NADZIĄŚLAK U PSA – przyczyny, rozpoznanie, leczenie
Joel Mills, CC BY-SA 3.0 <http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/>, via Wikimedia Commons
Nadziąślak u psa jest zwykle łagodnym rozrostem tkanki miękkiej na powierzchni dziąseł. W każdym przypadku zmiana taka powinna zostać skonsultowana z lekarzem.
Spis treści - kliknij strzałkę
Nadziąślak u psa – czym jest?
Nadziąślak to niezbyt precyzyjne określenie używane powszechnie w medycynie weterynaryjnej, które najogólniej rzecz biorąc odnosi się do zmiany zlokalizowanej na dziąśle bez uwzględnienia jej histologicznego charakteru. Precyzyjniej rzecz ujmując nadziąślak u psa jest nowotworową zmianą niezłośliwą lub o złośliwości miejscowej. Niezłośliwym nowotworem tego typu może być np. włókniak zębotwórczy obwodowy, z kolei nowotworem złośliwym miejscowym będzie np. szkliwiak kolczystokomórkowy psów.
Spoglądając historycznie najwięcej zmian określnych jako nadziąślaki u psów dotyczyło nadziąślaków włóknistych (obecnie określany jako włókniak zębotwórczy obwodowy).
Nadziąślak u psa – jakie rasy są szczególnie narażone?
Zdaniem R. Sapierzyńskiego łagodne zmiany rozrostowe jamy ustnej występują 5-6 razy częściej u ras psów krótkoczaszkowych, szczególnie rozrost dziąseł u bokserów, w porównaniu z osobnikami innych ras. Biorąc pod uwagę powyższe, do ras psów, u których częściej mogą wystąpić nadziąślaki zalicza się:
- Buldogi francuskie
- Buldogi angielskie
- Boksery
Mimo to rasami obciążonymi pojawieniem się tej choroby są również sznaucery toy, małe i średnie; pudle miniaturowe i średnie oraz owczarki niemieckie i dobermany.
Przyczyną wystąpienia nadziąślaków u psów może być również bakteryjna płytka nazębna, która prowadzi do zapalenia dziąseł u psów.
Narośl na dziąśle u psa – objawy
Bez uwzględnienia histologicznego charakteru zmiany nadziąślak u psa w początkowym etapie rozwoju może wyglądać, jak drobna wyniosłość wychodząca z dziąsła. Wraz z powiększaniem rozmiaru problem może stać się nie tylko widoczny dla opiekuna, ale przede wszystkim kłopotliwy dla samego psa. Rozrost tkanki powoduje wytworzenie się kieszonki przy dziąśle, w której będą gromadzić się resztki jedzenia, to z kolei prowadzi do rozrostu płytki nazębnej i rozwoju choroby przyzębia.
Pierwszym objawem problemu może być przykry zapach z pyska psa. Powstanie stanu zapalnego może spowodować, że pies niechętnie przyjmował będzie pokarm.
Duże, kalafiorowate nadziąślaki mogą również zostać uszkodzone przez psa, podczas gryzienia posiłku. Silnemu rozrostowi może towarzyszyć krwawienie, obrzęk oraz wydrapywanie przez psa okolic, w których zlokalizowany jest nadziąślak.
Nowotworowe zmiany złośliwe, długotrwale ignorowane przez opiekuna psa mogą doprowadzić m.in. do deformacji kości szczęki i żuchwy. W takiej sytuacji pies może już stracić zęby.
Niekiedy źródłem zmian w obrębie dziąseł może być po prostu choroba przyzębia na różnych jej etapach. W takich sytuacjach często wystarczy usunąć kamień nazębny u psa.
Nadziąślak u psa – rozpoznanie
Rozpoznanie rodzaju nadziąślaka, z jakim pies ma do czynieniam wymaga wycięcia zmiany i poddania jej badaniu mikroskopowemu – mimo to rozpoznanie należy traktować z ostrożnością. Szczególnym ryzykiem obarczone jest badanie tylko powierzchniowych wycinków.
Również badanie cytologiczne zmian w typie nadziąślaka nie jest idealną metodą do ich rozpoznawania. Zbita struktura i słabe złuszczanie się komórek powoduje, że materiał pobrany podczas biopsji cienkoigłowej jest zbyt skąpy.
W przypadku rozległych zmian naciekających na kość należy wykonać zdjęcie RTG czaszki, by sprawdzić, czy nie rozpoczął się proces deformacji kości.
Odróżnienie rozrostu włóknistego dziąseł od włókniaka zębotwórczego może być niekiedy bardzo trudne. W pierwszym przypadku zmiany mają postać mnogą, zlewając się ze sobą, tworzą liniowe obszary, obejmujące duże fragmenty dziąseł. W przypadku włókniaka zębotwórczego zmiana ma zwykle charakter pojedynczego kopulastego guza.
Nadziąślak u psa – leczenie
Należy podkreślić, że o sposobie leczenia zawsze decyduje lekarz prowadzący. Jednak w wielu przypadkach, gdy nie ma przeciwskazań do zabiegu nadziąślaka u psa należy usunąć. Zabieg należałoby połączyć z usunięciem kamienia nazębnego u psa.
W przypadku złośliwej zmiany nowotworowej w przygotowaniu do zabiegu chirurgicznego należy bardzo precyzyjnie określić margines wycięcia zmiany, co może zmniejszyć szansę na powrót choroby. Niekiedy konieczna może być radio- lub chemioterapia.
Nadziąślak u psa – rokowania oraz cena zabiegu
Cena usunięcia nadziąślaka u psa zależy od wielkości rasy oraz wielkości rozrostu zmian, jakie miały miejsce. Wobec tego nie można określić jednoznacznie górnej, ani dolnej granicy całkowitych kosztów zabiegu.
Rokowania w przypadku zmian łagodnych, powstałych w wyniku stanów zapalnych są zwykle dobre, a nawrót choroby ma niewielkie szanse.
W przypadku nowotworów złośliwych rokowania zależą od szybkiej diagnozy i podjętego leczenia. Pozostawienie psa bez pomocy zwykle kończy się śmiercią.
Redakcja
Bibliografia
R. Sapierzyński, „Nadziąślaki” u psów – klasyfikacja, rozpoznawanie i rokowanie, „Życie weterynaryjne” 2021/96.
