Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Jak dbać o stawy psa?
Zdjęcie wypromptowano dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Dlaczego zdrowie stawów u psa jest ważne?
Zdrowie stawów jest ważne, ponieważ bezpośrednio wpływa na sprawność, samodzielność i komfort życia psa. Dbanie o układ ruchu od młodego wieku – poprzez prawidłowe żywienie, utrzymanie optymalnej masy ciała i odpowiednią aktywność – może ograniczać ryzyko rozwoju lub nasilenia problemów ortopedycznych oraz przewlekłego bólu w dorosłości i starości [3][4].
Ma to szczególne znaczenie w kontekście choroby zwyrodnieniowej stawów (OA), która może prowadzić do bólu, ograniczenia ruchomości i pogorszenia codziennego funkcjonowania psa.
Jakie czynniki sprzyjają chorobom stawów?
Chorobom stawów u psa sprzyjają zarówno czynniki wrodzone, jak i środowiskowe. Do najważniejszych należą predyspozycje genetyczne, dysplazja, szybki wzrost, nadmierna masa ciała, urazy, wiek oraz nieprawidłowo dobrane żywienie i aktywność [2][3][4].
Czynniki te często nakładają się na siebie. Przykładowo u psów ras dużych i olbrzymich szybki wzrost oraz predyspozycja do dysplazji biodrowej lub łokciowej mogą zwiększać ryzyko późniejszych zmian zwyrodnieniowych.
Nadwaga jest szczególnie istotnym czynnikiem modyfikowalnym – wytyczne AAHA wskazują, że utrzymywanie szczupłej sylwetki przez całe życie wiąże się z mniejszym tempem rozwoju OA [3].
Z kolei wrodzone lub nabyte zaburzenia układu ruchu, takie jak dysplazja, mogą prowadzić do wtórnej choroby zwyrodnieniowej stawów [2].
Do czynników sprzyjających chorobom stawów należą:
- predyspozycje genetyczne i rasowe, szczególnie u ras dużych i olbrzymich,
- dysplazja stawu biodrowego lub łokciowego,
- zbyt szybki wzrost w okresie szczenięcym,
- nadwaga i otyłość,
- urazy układu ruchu, zwłaszcza w okresie wzrostu,
- nieprawidłowe żywienie podczas rozwoju,
- niedostateczna lub niewłaściwie dobrana aktywność fizyczna,
- starszy wiek, który wiąże się z większym ryzykiem problemów zwyrodnieniowych.
Jakie rasy psów mają najczęściej choroby stawów?
Na problemy ze stawami szczególnie narażone są psy ras dużych i olbrzymich, zwłaszcza rasy predysponowane do dysplazji stawu biodrowego i łokciowego. Wśród ras wymienionych w przyjętych źródłach znajdują się m.in. owczarek niemiecki, golden retriever, labrador retriever, dog niemiecki, mastiffy oraz american staffordshire terrier.
Predyspozycja rasowa nie oznacza, że u każdego psa rozwinie się choroba stawów. Znaczenie mają także tempo wzrostu, masa ciała, sposób żywienia, aktywność oraz urazy.
Jakie są pierwsze objawy problemów ze stawami?
Pierwszym sygnałem problemów ze stawami u psa jest zwykle zmiana sposobu poruszania się, aktywności albo zachowania, a nie nagła utrata sprawności. Pies może zacząć inaczej obciążać kończyny lub wykonywać codzienne czynności mniej chętnie niż wcześniej [2][3][4].
Problemy ze stawami, w tym choroba zwyrodnieniowa stawów (OA), mogą rozwijać się stopniowo. Wytyczne AAHA zwracają uwagę, że właściciele niekiedy przez kilka miesięcy tłumaczą zmiany zachowania wiekiem lub temperamentem psa, zamiast wiązać je z bólem [3]. Dlatego najlepiej obserwować zwierzę w odniesieniu do jego wcześniejszej sprawności. Jeśli niepokojące zmiany utrzymują się lub nasilają, wymagają oceny lekarza weterynarii.
Do pierwszych objawów problemów ze stawami należą:
- kulawizna lub okresowe utykanie,
- sztywność i trudności ze wstawaniem po odpoczynku,
- odciążanie jednej z kończyn lub zmiana sposobu rozkładania ciężaru ciała,
- niechęć do chodzenia, biegania, skakania lub wchodzenia po schodach,
- mniejsza ochota na zabawę i spadek dotychczasowej aktywności,
- szybsze męczenie się podczas ruchu,
- bolesność lub niepokój przy dotykaniu okolicy stawu,
- ograniczenie zakresu ruchu w zajętym stawie.
Jak profilaktyką zapewnić psu zdrowie stawów?
Najskuteczniejsza profilaktyka zdrowia stawów psa polega na utrzymywaniu prawidłowej masy ciała, odpowiednim żywieniu od okresu wzrostu, regularnym kontrolowanym ruchu oraz wczesnym reagowaniu na zmiany w sposobie poruszania się.
- Kontroluj masę ciała przez całe życie psa. Regularnie oceniaj sylwetkę i dostosowuj ilość podawanej karmy do wieku oraz aktywności. Nie dopuszczaj do nadwagi – utrzymywanie szczupłej kondycji ciała wiąże się z wolniejszym rozwojem zmian OA, natomiast nadmierna masa zwiększa obciążenie układu ruchu.
- Zadbaj o prawidłowe żywienie już w okresie wzrostu. U szczenięcia dobierz dietę do wieku i potrzeb rozwojowych, a u ras dużych i olbrzymich szczególnie pilnuj, aby nie sprzyjała zbyt szybkiemu wzrostowi. Nieprawidłowe tempo wzrostu i sposób żywienia są wskazywane jako czynniki związane z ryzykiem problemów ortopedycznych
- Zapewnij psu regularny, kontrolowany ruch. Zamiast sporadycznych bardzo intensywnych wysiłków wprowadzaj codzienną aktywność dopasowaną do wieku i kondycji. Kontrolowany wysiłek jest jednym z podstawowych elementów dbania o układ ruchu, a aktywność może działać ochronnie m.in. w kontekście dysplazji biodrowej.
- Wprowadź suplementy na stawy, jeśli tak zdecyduje lekarz. Spośród składników żywieniowych najlepiej udokumentowane działanie u psów z już występującą OA mają kwasy omega-3, w tym EPA i DHA [1][2][3].
Czy karma i suplementacja mają znaczenie?
Tak. Prawidłowo dobrana dieta pomaga utrzymać właściwą masę ciała i dostarcza składników potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania układu ruchu, a suplementacja może stanowić dodatkowe wsparcie. Suplementy nie powinny jednak zastępować prawidłowego żywienia, kontroli masy ciała i odpowiednio dobranej aktywności.
Więcej o tym przeczytasz w poradnikach:
FAQ: najczęściej zadawane pytania czytelników o zdrowie stawów psa
Czy śliskie podłogi i częste chodzenie po schodach mogą obciążać stawy psa?
Tak. Śliskie powierzchnie mogą utrudniać psu stabilne poruszanie się, szczególnie gdy zwierzę ma już osłabione mięśnie, ból stawów albo problemy ortopedyczne. W domu warto zastosować chodniki lub maty antypoślizgowe w miejscach, w których pies często chodzi, wstaje albo zawraca. U psów starszych i mających problemy z układem ruchu pomocne może być również ograniczenie częstego pokonywania schodów oraz stosowanie rampy przy wchodzeniu do samochodu.
Czy zbyt długie pazury mogą wpływać na stawy psa?
Tak. Zbyt długie pazury mogą zmieniać sposób ustawiania łapy podczas chodzenia, a tym samym wpływać na biomechanikę kończyny. Utrzymywanie odpowiedniej długości pazurów jest więc jednym z prostych elementów dbania o komfort poruszania się psa. Warto regularnie kontrolować pazury, w tym pazury wilcze, które nie zawsze ścierają się podczas spacerów.
Literatura naukowa i badania
[1] M. Barbeau-Grégoire i inni, A 2022 systematic review and meta-analysis of enriched therapeutic diets and nutraceuticals in canine and feline osteoarthritis, https://www.mdpi.com/1422-0067/23/18/10384/pdf (dostęp: 15.08.2026).
[2] D. Fritsch i inni, Dose-titration effects of fish oil in osteoarthritic dogs, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1939-1676.2010.0572.x (dostęp: 15.08.2026).
[3] M. Gruen i inni, 2022 AAHA pain management guidelines for dogs and cats, https://www.aaha.org/wp-content/uploads/2022/02/2022-aaha-pain-management-guidelines-for-dog-and-cats_updated_060622.pdf (dostęp: 15.08.2026).
[4] M. Karatysz, Dieta na zdrowe stawy u psa, https://zoonews.pl/chore-stawy-u-psa-jak-zapobiegac-zywieniem/ (dostęp: 15.08.2026).
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
