Buldog francuski
pixabay.com/images/id-3968041/
Pamiętaj: zakup buldoga francuskiego z niepewnego źródła to finansowa studnia bez dna.
W poniższym artykule, poza historią rasy, opisałem informacje na temat charakteru tych psów, ich zdrowia, metod pielęgnacji, sposobów żywienia oraz szkolenia. W artykule na końcu znajdziesz również nieco ciekawostek, wady i zalety oraz przybliżony koszt zakupu buldoga francuskiego.
Jako opiekun psa tej rasy już od 10 lat chciałbym podzielić się z Tobą swoimi doświadczeniami.
Zapraszam do lektury!
W artykule przeczytasz
🌅 Kraj pochodzenia: Francja
🐶 Numer wzorca FCI: 101
➡ Waga: 8 – 14 kg
❤ Długość życia: 10 – 13 lat
💢 Charakter: Czujny, inteligentny, uparty, zawsze stawia na swoim
Jak wygląda buldog francuski?
Buldog francuski to niewielki, muskularny pies o zwartej sylwetce, szerokiej klatce piersiowej i charakterystycznej, krótkiej kufie, którego wygląd łączy w sobie siłę i urok.
Głowa jest szeroka i masywna, z niemal płaską czaszką między uszami, wypukłym czołem i wyraźną bruzdą między oczami. Stop zaznaczony. Kufa bardzo krótka, szeroka, z zadartym nosem i charakterystycznymi fałdami skórnymi. Nos czarny, szeroki, z dobrze otwartymi nozdrzami. Wargi grube i czarne, całkowicie zakrywają zęby. Żuchwa mocna i wysunięta do przodu, z zębami w zgryzie przodozgryzowym. Oczy duże, ciemne, o żywym wyrazie, osadzone nisko i szeroko. Uszy osadzone wysoko, średniej wielkości, stojące, zaokrąglone na końcach, z miękką skórą.
Szyja jest krótka, mocna i lekko wygięta, rozszerzająca się ku łopatkom. Grzbiet szeroki, muskularny, z typową dla rasy karpiowatą linią wznoszącą się ku lędźwiom. Lędźwie krótkie i wysklepione, zad wyraźnie opadający. Klatka piersiowa głęboka i beczkowata, z mocno wysklepionymi żebrami i szerokim przedpiersiem. Brzuch lekko podciągnięty.
Ogon naturalnie krótki, nisko osadzony, gruby u nasady i zwężający się ku końcowi, nie sięga poniżej stawu skokowego i nie unosi się ponad linię grzbietu, nawet w ruchu. Kończyny przednie krótkie, mocne, ustawione pionowo i równolegle, z kocimi łapami lekko odstawionymi na zewnątrz. Kończyny tylne nieco dłuższe od przednich, dobrze umięśnione, z prostym ustawieniem i zwartymi łapami. Ruch buldoga francuskiego jest swobodny, płynny i mocny.
Charakterystyka rasy
Wysokość w kłębie
- Psy: 27-35 cm
- Suki: 24-32 cm
Waga
- Psy: 9-14 kg
- Suki: 8-13 kg
Warto wiedzieć: u osobników typowych dla rasy dopuszczalna jest masa ciała większa o 500g.
Szata
Buldog francuski ma krótką, gładką i przylegającą sierść, która jest miękka w dotyku i lśniąca oraz bez podszerstka.
Maść powinna być jednolicie płowa lub płowa pręgowana, ewentualnie z białymi znaczeniami.
Szata płowa z umiarkowanym, ciemnym pręgowaniem tworzącym „tygrysi” wzór. Dopuszczalna czarna maska. Pręgowanie nie powinno zakrywać całkowicie podstawowego koloru. Niewielkie białe znaczenia są dopuszczalne.
Umaszczenie jednolite, od jasnego do ciemnopłowego. Preferowana czarna maska, choć może nie występować. Dopuszczalne niewielkie białe znaczenia.
Biel rozmieszczona równomiernie na całym ciele. Tolerowane są nieliczne plamy pigmentu na skórze.
Biel rozłożona równomiernie. Tolerowane pigmentowe plamy na skórze. Nos musi być zawsze czarny. Osobniki całkiem białe z czarnym nosem i oprawą oczu są dopuszczalne, ale niepożądane (ryzyko głuchoty).
pxfuel.com/es/free-photo-elwzf
Jaki charakter ma buldog francuski?
Buldog francuski to pies o przemiłym charakterze, zawsze gotowy do zabawy, o młodzieńczej naturze nawet w podeszłym wieku.
Opinia
„Z mojego doświadczenia wynika, że nawet kilkunastoletni buldog potrafi zachęcać do zabawy, kulać się i tarzać na grzbiecie, jak szczeniak.”
– Mateusz Karatysz
Buldog francuski to pies o wyjątkowo wesołym, pełnym uroku i łagodnym charakterze. Jest inteligentny, ciekawski i skory do zabawy, choć jego energia ma swoje granice – szybko się męczy i potrzebuje częstych przerw. Z natury jest pogodny, towarzyski i oddany. Uwielbia przebywać blisko człowieka, a jego przywiązanie do opiekuna potrafi być bardzo silne.
To typ psa, który będzie za Tobą chodził z pokoju do pokoju, a jeśli pracujesz zdalnie, ułoży się u Twoich stóp. Jest czuły, wierny i stale szuka kontaktu fizycznego, np. poprzez przytulanie czy opieranie się o nogę. Lubi wszystkich – zarówno domowników, jak i gości – ale bywa terytorialny i potrafi być zazdrosny o uwagę.
Relacje z dziećmi
Buldogi francuskie są świetnymi psami rodzinnymi i zazwyczaj bardzo dobrze dogadują się z dziećmi. Są wystarczająco silne i odporne, by mieszkać z małym dzieckiem, nie będąc przy tym narażone na urazy jak niektóre delikatniejsze rasy. Uwielbiają wspólne zabawy i potrafią być bardzo cierpliwe.
Warto wiedzieć: zabawy z małymi dziećmi powinny być nadzorowane, by zapobiec wzajemnemu drażnieniu się.
Kontakt z innymi zwierzętami
Buldożki potrafią funkcjonować z innymi zwierzętami, zwłaszcza jeśli zostały z nimi odpowiednio wcześnie zaznajomione. Dobrze socjalizowane francuzy zwykle bez problemu dogadują się z kotami oraz innymi psami. Mimo to, niektóre osobniki – zwłaszcza rozpieszczone – mogą okazywać zazdrość lub terytorialność w stosunku do innych psów, szczególnie jeśli chodzi o uwagę właściciela. Znane są też przypadki prowokowania bójek z innymi psami, również w obrębie własnej rasy. Dlatego ważne jest, by od małego uczyć buldoga zasad wspólnego życia z innymi czworonogami. Przy dobrym prowadzeniu mogą jednak tworzyć zgrane, międzygatunkowe paczki.
Co jeszcze warto wiedzieć o tej rasie psów?
- 🐾 Buldogi francuskie ciężko znoszą samotność.
- 🐾 Bulwy uwielbiają być nagradzane przekąskami.
- 🐾 Buldog francuski nie jest zbyt hałaśliwy.
- 🐾 Buldogi francuskie potrzebują krótkich, ale intensywnych spacerów.
Buldog francuski świetnie wyczuwa emocje opiekuna – często zachowuje się jak mały terapeuta!
Typowy buldog podporządkuje się tylko zdecydowanemu przewodnikowi, zachowując zawsze własne zdanie, przy czym potrafi czarująco stawiać na swoim. Konieczne jest wyrozumiałe konsekwentne wychowanie. Dobrze przystosowuje się zarówno do aktywnej rodziny na wsi, jak i do osoby samotnej w mieście.
Czy buldog francuski to zdrowa rasa psów?
Największym wyzwaniem zdrowotnym tej rasy są trudności z oddychaniem. Buldogi francuskie cierpią na tzw. zespół brachycefaliczny, który powoduje świszczący oddech, chrapanie, a nawet ryzyko udaru cieplnego w upalne dni. Wysiłek fizyczny oraz wysoka temperatura mogą być dla nich niebezpieczne, dlatego ważne jest unikanie spacerów w pełnym słońcu i zapewnienie psu chłodnego miejsca w domu.
Rasa ta ma także skłonność do alergii skórnych i pokarmowych, które objawiają się m.in. swędzeniem, zaczerwienieniem, infekcjami uszu czy ropieniem oczu. W wielu przypadkach konieczne są specjalistyczne karmy, leki i regularne kontrole dermatologiczne. Trzeba pamiętać, że alergie u psów się leczy objawowo – nie da się ich całkowicie wyleczyć.
Kolejnym częstym problemem są urazy kręgosłupa i dyskopatia, które mogą prowadzić do niedowładu, a nawet paraliżu. Dotyczy to zwłaszcza psów z nadwagą lub takich, które zeskakują z wysokości. Dlatego warto unikać nadmiernego forsowania psa i nauczyć go korzystania ze stopni do kanapy czy łóżka.
Opinia
„U mojego buldoga dysplazja krążków międzykręgowych ujawniła się już w 3 roku życia. Mój pies zaczął w dziwny sposób, bokiem, schodzić i wchodzić po schodach. Po jednym z takich zejść usiadł i już nie wstał. Tomografia komputerowa potwierdziła zwapnienie krążków międzykręgowych na różnych wysokościach kręgosłupa. Lekarz określił chorobę jako o podłożu genetycznym, jednak jej wystąpienie przyspieszyło pozwalanie psu na samodzielne schodzenie i wchodzenie po schodach.”
– Mateusz Karatysz
Co istotne, buldogi francuskie rzadko rodzą się naturalnie – ze względu na budowę ciała większość szczeniąt przychodzi na świat przez cesarskie cięcie. To ważny aspekt dla osób, które rozważają rozmnażanie tej rasy.
Na jakie choroby zapadają buldogi francuskie?
- Dysplazja mieszków włosowych
- Sezonowe wyłysienia boków ciała
- Wrodzona hipotrichoza
- Hemofilia B
- Zespół ras brachycefalicznych
- Dysplazja stawów biodrowych
- Dysplazja stawów łokciowych
- Mielopatia zwyrodnieniowa
- Choroby serca – zwężenie tętnicy płucnej
- Histiocytarne zapalenie okrężnicy
- Entropium
- Podwójny rząd rzęs
- Dysplazja siatkówki
- Zaćma młodzieńcza
- Zapalenie trzeciej powieki
- Dyskopatia
- Hot spot
- Alergie pokarmowa
- Atopowe zapalenie skóry
- Alergiczne zapalenie skóry
Jak karmić buldoga francuskiego?
Buldog francuski to pies o dużym apetycie i równie dużej skłonności do tycia, dlatego jego dieta musi być dobrze przemyślana. Psy tej rasy powinny otrzymywać pełnoporcjową karmę dopasowaną do wieku – szczenięta do pierwszego roku życia powinny jeść 3–4 razy dziennie, dorosłe psy 3 razy dziennie, a seniorom często zaleca się mniejsze porcje podawane częściej.
- Warto wybierać karmy bezzbożowe lub hipoalergiczne, zwłaszcza w przypadku skłonności do alergii pokarmowych i problemów skórnych.
- Buldogi francuskie często cierpią na wzdęcia i gazy, dlatego miski na karmę i wodę warto ustawić nieco wyżej, by ograniczyć połykanie powietrza.
- Psy te powinny mieć zawsze dostęp do świeżej wody, a do czyszczenia zębów świetnie sprawdzą się naturalne gryzaki, np. z poroża jelenia.
- Ze względu na tendencję do nadwagi należy kontrolować porcje i unikać przekarmiania – nadmiar masy ciała zwiększa ryzyko urazów kręgosłupa oraz pogarsza problemy z oddychaniem.
W razie wątpliwości dotyczących ilości karmy, zawsze warto skonsultować się z lekarzem weterynarii.
Jak zmienić psu karmę na nową?
Zmiana karmy u psa powinna odbywać się stopniowo, aby uniknąć problemów trawiennych i zwiększyć akceptację nowego pożywienia.
- Dzień 1–2: Dodaj 25% nowej karmy do 75% starej karmy.
- Dzień 3–4: Zwiększ udział nowej karmy do 50%, a starej zmniejsz do 50%.
- Dzień 5–6: Podawaj 75% nowej karmy i tylko 25% starej karmy.
- Dzień 7: Podaj już tylko nową karmę.
Wskazówka: Jeśli pies ma wrażliwy żołądek, proces można wydłużyć do 10–14 dni, stopniowo zwiększając ilość nowej karmy.
Jak pielęgnować buldoga francuskiego?
Buldog francuski nie jest psem wymagającym pod względem pielęgnacji, ale potrzebuje regularnej i świadomej opieki, aby uniknąć problemów skórnych i zdrowotnych.
Psy tej rasy linieją sezonowo – zazwyczaj dwa razy do roku: wiosną i jesienią. W tym czasie warto podawać psu preparaty witaminowe poprawiające kondycję sierści. Codzienne wyczesywanie, np. gumową rękawicą, pomaga usuwać martwy włos i poprawia ukrwienie skóry.
Kąpiele buldoga francuskiego należy przeprowadzać tylko wtedy, gdy pies jest naprawdę brudny. Zbyt częste mycie może prowadzić do utraty naturalnego sebum – ochronnej warstwy skóry, której brak zwiększa ryzyko podrażnień i alergii kontaktowych. Do kąpieli najlepiej stosować szampony dedykowane tej rasie lub – w przypadku psów z alergiami – specjalistyczne szampony z chlorheksydyną.
Fałdy skórne na pysku buldożka należy przemywać codziennie, najlepiej wacikiem nasączonym borasolem lub innym delikatnym środkiem antyseptycznym. Zaniedbanie tej rutyny może prowadzić do stanów zapalnych.
Raz w tygodniu warto sprawdzić stan uszu – buldogi francuskie mają tendencję do infekcji. Do czyszczenia sprawdzą się gotowe naparstki nasączone preparatem czyszczącym, dostępne w sklepach zoologicznych.
Warto wiedzieć: podczas rutynowych wizyt u lekarza weterynarii dobrze jest zlecić czyszczenie gruczołów okołoodbytowych oraz przycięcie pazurów, zwłaszcza jeśli pies ma ograniczoną aktywność fizyczną i nie ściera ich naturalnie.
pixabay.com/images/id-4243953/
Wychowanie i szkolenie – wskazówki dla opiekunów
Szkolenie buldoga francuskiego warto zacząć jak najwcześniej – już od pierwszych dni w nowym domu. Właściwa socjalizacja w hodowli i późniejsze wprowadzenie do otoczenia pełnego różnych bodźców to klucz do wychowania zrównoważonego i pewnego siebie psa. Po zakończeniu drugiej serii szczepień szczeniak może bezpiecznie dołączyć do psiego przedszkola, gdzie pozna inne psy, ludzi i podstawy współpracy z opiekunem.
Mimo że buldog francuski nie jest psem dużym, potrafi być zaskakująco silny, a przy tym bardzo zdecydowany. Dlatego nauka posłuszeństwa powinna być systematyczna i kontynuowana także w dorosłym życiu psa. To rasa inteligentna, ale znana ze swojego uporu – buldożek często sprawdza cierpliwość opiekuna i testuje granice. Zbyt sztywne metody mogą przynieść odwrotny skutek, dlatego najlepiej sprawdzają się treningi oparte na pozytywnym wzmocnieniu, nagrodach i zabawie.
Choć buldog francuski nie potrzebuje wyczerpującej aktywności fizycznej, warto włączyć do jego codziennej rutyny elementy treningowe. Nauka komend, zabawy węchowe (np. nosework), spokojne ćwiczenia posłuszeństwa czy wspólne spacery wzmacniają więź i pozwalają psu mentalnie się „wyładować”.
Praca z buldogiem może wymagać cierpliwości, ale daje ogromną satysfakcję. To pies oddany i chętny do współpracy, o ile szkolenie jest prowadzone w przyjaznej, konsekwentnej atmosferze. Dobrze wychowany buldożek to prawdziwy przyjaciel na czterech łapach.
Ciekawostki o buldogach
- Chrumkanie buldogów może być przyczyną międzyrasowych zwad. Inne psy mogą odebrać te dźwięki jako przejaw agresji (warczenie).
- Decydując się na zamieszkanie pod jednym dachem z buldogiem musisz liczyć się z bąkami, które puszczają buldogi. Problem ten można jednak zniwelować podwyższając pozycję misek z wodą i jedzeniem.
Historia rasy
Buldog francuski to rasa psów, w żyłach której płynie krew molosów z Cesarstwa Rzymskiego i Epiru.
Wśród znawców buldogów nie ma zgodności co do tego, jakie rasy dały początek buldogom francuskim. Z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że buldog francuski to rasa, która powstała w drugiej połowie XIX wieku na skutek skrzyżowania buldoga angielskiego z terierami, mopsami i pinczerami, kiedy to te pierwsze trafiły do Francji wraz z brytyjskimi tkaczami poszukującymi pracy.
Początkowo buldogi francuskie żyły w otoczeniu francuskich tragarzy, rzeźników i wozaków. Dzięki swojemu niezwykłemu wyglądowi bardzo szybko zyskały jednak względy arystokratów – miłośnikiem buldogów francuskich był sam król Edward VII.
Pierwszy klub miłośników buldogów powstał w 1880 roku w Paryżu, a już w 1898 roku ustanowiono we Francji wzorzec tej rasy. W kolejnych dekadach wzorzec był wielokrotnie modyfikowany, ostatni raz w 2012 roku przez komitet Klubu Buldoga Francuskiego.
Buldog francuski pojawił się w polskich domach już w okresie międzywojennym. W latach 30. XX wieku buldogi francuskie miała księżna Olgierdowa Czartoryska, a w 1937 roku powstał pierwszy w Polsce Klub Buldoga Francuskiego. Prawdziwy rozkwit popularności buldożków przypadł jednak na drugą dekadę XXI wieku.
📅 Kluczowe daty w historii buldogów francuskich
- II połowa XIX wieku: Powstanie rasy buldoga francuskiego we Francji, przez skrzyżowanie buldoga angielskiego z m.in. terierami i mopsami.
- 1880: Założenie pierwszego klubu miłośników buldogów francuskich w Paryżu.
- 1898: Ustanowienie oficjalnego wzorca rasy we Francji.
- 1930s: Obecność buldogów francuskich w Polsce – m.in. u księżnej Olgierdowej Czartoryskiej.
- 1937: Powstanie pierwszego w Polsce Klubu Buldoga Francuskiego.
- 2012: Ostatnia modyfikacja wzorca rasy przez Klub Buldoga Francuskiego.
- Druga dekada XXI wieku: Wzrost popularności buldożków w Polsce i na świecie.
Jak wybrać dobrą hodowlę buldogów francuskich?
Zakup buldoga francuskiego z legalnej i odpowiedzialnej hodowli to najważniejszy krok, jeśli chcesz cieszyć się zdrowym i zrównoważonym psem. Oto, jak rozpoznać dobrą hodowlę krok po kroku:
- Sprawdź, czy hodowla jest zarejestrowana w ZKwP (FCI): To jedyna organizacja w Polsce uznawana międzynarodowo. Hodowle zrzeszone w ZKwP muszą przestrzegać wysokich standardów hodowlanych.
- Odwiedź hodowlę osobiście: Zobacz warunki, w jakich przebywają psy i szczenięta. Zwróć uwagę na czystość, kontakt z ludźmi i zachowanie suki hodowlanej.
- Poproś o dokumentację zdrowotną rodziców: Hodowca powinien pokazać wyniki badań m.in. kręgosłupa (dyskopatia), serca, rzepek, testy DNA. Unikaj hodowli bez przejrzystości medycznej.
- Zapytaj o socjalizację: Szczenięta powinny mieć kontakt z domowymi dźwiękami, innymi psami i ludźmi. To ważny etap rozwoju emocjonalnego.
- Poproś o umowę i wyprawkę: Dobra hodowla daje nie tylko szczeniaka, ale też wsparcie, poradnik, karmę na start i kontakt po sprzedaży. Umowa zabezpiecza obie strony.
Wskazówka: Unikaj ofert bez rodowodu, „na kolanie” lub z portali ogłoszeniowych. Zdrowy szczeniak to inwestycja na lata – nie warto ryzykować.
Ile kosztuje buldog francuski?
Cena buldoga francuskiego z legalnej, zarejestrowanej hodowli FCI (ZKwP) zazwyczaj mieści się w przedziale od 6000 do 10 000 zł. Na ostateczny koszt wpływa wiele czynników, m.in. pochodzenie szczenięcia, osiągnięcia wystawowe rodziców, linia genetyczna, kolor umaszczenia, a także renoma samej hodowli.
Szczenięta z mniej popularnych linii hodowlanych, ale po zdrowych i przebadanych rodzicach, zwykle kosztują około 6000–7500 zł. Psy z potencjałem wystawowym lub hodowlanym, po championach i z unikalnym rodowodem, mogą kosztować nawet 10 000–12 000 zł lub więcej.
Niższe ceny (np. 3000–4000 zł) często oznaczają, że pies pochodzi z nielegalnej hodowli, bez rodowodu lub z pseudohodowli. Takie źródła wiążą się z ryzykiem – szczenięta są często niewłaściwie socjalizowane, nieprzebadane genetycznie i obciążone wadami zdrowotnymi, co może prowadzić do poważnych kosztów weterynaryjnych w przyszłości.
🎀 Propozycje imion dla buldoga francuskiego
- Gucio
- Bruno
- Frodo
- Leo
- Pako
- Toffi
- Koksik
- Roki
- Luna
- Figa
- Karma
- Coco
- Mila
- Nutka
- Zoya
- Bella
Dla kogo buldog francuski będzie idealny?
Buldog francuski to doskonały wybór dla osób szukających psa do towarzystwa, który świetnie odnajdzie się w mieszkaniu i nie wymaga intensywnej aktywności fizycznej. Sprawdzi się zarówno u singli, jak i rodzin z dziećmi – o ile zapewnią mu codzienny kontakt z człowiekiem, spokojne spacery i dawkę czułości. To rasa idealna dla osób pracujących zdalnie lub spędzających dużo czasu w domu, ponieważ buldog francuski źle znosi samotność i lubi być blisko opiekuna.
Dzięki przyjaznemu usposobieniu, niewielkim rozmiarom i łagodnej naturze będzie też świetnym towarzyszem dla seniorów. Nie wymaga długich wędrówek ani biegania, ale potrzebuje konsekwentnego wychowania i regularnej opieki zdrowotnej.
Nie jest to pies dla osób bardzo aktywnych fizycznie, chcących uprawiać sporty z psem, ani dla alergików – rasa ta ma skłonności do problemów skórnych, linienia i intensywnego chrapania.
W skrócie: buldog francuski będzie idealnym psem dla domatorów, rodzin, seniorów i osób ceniących spokojne spacery, bliskość zwierzęcia i lojalną przyjaźń na czterech łapach.
FAQs
Ile żyje buldog francuski?
Buldog francuski żyje średnio od 10 do 13 lat.
Czy buldog francuski chrapie?
Tak, buldożki francuskie to psy, które chrapią. Chrapanie to wynik krótkiej kufy i problemów z podniebieniem.
Ile waży buldog francuski?
Buldog francuski może ważyć od 8 do nawet 14 kg.
Czym smarować suchy nos buldożka francuskiego?
Suchy nos buldoga francuskiego możesz smarować wazeliną albo specjalnymi maściami do nosów dla psów, które można kupić w sklepach zoologicznych.
Jak oduczyć buldoga francuskiego gryzienia?
Jeżeli chcesz oduczyć psa gryzienia, to przeczytaj nasz poradnik: Jak oduczyć szczeniaka gryzienia
Czym czyścić uszy buldoga francuskiego?
Uszy buldoga francuskiego warto przemywać wacikiem nasączonym wodą raz w tygodniu. Wnętrze ucha nie powinno być czyszczone zbyt często, gdyż można narazić psa na infekcje. Ucho we wnętrzu można zakropić kroplami do uszu, a następnie wyczyścić specjalnymi dużymi patyczkami do uszu psów.
Czy buldog francuski się ślini?
Niektóre buldogi francuskie, które mają problem ze zgryzem, albo nie mają już zębów ślinią się mocniej. Zwykle jednak buldogi się nie ślinią.
Jaka sucha karma będzie najlepsza dla buldoga francuskiego?
Karma dla buldoga powinna być monobiałkowa oraz bezzbożowa. Im krótszy skład tym lepiej. Buldogi to psi alergicy, dlatego karma hipoalergiczna może być najlepszym rozwiązaniem.
Czy buldog francuski ma problemy z kręgosłupem?
Buldogi francuskie miewają genetyczną skłonność do dyskopatii. Choroba przejawia się wapnieniem krążków międzykręgowych, które naciskają na rdzeń kręgowy. Problemy z dyskami mogą prowadzić do paraliżu.
Źródła
M. Ceregrzyn (red.), Psy rasowe, wyd. MI Sp. z o.o., Warszawa 2008.
J. Cunliffe, M. Redlicki (przekład), Rasy psów – kompendium, Wyd. Parragon, 2007.
A. Gough, A. Thomas, Predyspozycje rasowe do chorób u psów i kotów, wyd. SIMA WLW, Warszawa 2006.
E.M. Krämer, 250 ras psów, wyd. Multico, Warszawa 2008.
J. Monkiewicz, K. Rogowska, J. Wajdzik, Kynologia, wyd. UWP, Wrocław 2011.
B. Richard, Kieszonkowy przewodnik Psy rasowe, wyd. Rarragon, Warszawa 2007.
E.J.J. Verhoef-Verhallen, Encyklopedia psów, wyd. Bellona, Warszawa 2003.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
