Wróbel, wróbel zwyczajny, wróbel domowy – opis gatunku
Samica wróbla. Foto: David Friel, CC BY 2.0 <https://creativecommons.org/licenses/by/2.0>, via Wikimedia Commons
Wróble to małe ptaki, które umilają życie ludzi. Warto jednak wiedzieć, że populacja wróbli w Polsce systematycznie spada, a ptaki są już pod ścisłą ochroną.
Spis treści - kliknij strzałkę
Wróble – systematyka gatunku
Wróbel zwyczajny, określany również jako wróbel domowy, Passer domesticus, to mały ptak z rzędu wróblowatych z rodziny wróbli.
Gatunek został opisany przez Karola Lineusza w 1758 roku na podstawie okazu ze Szwecji.
Obecnie Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny wyróżnia 12 podgatunków wróbli.
Jak wygląda wróbel
Wróbel to ptak o krępej budowie ciała i dużej głowie. Długość ciała wróbla wynosi od 16 do 18 cm; rozpiętość skrzydeł to ok. 21 cm. Masa ciała dorosłego wróbla wynosi od 20 do 39 gramów.
Samiec wróbla ma charakterystyczne czarne gardło, kasztanowy kark i szarą czapkę na głowie. Na skrzydłach widoczny jest biały pasek. Ciało samca jest szare od spodu, a wierzch i ogon są brązowe.
Samica wróbla ma szarobrunatny wierzch ciała i szary spód.
Wróble – występowanie
Wróble to małe ptaki, które zadomowiły się w wielu częściach świata. Wróbel występuję zarówno w Europie, Azji, a nawet w północnej Afryce. Wróbel został introdukowany na terenie Australii, Nowej Zelandii oraz w Ameryce Północnej i Południowej.
Wróble pochodzą najprawdopodobniej z Półwyspu Arabskiego i Azji Mniejszej, gdzie żyły najprawdopodobniej już 15-25 tys. lat temu.
Wróbel – tryb życia
Wróble to ptaki, które dostosowały się do życia w sąsiedztwie ludzi. Wróble miejskie mogą nie mieć kontaktu z naturalnym środowiskiem przez całe swoje życie. Takie osobniki poszukują pokarmu na terenie ludzkich osiedli. W naturze wróble żyją od poziomy morza do 4500 m n.p.m.
Są to ptaki, które prowadzą dzienny tryb życia. Żyją w luźnych koloniach.
Samiec wróbla. Foto By Adamo, CC BY 2.0 de, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=15188318
Co jedzą wróble
Wróble żywią się przede wszystkim nasionami – preferują owies i pszenicę, chociaż jedzą również proso, ryż i sorgo, a także nasiona ziół i traw. W przestrzeni miejskiej wróble żywią się resztkami jedzenia z gospodarstw domowych. W okresie wiosny pokarmem wróbli są także kiełkujące liście i pąki roślin. Wróble są wszystkożerne i jedzą także owady i ich larwy – mszyce, gąsienice, ryjkowce.
Ile żyje wróbel?
Wróble na wolności żyją nawet 20 lat. Najdłużej żyjący wróbel w niewoli miał 23 lata.
Wróble – rozmnażanie
Wróble łączą się w pary na całe życie. To niezwykle płodne ptaki, które od kwietnia do sierpnia wyprowadzają do 5 lęgów.
Wróble gniazdują w szczelinach budynków, za rynnami, pod dachówkami, a także w gniazdach większych ptaków oraz w budkach lęgowych.
Gniazdo wróbla ma kształt kuli, do którego prowadzi boczne wejście. Gniazdo wróble tworzą ze słomy, traw, fragmentów papieru, sznurków, a wyściółkę robią z piór.
W czasie lęgu samica wróbla składa od 4 do 6 jaj. Jaja wróbla są w zabarwieniu od białego po brunatne, z widocznymi plamkami. Samica wysiaduje jaja przez ok. 2 tygodnie. Pisklęta wróbla są zdolne do opuszczenia gniazda już po ok. 17-20 dniach.
Wróble - ciekawostki
- Wróble wykorzystywane były do polowania na motyle przez perskich królów.
- Wróbel był również podstawą na rosół wśród biedoty.
- Wróble padły ofiarą Mao Zedonga, który obwinił ptaki za kryzys żywnościowy i kazał je wybić.
Dzień wróbla
Każdego roku w Polsce 20 marca obchodzony jest Światowy Dzień Wróbla.
Ochrona gatunkowa wróbli
W skali światowej wróble to gatunek najmniejszej troski, których populacja wynosić może ponad 1,3 mld dorosłych osobników.
W Polsce wróble podlegają ścisłej ochronie gatunkowej. Cząstkowe badania Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków wykazały, że w latach 2000-2006 liczebność gatunku mogła spaść nawet o 14%.
Jednym z czynników spadku populacji wróbli może być ograniczenie miejsc lęgowych w przestrzeni miejskiej.
Redakcja
