Airedale terrier – hodowla, szczeniaki, wychowanie
By Musarati – Own work, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=6487851
Airedale terrier nazywany królem wśród terierów jest największy z nich, a jego użytkowość, sylwetka i charakter jest wcieleniem wszystkich typowych cechy rasy.
Spis treści - kliknij strzałkę
Podstawowe informacje o rasie airedale terrier
🌅 Kraj pochodzenia | Wielka Brytania |
🐶 Numer wzorca FCI | 7 |
➡ Waga | 17 – 24 kg |
❤ Długość życia | 10 – 12 lat |
💢 Charakter | Airedale terrier to pies niezwykle czuły, jak na teriera. Zwłaszcza szczenięta uwielbiają zabawy, dzięki którym mogą spożytkować swoją energię. |
Airedale terrier - pochodzenie i historia rasy
Airedale terrier to rasa psów myśliwskich pochodząca z hrabstwa Yorkshire. Rasa airedale jest dosyć młoda, powstała w XIX wieku ze skrzyżowania otterhounda z nieistniejącą już rasą terriera podpalanego. Psy tej rasy wykorzystywane były do polowań na wydry, które stanowiły konkurencję dla wędkarzy. Airedale terriery krzyżowano również z border collie, by uzyskać psa do pilnowania stada. Ze względu na pojętność i inteligencję airedale terriery trafiły do brytyjskiej armii i policji. W 1900 roku uczestniczyły w Powstaniu Bokserów w Chinach, w czasie II wojny światowej w Wehrmachcie było więcej airedale`i niż owczarków niemieckich. Psy te pracowały bardzo często w Czerwonym Krzyżu u boku medyków, policji czy jako ratownicy i tropiciele, służący pomocą w odnajdywaniu rannych. Airedale terrier przez swoją wielozadaniowość był szeroko znany nie tylko w Wielkiej Brytanii, ale także w Kanadzie, Afryce, Indiach i Rosji.
Kształtowanie się nazwy rasy airedale terriera
Początkowo airedale terriera nazywano waterside terrierem, następnie bingley terrierem, by ostatecznie zmienić nazwę na airedale, nawiązując do doliny trzech rzek: Aire, od której wziął nazwę oraz Wharfe i Calder. Rzeka Aire położona jest w hrabstwie Yorkshire, to właśnie w pobliskiej miejscowości odbywały się wystawy psów. Nazwy airedale terrier po raz pierwszy użył w 1878 r. Gordon Stables – sędzia kynologiczny.
Uznanie rasy airedale terrier
Brytyjski Kennel Club uznał rasę airedale`a w 1886 roku. Natomiast FCI oficjalnie uznał airedale terriera 28 maja 1963 roku.
Airedale terrier w Polsce
Rasa airedale terrier stała się popularna w Polsce już w okresie międzywojennym. Obecnie psy tej rasy cieszą się w Polsce umiarkowaną popularnością.
Jak wygląda airedale terrier?
Airedale terrier ma głowę osadzoną na suchej i dobrze umięśnionej szyi. Głowa psa ma dobre proporcje bez większych różnic w długościach czaszki i kufy. Czaszka jest długa i płaska z ledwie zaznaczonym stopem. Policzki są płaskie. Nos jest zawsze czarny. Kufa jest delikatnie wyrzeźbiona, nie jest ani klinowata, ani równa na długości. Oczy airedale terriera są małe, niewypukłe i ciemne. Uszy psa również są małe, złamane, mają kształt litery V i nie są wysoko osadzone. Tułów prosty, krótki i mocny. Umięśnione lędźwie przechodzą w wysoko osadzony ogon, który jest gruby, mocny i wesoło noszony. Muskularna sylwetka noszona jest przez długie kończyny, choć nie sprawiające wrażenia wysokonożności. Nogi zapewniają dobry napęd, a zakończone są małymi, zwartymi łapami o grubych opuszkach i umiarkowanie wysklepionych palcach.
By Lilly M – za zgodą mojej znajomej – wikipedystki, CC BY-SA 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=769897
Airedale terrier – gdzie szukać hodowli?
Pierwszym i najpewniejszym miejscem znalezienia hodowli airedale terriera jest analiza strony internetowej Związku Kynologicznego w Polsce. Tam znajdziesz wszystkie zrzeszone hodowle podlegające rejestracji.
ZKwP swoją siedzibę główną ma w Warszawie, ale ma również 48 oddziałów na terenie całej Polski. Wystarczy odszukać najbliższy oddział, w którym otrzymasz informacje o działających hodowlach w twojej okolicy.
Po dokonaniu wyboru warto zasięgnąć opinii o wybranej hodowli wśród miłośników rasy, na wystawach, zlotach czy na forach społecznościowych, skupiających miłośników rasy airedale terriera.
Ostatnim krokiem jest skontaktowanie się z hodowcą i udanie się na miejsce. Dobra hodowla airedale terriera nigdy nie ma nic do ukrycia i zaprasza nabywców do obejrzenia swoich zwierząt. Hodowca nie tylko odpowie na wszystkie pytania, ale również sprawdzi, czy szczenię trafi w odpowiednie ręce, przeprowadzając wywiad z kupującym. Nie zdziw się zatem jeśli to hodowca zacznie zadawać Ci pytania.
Airedale terrier chów czy hodowla?
Nie każda osoba, w której domu urodzą się szczenięta airedale terriera jest hodowcą. Nie można również stwierdzić, podczas zakupu psa, czy wyrośnie on na sukę hodowlaną, bądź reproduktora. Nie wiadomo przecież czy dorosły pies będzie spełniał wszystkie wymagania stawiane przed psami hodowlanymi.
Celem chowu jest stworzenie psom rasy airedale terrier prawidłowych warunków do rozwoju, życia i ewentualnego rozrodu.
Celem hodowli airedale terriera jest genetyczne doskonalenie zwierząt w oparciu o wiedzę genetyczną, pracę hodowlaną, anatomię, fizjologię, etologię, zoohigienę, biochemię i biofizykę. Do hodowli mogą być użyte wyłącznie psy funkcjonalne i klinicznie zdrowe.
Początkujący hodowcy mogą w tym zakresie prosić o pomoc kierownika i członków sekcji airedale terrierów swojego oddziału ZKwP.
Airedale terrier z hodowli – na co zwrócić uwagę?
Przed wyborem airedale terriera z hodowli sprawdź historię rodziców psa. Do hodowli powinny być wybierane jedynie te psy, które spełniają kryteria, dające szanse na rozwój rasy. Selekcja hodowlana zawsze powinna być dokonywana przez specjalistów. Szczenięta ok. 6. tygodnia życia powinny przejść przegląd hodowlany i zostać opisane przez specjalistów z oddziału ZKwP. Pamiętaj, że nawet pozytywny opis nie daje gwarancji, że dorosłe psy będą spełniały wymogi do bycia zwierzętami hodowlanymi. Finalna selekcja dokonywana jest dopiero na wystawach psów rasowych.
Minimalne wymagania, jakie musi spełnić pies to minimum trzy oceny doskonałe (samce) lub bardzo dobre (suki), otrzymane na trzech różnych wystawach od trzech różnych sędziów. Airedale terrier podlega próbom pracy, decyzja o ich przeprowadzeniu jest zależna od poszczególnych krajów.
Airedale terrier - wady dyskwalifikujące szczenięta
Wśród wad całkowicie dyskwalifikujących airedale terriera z dalszej hodowli wzorzec rasy wskazuje:
- Agresję
- Wyraźną lękliwość
- Samce muszą mieć dwa normalnie rozwinięte jądra, w pełni wyczuwalne w mosznie
- Wyraźne wady budowy i zaburzenia zachowania
Airedale terrier - możliwe dziedziczenie chorób
Airedale terrier, jak wiele innych ras psów, narażony jest na wady warunkowane przez geny recesywne i dominujące. Częste choroby psów tej rasy to:
- Kardiomiopatia rozstrzeniowa
- Demodekoza
- Dysplazja mieszków włosowych
- Guzy skóry
- Niedoczynność tarczycy
- Rak trzustki
- Choroba von Willebranda
- Zniekształcające zwyrodnienie kręgów
- Czerniak skóry
- Naczyniak skóry
- Podwinięcie dolnych powiek
- Dystrofia rogówki
- Zespół XXX
Szczeniaki airedale terriera – charakter
Airedale terrier to typowy terrier, bardzo aktywny, co widać po muskularnej sylwetce i gotowości do podjęcia pracy. To pies ruchliwy, bardzo szybki, reagujący na każdy bodziec. Tę nieustanną gotowość widać od razu w wyrazie bystrych i pojętnych oczu, sposobie bocznego noszenia uszu i postawionym ogonie. Airedale terrier jest stale w napięciu, ale nie jest ono podyktowane lękiem czy agresją. Pies nie może przejawiać tych cech, gdyż są to wady najwyższej rangi.
Rasa ta ma doskonały węch, który niejednokrotnie w historii przysłużył się w służbach ratunkowych, warto go wykorzystywać w codziennych aktywnościach. Ruch i zadania to podstawa w życiu tego psa, bez nich terrier ten będzie uciekał, niszczył otoczenie i stanie się hałaśliwy. Airedale terrier uwielbia się bawić.
Inne cechy, na które warto zwrócić uwagę u airedale terriera to przyjacielski charakter, łatwość w nawiązywaniu kontaktu i ufność. Niestety pies jest też obdarzony silnym instynktem łowcy oraz inteligencją, która idzie w parze z uporem. Z tego względu airedale terrier nie nadaje się na pierwszego psa, osoby niedoświadczone w prowadzeniu terierów nie sprawdzą się w roli opiekunów.
Airedale terrier z pewnością odnajdzie się u boku myśliwych czy osób aktywnych z wiedzą o potrzebach rasy. To pracowita rasa użytkowa, odważna, nieustraszona i czujna, która doceni życie pod miastem lub na wsi w bliskości lasów i rozległych terenów idealnych do aktywności na świeżym powietrzu o każdej porze roku.
Czy airedale terrier to pies dla mnie?
Zanim podejmiesz ostateczną decyzję, zadaj sobie kilka pytań:
- Czy dysponuję czasem, by zapewnić psu co najmniej trzy spacery, z których przynajmniej jeden będzie trwał co najmniej godzinę lub będzie treningiem sportowym?
- Czy stać mnie na utrzymanie psa?
- Czy posiadam odpowiednią wiedzę o wychowaniu i opiece nad takim psem jak airedale terrier?
Airedale terrier – pies czy suka?
Podejmując decyzję o zakupie szczeniaka airedale terriera pamiętaj, że psy obu płci różnią się nie tylko cechami wyglądu zewnętrznego, ale także charakterem1.
Kupując samca airedale terriera pamiętaj, że pies będzie chłodniejszy w kontaktach i bardziej samodzielny. Psy potrzebują więcej czasu na zabawy, mają również silną potrzebę pozostawiania większej ilości śladów zapachowych. Samce bywają z natury bardziej dominujące wobec innych psów, mają też większą skłonność do niszczenia przedmiotów.
Suczka airedale terriera będzie bardziej wrażliwa, subtelniejsza i przymilna. Suczki są bardziej towarzyskie i podatne na naukę posłuszeństwa. Szybciej uczą się również zachowania porządku w domu.
Warto pamiętać, że sterylizacja zmniejsza różnice zachowań płciowych.
By Zuni1520 – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=16360374
Szczeniaki airedale terriera – na co zwrócić uwagę przed zakupem?
Oglądając szczenięta airedale terriera w miocie, zwróć uwagę na kilka ważnych oznak dobrego stanu zdrowia2:
- Czubek głowy małego airedale terriera nie powinien mieć wyczuwalnego ciemiączka.
- Oczy powinny być osadzone symetrycznie, a powieki nie powinny wywijać się ani na zewnętrz ani do oka. Oczy muszą być czyste, bez żadnego wycieku.
- Powieki i uszy powinny być bez krost i zgrubień, a kanały słuchowe powinny być czyste, bez intensywnej wydzieliny. Jeżeli pies potrząsa ciągle głową albo sztywnieje przy dotyku uszu, to może oznaczać problemy z uszami.
- Nos powinien być zimny i wilgotny, a otwory nozdrzy powinny być wyraźne, by pies mógł oddychać z łatwością.
- Naciśnięcie tchawicy nie powinno wywołać ataku kaszlu.
- Brzuch powinien być gładki – bez uwypuklonej przepukliny na wysokości pępka.
- Na skórze psa nie może być żadnych plackowatych wyłysień, łupieżu czy łuszczącego się naskórka.
Socjalizacja szczeniąt airedale terriera
Prawidłową socjalizację możesz wykonać, korzystając ze Złotej Dwunastki Margaret Hughes:
- Poznaj psa z 12 powierzchniami, po których może chodzić: trawa, drewno, dywan, piasek, beton etc.
- Baw się ze szczeniakami airedale terriera przynajmniej 12 różnymi przedmiotami
- Szczenięta airedale terriera powinny mieć systematyczny kontakt przynajmniej z 12 różnymi osobami.
- Poznaj szczeniaki z 12 różnymi miejscami w domu.
- Zaprezentuj szczeniakom 12 różnych domowych odgłosów: pralka, odkurzacz, mikser, telewizor, dzwonek do drzwi, budzik telefonu etc.
- Poznaj psy z 12 szybko poruszającymi się obiektami: rower, samochód, hulajnoga, tramwaj etc.
- Poddaj szczenię airedale terriera 12 różnym wyzwaniom: wchodzenie do pudełka, do samochodu, na balkon, zabawa w basenie z płytką wodą etc.
- Przyzwyczaj psa do dotykania na 12 różnych sposób: głaskanie, branie na ręce, przewracanie na plecy, kładzenie na kolanach, dotykanie uszów, otwieranie pyska etc.
- Zapoznaj psa z jedzeniem z 12 misek o różnych fakturach i kształtach: talerzyk, miska porcelanowa, metalowa etc.
- Podaj psu jedzenie w 12 różnych pomieszczeniach.
- Przedstaw szczeniaka (szczepionego) co najmniej 12 różnym szczeniętom i psom dorosłym.
- Pozostawiaj psa co najmniej 12 razy samego na czas od 5 do 45 minut.
Wyprawka dla airedale terriera
Jeżeli decyzja o zakupie szczeniaka airedale terriera już zapadła, to czas zaplanować wyprawkę. W wyprawce powinny znaleźć się:
- Obroża lub szelki dla psa
- Smycz dla psa
Kompletując wyprawkę dla swojego psa nie zapomnij również o:
- Miskach dla psa
- Legowisku dla psa
- Zabawkach dla psa
- Woreczkach na odchody
- Szczotce do sierści dla psa
- Szamponach i odżywkach
- Adresówce dla psa
- Paście i szczoteczce do zębów
Kompletując wyprawkę dla swojego psa, nie zapomnij o akcesoriach sezonowych:
- Macie chłodzącej
- Butelce podróżnej z miską
- Obroży na kleszcze
Kiedy szczepić szczenię airedale terriera
Na podstawie danych statystycznych opracowano schemat szczepień, w którym pierwszą dawkę szczepionki podaje się w wieku 6 tygodni, a kolejne trzy dawki w odstępach 3 tygodni. Na tej podstawie określić można dosyć szczegółowo kalendarz szczepień airedale terriera.
- 6-7 tydzień życia – szczepienie przeciwko nosówce i parwowirozie
- 9-10 tydzień życia – szczepienie przeciwko nosówce, parwowirozie, chorobie Rubartha, kaszlowi kenelowemu i leptospirozie
- 12-13 tydzień życia – zakres ten sam, jak w 9-10 tygodniu
- 15-16 tydzień życia – szczepienie przeciwko wściekliźnie
Sezonowo, jeśli nie stosujesz obroży przeciw pasożytom zewnętrznym, warto podać psu tabletki lub krople na skórę, które ochronią psa. Odrobaczanie psa wykonuje się co kwartał.
Pytania czytelników
Ile kosztuje airedale terrier?
Airedale terrier kosztuje od 4 do 5 tysięcy złotych.
Ile żyją airedle terriery?
Zadbany airedale terrier dożywa 12 lat.
Redakcja
Bibliografia
1 B. Fogle, Psy. Wielka encyklopedia, Tom 1, Wyd. Axel Springer Polska, s. 10-11.
2 B. Fogle, Psy. Wielka encyklopedia, Tom 1, Wyd. Axel Springer Polska, s. 12-13.
A. Gough, A. Tomas, Predyspozycje rasowe do chorób psów i kotów, Warszawa 2006.
zkwp.pl/wzorce/7.pdf
fci.be/en/nomenclature/AIREDALE-TERRIER-7.html


