ją dwukrotnie przy użyciu rozcieńczonego szamponu, a następnie zastosować odżywkę, którą należy spłukać po kilku minutach. Sierść trzeba odsączyć z wody ręcznikiem lub wysuszyć ciepłym strumieniem powietrza z suszarki. Po kąpieli dobrze jest przeczesać psa, aby okrywa ładnie się ułożyła.
Raz w tygodniu warto sprawdzić stan oczu, uszu i łap psa. Czyszczenie zębów powinno być realizowane przynajmniej 3 razy w tygodniu. Użycie specjalnych preparatów do wody, które pomagają zmniejszyć osadzanie się kamienia nazębnego, znacząco przyczyni się do utrzymania zdrowia jamy ustnej psa. Pies na diecie BARF czyści zęby samodzielnie, mając kontakt z kośćmi i mięsem, w takim przypadku wystarczy kontrolować, czy na zębach nie zbiera się płytka nazębna.
Szkolenie i wychowanie – najważniejsze wskazówki dla opiekuna
Socjalizacji sarplaninaca powinna odbywać się już w hodowli. Jej kontynuacja musi nastąpić w nowym domu, gdzie opiekun zapozna psa z nowymi dźwiękami, zapachami, fakturami i smakami, a także z nietypowymi sytuacjami.
Szkolenie psa można rozpocząć od psiego przedszkola, do którego można udać się z psem, kiedy przyjmie drugą dawkę obowiązkowych szczepień.
Pies powinien być systematycznie trenowany z zakresu psiego posłuszeństwa.
Rasa powinna zawsze pracować przy człowieku.
Zalety i wady sarplaninaca
Zalety
- to pies bardzo oddany swojemu właścicielowi
- psy tej rasy wykazują silny instynkt stadny
- pies ten jest łatwy w pielęgnacji i cieszy się dobrym zdrowiem
Wady
- może być uparty
- uwielbia dużo jeść – karma powinna być najwyższej jakości, a co za tym idzie będzie droga
- w Polsce trudno kupić psa tej rasy
Ciekawostki o sarplaninacach
- American Kennel Club nie uznaje tej rasy psów.
- Sarplaninac to jeden z niewielu psów pasterskich, który ma umaszczenie inne niż białe.
- Sarplaninac to rasa zakazana w Danii.
By Sakal33 – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=46088967
Historia rasy
Sarplaninac, a właściwie pies pasterski z Szar Płaniny, to dawna rasa psów, hodowana w południowo-wschodniej Jugosławii. Przodkowie psów tej rasy dotarli do Europy z terenów Azji Centralnej wraz z plemieniem Kumanów. Koczownicy ci osiedli na terenach byłej Jugosławii, gdzie zajmowali się hodowlą kóz i owiec.
Dawne psy w tym typie nazywane były owczarkami iliryjskimi, od nazwy krainy Iliria, która obowiązywała jeszcze za czasów Cesarstwa Rzymskiego. Zasięg terytorialny tej krainy wyznaczają obecnie tereny Macedonii, Serbii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry i Albanii. Co ciekawe pod taką nazwą – owczarek iliryjski – FCI zarejestrowało rasę w 1939 roku.
W okresie powojennym rozgłos rasie przyniosło zamiłowanie do tych psów przez Josipa Tito – przywódcę Jugosławii. W 1957 roku na wniosek Związku Kynologicznego Jugosławii dokonany zmiany nazwy rasy na jugosławiański pies pasterski z Szar Płaniny – pasma górskiego pomiędzy Serbią, Macedonią i Kosowem. Po rozpadzie Jugosławii FCI zmieniło nazwę rasy na pies pasterski z Szar Płaniny.
Sarplaninac pojawił się w Polsce pierwszy raz w 1993 roku. Pies Grizzly od Pece został sprowadzony z czeskiej hodowli. Obecnie w Polsce występuje dosłownie kilka hodowli, z których można kupić psa pasterskiego z Szar Płaniny.
Hodowla
Kupując sarplaninaca z hodowli warto sprawdzić, w jakich warunkach żyją szczenięta psów oraz jaka jest kondycja matki. Jeżeli hodowca nie chce pokazać innych zwierząt, to powinno to wzbudzić czujność. Dodatkowo każdy hodowca, który prowadzi legalną hodowlę ma obowiązek wydać razem z psem metrykę, która posłuży do wyrobienia rodowodu.
Ile kosztuje sarplaninac?
Cena sarplaninaca z hodowli waha się od 3000 do 5000 zł. Cena tych psów zależy od renomy hodowli, utytułowanych rodziców oraz starań hodowcy, by szczeniaki były zdrowie i miały zapewnione najlepsze warunki do dorastania.
Jakie imię dla sarplaninaca?
Imię dla psa
- Hasan, Jogi, Malmo
Imię dla suczki
- Diuna, Nuka, Tara
Dla kogo sarplaninac będzie idealny?
Sarplaninac to pies, który będzie czuł się doskonale u boku doświadczonego opiekuna psów, przy którym będzie mógł oddawać się pracy. Z całą pewnością jest to pies, który powinien trafić do pracy przy stadzie.
FAQ
Ile żyje sarplaninac?
Średnia długość życia sarplaninaca wynosi od 11 do 13 lat.
Źródła
E.M. Kramer, 250 ras psów, pochodzenie, charakter, utrzymanie, O.W. Multico, Warszawa 2008.
www.fci.be/en/nomenclature/YUGOSLAVIAN-SHEPHERD-DOG-SHARPLANINA-41.html
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
