SZCZEPIENIE KOTA – ile kosztuje, kiedy szczepić kota
Image by tonodiaz on Freepik
Szczepienie kota jest obowiązkową czynnością profilaktyczną, która powinna odbyć się już w 6-8. tygodniu życia kocięcia. Dlaczego należy szczepić kota?
Spis treści - kliknij strzałkę
Kalendarz szczepień kotów – przykładowy schemat
| Szczepionka | I szczepienie | II szczepienie | III szczepienie | IV szczepienie | Dawka przypominająca | Kolejne dawki przypominające |
FPV FHV-1 FCV | 6 tydzień | 9 tydzień | 12 tydzień | 16 tydzień | 26 lub 52 tydzień | Nie częściej niż co 3 lata |
Kiedy szczepić kota – możliwe warianty
Źródło: Zalecenia do szczepień psów i kotów opracowane przez zespół do spraw szczepień (VGG) Światowego Stowarzyszenia Lekarzy Weterynarii Małych Zwierząt (WSAVA), s. 23.
Czy kota trzeba szczepić?
Organizm kota posiada wiele mechanizmów obronnych, które chronią go przed szkodliwymi mikroorganizmami.
W chwili urodzenia kocięta osiadają odporność bierną, która jest im przekazywana przez matkę. Jego ona potrzebna, ponieważ układ odpornościowy kocięcia potrzebuje wielu tygodni, by w pełni się rozwinąć. Do tego czasu, chronią go przeciwciała matki, których część otrzymuje w życiu płodowym, a część wypija z siarą w pierwszym-drugim, dniu życia.
Kotka może przekazać kociętom przeciwciała na choroby, przeciw którym została zaszczepiona oraz przeciw tym, z którymi się zetknęła naturalnie.
Odporność bierna kociąt utrzymuje się jednak krótko, a w wieku 12. tygodni kocięta nie są już praktycznie chronione.
Z tego względu zaleca się szczepienie kota, zgodnie z najnowszymi wytycznymi Vaccination Guidelines Group (VGG).
Szczepienie kota a odporność czynna
Odporność czynna, to odporność nabyta przez kota na skutek zetknięcia się z chorobą bądź po szczepieniu, która polega na wytworzeniu przeciwciał przez układ odpornościowy kota.
Warto wiedzieć, że kiedy odporność bierna jest jeszcze na wysokim poziomie, to układ odpornościowy kocięcia może nie zareagować na szczepionkę. Mimo, że wiadomo, że odporność bierna u kociąt spada, to nie można być pewnym, w którym momencie kocię ją utraci i kiedy najlepiej podać kotu szczepionkę.
Zwykle między 8. a 12. tygodniem życia odporność bierna obniża się do poziomu, w którym można wykonać skuteczne szczepienie kota. Bywa jednak tak, że kocięta z niskim wyjściowym mianem przeciwciał matki mogą stracić odporność bierną szybciej, z kolei inne mogą wykazywać odporność bierną nawet do 20. tygodnia życia.
Biorąc pod uwagę powyższe VGG uważa, że należy podnieść wiek wykonania ostatniego szczepienia zasadniczego z 14-16 tygodni do co najmniej 16 tygodni.
Pierwsze szczepienie kota
Rekomendacja VGG dotycząca szczepień wskazuje, że pierwsze szczepienie kota należy wykonać w wieku 6-8 tygodni i kolejne co 2-4 tygodnie, aż do uzyskania przez kota minimum 16. tygodni życia.
Liczba szczepień zasadniczych może być różna w zależności od wieku, w którym wykonano pierwsze szczepienie oraz odstępu pomiędzy kolejnymi.
W przypadku rozpoczęcia szczepienia kota w wieku 6-7 tygodni konieczne będzie podanie czterech dawek szczepionki.
W przypadku pierwszego szczepienia kota w wieku 8-9 tygodni wymagane będą tylko 3 dawki.
Według nowych zaleceń VGG kot powinien być doszczepiony w wieku 6 miesięcy. Głównym celem podania szczepionki przypominającej jest zapewnienie skutecznej ochrony tym kotom, które nie zareagowały właściwie na poprzednie dawki szczepionki. Skrócenie okresu dawki przypominającej z 12 miesięcy do 6. wynika z tego, by skrócić czas możliwego zarażenie z 52 do 26 tygodni.
Kolejna dawka przypominająca, po doszczepieniu w wieku 6 miesięcy, powinna być podana nie wcześniej niż po 3 latach w przypadku kotów z grupy niskiego ryzyka.
Szczepienie kota dorosłego
Koty, które wykazały prawidłową reakcję na szczepienie preparatem atenuowanym (zawierający żywe, niezdolne do wywołania choroby bakterie i wirusy), wykazują silną odporność na FPV przez wiele lat. W odniesieniu do FCV i FHV-1 szczepienia zapewniają odporność niepełną – u kotów z grupy niskiego ryzyka szczepienia powinny być powtórzone nie częściej niż co 3 lata. U kotów z grupy wysokiego ryzyka zakażenia szczepienie przeciwko FPV powinno być powtarzane nie częściej niż co 3 lata, jednak przeciw FCV i FHV-1 powinno być wykonywane co rok.
Szczepionki przeciwko takim zarazkom jak Chlamydia i Bordetella powinny być podawane kotu co rok.
Na co zaszczepić kota?
Szczepienia zasadnicze kociąt obejmują:
- Panleukopenię – FPV
- Calicivirus – FCV
- Herpeswirus – FHV-1
Szczepienia dodatkowe, które warto wykonać obejmują:
- Białaczkę u kotów – FeLV
- Wirus zakaźnego zapalenia otrzewnej – FIP
- Chlamydię
- Bordetellę
- Giardię
- Wściekliznę
Na obszarze zagrożonym wystąpieniem wścieklizny u zwierząt domowych istnieje obowiązek zaszczepienia kota przeciw wściekliźnie. Pierwsze szczepienie powinno zostać wykonane w ciągu 30 dni od ukończenia przez kocie 3. miesiąca życia, a kolejne należy wykonywać nie rzadziej niż co 12 miesięcy1. Należy jednak wiedzieć, że poza powyższym w Polsce nie występuje prawny obowiązek szczepienia kotów przeciwko wściekliźnie, jak to ma miejsce w przypadku psów.
Szczepienie kota – koci katar
Za koci katar odpowiada kilka wirusów, z których dwa najczęstsze to herpeswirus kotów typu 1 – FHV-1 oraz kaliciwirus kotów – FCV. W USA niemal 80% wszystkich zakażeń wywoływanych jest właśnie przez zakaźne zapalenie jamy nowej i tchawicy oraz kaliciwirozę.
Według najnowszych badań Bordetella bronchiseptica może być pierwotną przyczyną tej choroby. U 30% kotów przewlekłe zapalanie spojówek wywoływane jest z kolei przez Chlamydophila felis. Bakterie, takie jak gronkowce i paciorkowce wikłają zwykle chorobę. Koci katar może być więc zakażeniem mieszanym.
Szczepienie kota – panleukopenia
Przyczyną panleukopeni jest parwowirus kotów (feline parvovirus – FPV). Wirus ten jest zjadliwy nie tylko dla kotów domowych, ale prawdopodobnie dla wszystkich kotowatych i niektórych innych zwierząt. Koci tyfus nie jest groźny dla człowieka. Ponieważ występuje tylko jeden serotyp tego wirusa, to od wielu lat istnieje szczepionka dla kotów przeciw panleukopenii.
Inne określenia dla panleukopeni kotów to:
- Nosówka u kota
- Koci tyfus
- Parwowiroza u kota
Szczepienie kota - wirus białaczki (FeLV)
Za zakażenie białaczką kotów odpowiedzialny jest retrowirus FeLV. Choroba ma charakter przewlekły i nie przenosi się na inne gatunki. W zaatakowanych komórkach organizmu, wirus namnaża się, a następnie przedostaje do krwi oraz innych narządów, przyczyniając się do powstawania nowotworów węzłów chłonnych, jelita grubego, płuc oraz wielu poważnych chorób. W początkowym stadium namnażania wirusa, układ odpornościowy niektórych kotów jest w stanie w pełni zwalczyć zakażenie. W przypadku części zwierząt natomiast, u których odporność jest zbyt niska, wirus swobodnie rozprzestrzenia się po organizmie i pozostaje w nim do końca życia. Białaczka u kota nie zawsze rozwija się od razu, a od zakażenia do śmierci może minąć kilka miesięcy lub nawet kilka lat.
Czy powinno się szczepić kota zakażonego FeLV lub FIV?
Klinicznie zdrowy nosiciel któregoś z tych wirusów nie powinien być wypuszczany z domu, aby zmniejszyć ryzyko zarażenia inną chorobą zakaźną w wyniku kontaktów z kotami. Jeśli jednak wykonanie szczepień zasadniczych (panleukopenia, herpeswirus, kaliciwirus) zostanie uznane za celowe, VGG zdecydowanie zaleca stosowanie inaktywowanych zarazków. Taki kot nie powinien być szczepiony przeciwko FeLV oraz FIV. Kotów z klinicznie jawną postacią zakażenia FeLV lub FIV nie należy szczepić, z wyjątkiem wymaganej przepisami prawa immunizacji przeciwko wściekliźnie.
Chlamydia u kota – szczepienie
U 30% kotów przewlekłe zapalanie spojówek wywoływane jest z kolei przez Chlamydophila felis. U kotek ciężarnych bakteria może doprowadzić do poronień. Szczepienie przeciwko chlamydii u kotów należy wykonać w wieku 9 tygodni, powtórzyć 3-4 tygodnie później. Szczepienia przypominające należy wykonywać co 12 miesięcy.
Szczepienie kota – przeciwwskazania
- Szczepienia powinny być podawane kotom zdrowym i odrobaczonym.
- Należy wstrzymać się ze szczepieniem kotem w ciąży.
- Kotów z klinicznie jawną postacią zakażenia FeLV lub FIV nie należy szczepić, z wyjątkiemwymaganej przepisami prawa immunizacji przeciwko wściekliźnie.
Ile kosztuje szczepienie kota?
Cena pierwszego szczepienia kota może wahać się od 50 do 150 zł w zależności od użytej szczepionki.
Zachowanie kota po szczepieniu
Ryzyko wystąpienia skutków ubocznych po szczepieniu kota zawsze jest możliwe. Przed szczepieniem kota lekarz weterynarii powinien powiedzieć, jakie niepożądane objawy mogą pojawić się u kota i co należy wtedy zrobić. W przypadku problemów z oddychanie, obrzęku, wymiotów, niekontrolowanego oddawania moczu i/lub kału należy niezwłocznie udać się ze zwierzęciem do lekarza weterynarii.
W ciągu 24-48 godzin po szczepieniu kot może być osowiały i mieć podwyższoną temperaturę. Brak apetytu u kota po szczepieniu również może wystąpić.
W jakie miejsca nie podawać kotu szczepionki
Miejsce szczepienia kota jest niezwykle ważne, gdyż podawanie szczepionki może wywołać rozwój mięsaka poszczepiennego – jest to zwykle włókniakomięsak, który wykazuje większą złośliwość. Za jego powstanie odpowiada prawdopodobnie składnik szczepionki – adiuwant. Wobec tego nie należy podawać szczepionek ani w kark, a ni w szyję, gdyż są to miejsca trudne do operowania oraz w bliskości węzłów chłonnych.
Częste pytania
Czy nadmierne szczepienie kota (zbyt częste lub preparatami, które nie są niezbędne dla danego osobnika) stanowi zagrożenie dla jego zdrowia?
Tak – szczepionek nie należy podawać bez potrzeby, ponieważ mogą wywołać reakcje niepożądane. Szczepionki są produktami leczniczymi, które powinno się dawkować zgodnie z indywidualnymi potrzebami każdego pacjenta.
Czy u jednego zwierzęcia można stosować jednocześnie różne szczepionki (nie będące składnikami jednego produktu)?
Tak – różne szczepionki należy podawać jednak w oddalone od siebie miejsca, aby poszczególne antygeny zostały wychwycone przez różne węzły chłonne.
Czy można szczepić samice w ciąży?
Nie – jeżeli to tylko możliwe, należy unikać szczepienia ciężarnych samic, zarówno szczepionkami atenuowanymi jak i inaktywowanymi.
Czy można szczepić zwierzęta będące w trakcie leczenia immunosupresyjnego lub cytotoksycznego (np. z powodu nowotworu lub choroby autoimmunologicznej)?
Nie – szczepienie, zwłaszcza żywym atenuowanym zarazkiem, może spowodować chorobę. Z kolei szczepionki inaktywowane mogą nie być skuteczne lub mogą zaostrzyć przebieg choroby autoimmunologicznej.
Czy można zastosować szczepionkę atenuowaną, jeżeli zwierzę zaszczepione było
wcześniej szczepionką inaktywowaną przeciw tej samej chorobie?
Nie – szczepionka inaktywowana spowoduje powstanie przeciwciał, które mogą zneutralizować żywy zarazek i uniemożliwić zadziałanie szczepionki żywej. Korzystniej jest podać szczepionkę atenuowaną w pierwszej kolejności, a następnie,
jeżeli jest taka potrzeba, powtórne szczepienie wykonać z użyciem preparatu inaktywowanego.
Czy istnieją specjalne zagrożenia, na które należy zwrócić uwagę przy podawaniu parenteralnym szczepionki przeciw herpeswirozie i kaliciwirozie kotom?
Tak – należy unikać kontaktu szczepionki z błonami śluzowymi zwierzęcia (spojówkami i jamą nosową), ponieważ zarazek szczepionkowy może wywołać chorobę.
Redakcja
Bibliografia
1 gov.pl/web/wsse-warszawa/obowiazek-szczepienia-kotow-przeciwko-wsciekliznie
wsava.org/wp-content/uploads/2020/02/WSAVA-Vaccination-Guidelines-Polish.pdf
weterynaria.olsztyn.pl/wp-content/uploads/2018/06/VaccineGuidelines2007-Polish.pdf
