Owczarek węgierski puli
By Anita Ritenour – Flickr: Moumental Puli, CC BY 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=31416332
Puli to węgierski owczarek sprowadzony z Azji przez koczowniczych Madziarów. Podbnie jak komondor był psem pracującym przy wypasie i przepędzaniu stad owiec i bydła. Jego znakiem rozpoznawczym są sznurowate, sfilcowane włosy.
W poniższym artykule, poza historią rasy, opisałem, na podstawie wzorca oraz fachowych książek, informacje na temat charakteru tych psów, ich zdrowia, metod pielęgnacji, sposobów żywienia oraz szkolenia. W artykule na końcu znajdziesz również nieco ciekawostek, wady i zalety oraz przybliżony koszt zakupu szczenięcia tej rasy.
Jeżeli jesteś już opiekunem psa tej rasy, to podziel się proszę swoimi doświadczeniami w komentarzach. Będzie to nieoceniona pomoc dla przyszłych opiekunów puli.
Zapraszam do lektury!
W artykule przeczytasz
Podstawowe informacje o rasie
🌅 Kraj pochodzenia | Węgry |
🐶 Numer wzorca FCI | 55 |
➡ Waga | 10 – 15 kg |
❤ Długość życia | 12 – 14 lat |
💢 Charakter | Energiczny, inteligentny, ze zdolnościami do stróżowania |
Jak wygląda owczarek węgierski puli?
Puli to pies średniej wielkości, o kwadratowym kształcie ciała, mocno zbudowany i o niezbyt delikatnym kośćcu.
Głowa puli jest mała i delikatna. Oglądana z przodu jest okrągła, z boku eliptyczna. Nos jest niewielki i czarny, a kufa niezbyt szpiczasta z prostym grzbietem nosa. Oczy średniej wielkości, ciemnobrązowe, lekko skośnie osadzone, o żywym i inteligentnym wyrazie. Uszy w kształcie litery V, wiszące, z zaokrąglonymi końcami, osadzone umiarkowanie wysoko.
Szyja psa jest średniej długości, dobrze umięśniona, noszona pod kątem około 45 stopni, obficie owłosiona. Tułów z prostą linią górną, grzbiet średniej długości, prosty i umięśniony, lędźwie krótkie i bardzo mocno umięśnione. Zad krótki i lekko opadający. Klatka piersiowa głęboka, długa, o dobrze wysklepionych żebrach. Linia dolna i brzuch łagodnie wznoszą się ku tyłowi. Ogon osadzony średnio wysoko, płasko zakręcony na grzbiecie, gęsto owłosiony, a rozprostowany sięga stawu skokowego.
Kończyny przednie z dobrze przylegającymi łopatkami, średniej długości, dobrze umięśnione. Kończyny tylne ustawione umiarkowanie szeroko, długie i dobrze umięśnione uda oraz podudzia. Ruchy psa są nadzwyczaj dziarskie i sprężyste, z krótkim krokiem i charakterystycznym podskakiwaniem, często obracając się w kółko.
Charakterystyka rasy
Wysokość w kłębie
Pies: 41-43 cm
Suka: 38-40 cm
Waga
Pies: 13-15 kg
Suka: 10-13 kg
Szata
Skóra psa jest bez fałd, przylegająca, mocno pigmentowana. Widoczne partie skóry czarne lub łupkowoszare, bez względu na maść.
Włos szczenięcy jest gęsty, falisty lub kędzierzawy. Z czasem kępki włosa tworzą płaty i sznury. Sierść składa się z bardziej szorstkiego włosa okrywowego i delikatnego podszerstka; stosunek tych dwóch rodzajów włosa decyduje o rodzaju sierści. Jeśli włos okrywowy wyraźnie przeważa nad podszerstkiem, sierść jest luźna i odstająca. Gdy znacznie przeważa podszerstek, sierść pilśni się, ale jest zbyt miękka i trudna w pielęgnacji, co jest niepożądane. Gdy proporcja obu rodzajów włosa jest odpowiednia, co uwarunkowane jest genetycznie, sierść tworzy estetyczne wstęgi i sznury, łatwe w pielęgnacji. Najdłuższe są sznury ma lędźwiach, zadzie i udach – sięgają 20-30 cm. Najkrótsze, na głowie i kończynach, mierzą 10-12 cm. Prawidłowa sierść na głowie to taka, która tworzy gęste sznury, pokrywające całą część twarzową. Niepożądany jest zarówno włos wyczesany, jak i zupełnie zaniedbany.
Umaszczenie może być czarne, czarne z rdzawym lub szarym nalotem, płowe z wyraźną czarną maską, szare w dowolnych odcieniach, perłowo białe bez żółtych nalotów.
By Puli1989 – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7736588
Charakter i usposobienie
Puli to pies pasterski o zdolnościach do stróżowania. To rasa bardzo inteligentna i samodzielna. Jednak jako pies do towarzystwa przepada za kontaktem z rodziną. Psy tej rasy kochają dzieci. Pod jednym dachem dogadają się również z innymi zwierzętami domowymi, nad którymi rozłożą swoją opiekę.
Owczarek węgierski puli wymaga jednak konsekwentnego podejścia do wychowania. Nie jest to pies, który nada się dla niedoświadczonego opiekuna, która nigdy wcześniej nie miał do czynienia z owczarkami – to pies uparty, pewny siebie, z silnym poczuciem własnego terenu. Właśnie dlatego puli może się również sprawdzić jako pies stróżujący.
Puli uwielbia aktywność – ruch i zabawę na dworze. Nada się również do uprawiania psich sportów.
Puli wymaga konsekwentnego wychowania ze zrozumieniem, ale nie rezygnuje ze swej niezależności. Uwielbia przebywanie na świeżym powietrzu i potrzebuje sensownego zajęcia, aby być miłym towarzyszem. Nie jest to pies dla początkujących właścicieli, domatorów ani wygodnickich.
Czy puli to zdrowa rasa?
Puli to wytrzymały pies owczarski, który może żyć nawet przez 14 lat. Psy tej rasy mają gęstą dwuwarstwową szatę, która bardzo dobrze chroni przed niekorzystnymi warunkami pogodowymi. Obecnie psy tej rasy nie spędzają jednak życia całorocznie w kojcu zewnętrznym. Mimo wszystko, gdy pies stróżuje powinien mieć dostęp do zacienionego miejsca, ciepłego kojca oraz czystej wody.
Typowe choroby rasy
- Cukrzyca
- Dysplazja stawów biodrowych
- Zaćma
- Wieloogniskowa dysplazja siatkówki
- Mała tarcza nerwu wzrokowego
Jak karmić puli?
Przyjmując, ze puli będzie psem rodzinnym i do towarzystwa należy karmić go dietą dopasowaną do wieku psa, jego aktywności oraz ewentualnych chorób.
Możesz podawać psu karmę komercyjną suchą i mokrą. Jeżeli potrafisz możesz też przygotować domową karmę, w oparciu o przepis psiego dietetyka. Owczarek węgierski puli może być również karmiony dietą BARF.
Pamiętaj, by karmić psa 3 razy dziennie o stałych porach.
Jak pielęgnować puli?
Puli to pies, który nie linieje. Jego sfilcowanej sierści się nie czesze, ani nie szczotkuje, bo mogłoby to tylko uniemożliwić jej prawidłowy splot. Zakazane jest szczotkowanie nawet szczeniąt. Gdy proporcje pomiędzy włosem okrywowym a podszerstkiem są prawidłowe dredy zaczynają się formować same, gdy szczenię ukończyć 7-8 .miesiąc. Jedyne co możesz zrobić, to rozdzielać zgranie palcami formujące się dredy aż do skóry. Gdy pies ma dominujący podszerstek, to sierść może sfilcować się na jednolitą bryłę bez dredów – w takiej sytuacji lepiej udać się do wykwalifikowanego groomera, który pomoże wstępnie uformować dredy. Gdy cała szata będzie już złożona z uformowanych dredów pielęgnaca jest już bardzo prosta. Należy przede wszystkim dbać, by odrosty były rozłączone w osobne dredy.
Psa tej rasy w zasadzie nie trzeba kąpać. Jeżeli jednak jest bardzo mocno brudny, to sierść można przepłukać mocno rozcieńczonym szamponem.
Raz w tygodniu należy wykonać przegląd oczu, uszu, łap i zębów. Zęby psa warto myć raz dziennie, by zminimalizować ryzyko wystąpienia kamienia nazębnego.
By picture taken by Olei – Own work, GFDL 1.2, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=36731677
Szkolenie i wychowanie – najważniejsze wskazówki dla opiekuna
Szkolenie puli należy zacząć już od szczenięcia, gdy pies trafi do nowego domu od hodowcy. W tym czasie należy kontynować socjalizację – warto zapoznawać psa z nowymi miejscami, zapachami, smakami, fakturami, ludźmi, zwierzętami, ale przede wszystkim należy rozpocząć przyzwyczajanie go do zabiegów pielęgnacyjnych (czyszczenie oczu, uszu, łap).
Psy po drugiej serii szczepień można już zapisać do psiego przedszkola. Szkolenie psa warto połączyć z nauką psiego sportu. Dzięki temu naukę można połączyć z zabawą oraz przekąskami, co ułatwi szkolenie.
Zalety i wady puli
Zalety
- Łatwy w pielęgnacji
- Szybko się uczy
- Może być psem stróżującym
- Nada się do uprawiania psich sportów
- Przywiązuje się do rodziny
Wady
- Bywa nazbyt samodzielny i uparty
- Szybko się nudzi – nie lubi tych nudnych ćwiczeń
- Pielęgnacja sierści może być kłopotliwa na początkowym etapie życia psa
Ciekawostki o owczarkach węgierskich puli
- Podczas II wojny światowej populacja psów tej rasy została zdziesiątkowana, ale udało się ją odbudować.
- Puli to jeden z czterech węgierskich owczarków.
Historia rasy
Puli to stara węgierska rasa psów, która dotarła do Europy z Azji z koczowniczymi Madziarami w IX-X wieku. Początkowo były to psy o bardzo niewyrównanymi typie – zarówno jeśli chodzi o wielkość, jak i szatę oraz umaszczenie. Psy te miały być natomiast wybitne w pasieniu i przepędzaniu na nowe pastwiska bydła i owiec. Nazwa rasy została opisana pierwszy raz w XVIII wieku. Planową hodowlę rozpoczęto w 1910 roku, a w 1915 roku opracowano wzorzec rasy. FCI uznało puli 8 listopada 1954 roku.
Hodowla
Kupując puli z hodowli warto sprawdzić, w jakich warunkach żyją szczenięta oraz jaka jest kondycja matki. Jeżeli hodowca nie chce pokazać innych zwierząt, to powinno to wzbudzić czujność. Dodatkowo każdy hodowca, który prowadzi legalną hodowlę ma obowiązek wydać razem z psem metrykę, która posłuży do wyrobienia rodowodu psa.
Ile kosztuje puli?
Cena puli z hodowli waha się od 4000 do 7000 zł. Cena tych psów zależy od renomy hodowli, utytułowanych rodziców oraz starań hodowcy, by szczeniaki były zdrowie i miały zapewnione najlepsze warunki do dorastania.
Jakie imię dla puli?
Imię dla psa
- Max, Bruno, Oscar, Leo, Dred
Imię dla suczki
- Dorka, Viva, Rita, Luna, Klara
Dla kogo puli będzie idealny?
Puli to bardzo inteligentny i towarzyski pies, który nada się zarówno dla rodzin z dziećmi, które mieszkają w domu z ogrodem, jak i dla ludzi, którzy prowadzą tryb życia na wsi. Pies tej rasy dobrze dogada się z innymi zwierzętami domowymi i gospodarskimi, o które się zatroszczy.
Źródła
A. Gough, A. Thomas, Predyspozycje rasowe do chorób u psów i kotów, Warszawa 2006.
E. M. Krämer, 250 ras psów, pochodzenie, charakter, utrzymanie, O.W. Multico, Warszawa 2008.
J. Monkiewicz, K. Rogowska, J. Wajdzik. Kynologia. Wiedza o psie. Wyd. Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2011.
B. Richard, Psy. Kieszonkowy przewodnik, wyd. Parragon, Warszawa 2007.
E. Verhoef-Verhallen, Encyklopedia psów, D.W. Bellona, Warszawa 2003.
www.fci.be/en/nomenclature/PULI-55.html
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
