Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Jak wyciągnąć kleszcza u psa krok po kroku
Zdjęcie wypromptowano dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Dlaczego kleszcza u psa trzeba szybko usunąć?
Kleszcza u psa trzeba usunąć jak najszybciej, bo może przenosić groźne choroby odkleszczowe. Im dłużej pasożyt żeruje w skórze, tym większe jest ryzyko, że wraz ze śliną przekaże psu patogeny.
Do najważniejszych chorób odkleszczowych u psów należą m.in. babeszjoza, borelioza i anaplazmoza. Mogą prowadzić do osłabienia, gorączki, braku apetytu, kulawizny, a w cięższych przypadkach do poważnych zaburzeń ogólnych.
Czy kleszcz sam odpadnie od psa?
Napity kleszcze w zależności od cyklu rozwoju, w którym się znajduje może odpaść po 2-3 dniach w przypadku larwy kleszcza, po 4-6 dniach w przypadku nimfy kleszcza oraz po 5-14 dniach w przypadku dorosłej samicy kleszcza.
Gdzie szukać kleszcze u psa?
Kleszczy u psa szukaj przede wszystkim w miejscach ciepłych, ciemnych i trudniej dostępnych. Po spacerze dokładnie sprawdź okolice uszu, szyi i miejsca pod obrożą, a także pachy, pachwiny, brzuch, przestrzenie między palcami, okolice pod ogonem i przy odbycie.
Sprawdzanie psa najlepiej zacząć od głowy i przesuwać dłonie po całym ciele psa, używając palców jak grzebienia. U psów z długą lub gęstą sierścią kleszcza trudniej zauważyć, dlatego warto nie tylko patrzeć, ale też wyczuwać pod palcami małe guzki przypominające ziarnko lub groszek. Jeśli pies intensywnie liże jedno miejsce, drapie się albo trzepie głową, sprawdź tę okolicę szczególnie dokładnie.
Czym wyciągnąć kleszcza u psa?
Do wyciągnięcia kleszcza u psa najlepiej użyć narzędzia, które pozwala chwycić pasożyta jak najbliżej skóry, bez ściskania jego odwłoka. Może to być specjalny haczyk, karta, lasso, pompka albo precyzyjna pęseta do kleszczy. Ważne, by nie łapać kleszcza palcami.
- Haczyki do usuwania kleszczy u psa mają nacięcie, które wsuwa się pod kleszcza, możliwie blisko skóry. Badanie porównujące narzędzia do usuwania kleszczy u psów i kotów wykazało, że narzędzia typu „slit + rotation”, czyli z nacięciem i ruchem obrotowym, były łatwiejsze w użyciu, szybsze i wymagały mniejszej siły niż klasyczne forcepsy.
- Karty do usuwania kleszczy u psa działają podobnie: ich szczelina ma objąć kleszcza przy skórze, a nie za napełniony krwią odwłok. Sprawdzają się szczególnie wtedy, gdy pasożyt znajduje się na płaskiej, dobrze widocznej powierzchni skóry.
- Lassa do usuwania kleszczy u psa pozwalają założyć pętlę przy samej skórze i wyjąć pasożyta bez bezpośredniego chwytania jego ciała. To może być wygodne przy mniejszych kleszczach, ale wymaga spokojnej ręki i unieruchomienia psa.
- Pompki do usuwania kleszczy u psa mają pomóc w mechanicznym uchwyceniu pasożyta, jednak niezależnie od typu narzędzia zasada pozostaje ta sama: usuń kleszcza ostrożnie, nie zgniataj go, nie smaruj tłuszczem ani alkoholem i po zabiegu oczyść miejsce wkłucia.
Jak wyciągnąć kleszcza u psa krok po kroku?
Kleszcza u psa usuń spokojnie, dokładnie i możliwie szybko po zauważeniu. Najważniejsze jest to, aby chwycić pasożyta jak najbliżej skóry, nie ściskać jego odwłoka i nie stosować domowych metod, takich jak smarowanie tłuszczem, alkoholem czy przypalanie.
Krok 1. Przygotuj narzędzie i uspokój psa
Załóż jednorazowe rękawiczki albo użyj papierowego ręcznika. Przygotuj pęsetę z cienkimi końcówkami lub specjalne narzędzie do usuwania kleszczy. Pies powinien stać lub leżeć stabilnie, a miejsce wkłucia musi być dobrze odsłonięte, żeby nie szarpać sierści i nie uszkodzić pasożyta.
Krok 2. Chwyć kleszcza jak najbliżej skóry
Złap kleszcza przy samej skórze psa, najlepiej w okolicy aparatu gębowego. Nie chwytaj za napełniony odwłok i nie zgniataj pasożyta, ponieważ może to utrudnić prawidłowe usunięcie kleszcza i zwiększyć ryzyko pozostawienia jego fragmentu w skórze.
Krok 3. Usuń kleszcza spokojnym ruchem
Jeśli używasz pęsety, wyciągnij kleszcza powoli, prosto i stabilnie, bez wykręcania narzędzia. Jeśli korzystasz z haczyka lub narzędzia z nacięciem, wsuń je pod kleszcza przy skórze i wykonaj ruch zgodny z instrukcją producenta. Nie szarp, nie przypalaj kleszcza i nie nakładaj na niego żadnych substancji.
Krok 4. Oczyść miejsce po kleszczu
Po usunięciu pasożyta przemyj miejsce wkłucia preparatem antyseptycznym przeznaczonym do skóry. Następnie umyj ręce, nawet jeśli zabieg był wykonywany w rękawiczkach. Kleszcza możesz umieścić w alkoholu, ale nie rozgniataj go palcami.
Krok 5. Sprawdź, czy kleszcz został usunięty w całości
Obejrzyj miejsce po kleszczu i sprawdź, czy w skórze nie został widoczny fragment pasożyta. Jeśli aparat gębowy się urwał, nie rozgrzebuj rany na siłę. Oczyść skórę i obserwuj miejsce wkłucia. Gdy pojawi się narastające zaczerwienienie, obrzęk, ropa, bolesność albo pies zacznie intensywnie lizać to miejsce, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Urwany kleszcze u psa – co zrobić?
Jeśli podczas usuwania kleszcza w skórze psa został fragment pasożyta, nie rozgrzebuj rany na siłę. Oczyść miejsce wkłucia preparatem antyseptycznym i sprawdź, czy widoczny fragment da się bezpiecznie usunąć czystą, precyzyjną pęsetą.
Jeżeli resztki kleszcza tkwią głęboko, miejsce po wkłuciu jest zaczerwienione, bolesne, opuchnięte, ropieje albo pies intensywnie je liże, skontaktuj się z lekarzem weterynarii. Do specjalisty warto zgłosić się także wtedy, gdy nie masz pewności, czy kleszcz został usunięty w całości, albo gdy po ukąszeniu pojawią się objawy ogólne, takie jak apatia, gorączka, brak apetytu czy kulawizna.
Czego nie robić przy usuwaniu kleszcza u psa?
Podczas wyciągania kleszcza u psa należy pamiętać o kilku zasadach:
- Wyciągając kleszcza nie wolno ściskać go za odwłok, ponieważ z całą pewnością, sprowokuje to zwymiotowanie zawartości kleszcza do ciała psa.
- W celu usunięcia kleszcze lepiej nie używaj domowej pęsety – jej zakończenie może być zbyt mało precyzyjne, by uchwycić kleszcza bez zgniatania odwłoku.
- Nie wyrywaj kleszcza! Jeśli go rozerwiesz, to również możesz doprowadzić do zwymiotowania przez kleszcza.
- Nie smaruj kleszcza żadną substancją (olejem, alkoholem etc.).
- Nie przypalaj kleszcza.
Jak chronić psa przed kolejnymi kleszczami?
Obroża, krople, tabletki i spraye, to obecnie 4 najpopularniejsze kategorie produktów, dzięki którym można skutecznie zabezpieczyć psa przed inwazją kleszczy.
Obroża na kleszcze dla psa
Obroża dla psa na kleszcze jest rozwiązaniem, które działa bardzo długo – zwykle około 6-8 miesięcy. W tym czasie substancja czynna zawarta w obroży uwalnia się, zapewniając psu trwałą ochronę przed kleszczami. Należy pamiętać, że obroża powinna przylegać do skóry psa, a nie spoczywać luźno w odległości od ciała psa.
Krople na kleszcze dla psa
Krople na kleszcze dla psa podawane są zwykle raz na miesiąc, poprzez nakropienie pomiędzy łopatkami oraz wzdłuż grzbietu aż do nasady ogona. Należy pamiętać, by nie kąpać psa na dwa dni przed podaniem kropli i dwa dni po ich aplikacji.
Tabletka na kleszcze dla psa
Tabletki dla psa służą zwykle do ochrony przed kleszczami, a także do odrobaczania. Tabletki podaje się zwykle raz na 3 miesiące, a ich dostępność jest ograniczona do gabinetu lekarza weterynarii.
Spray na kleszcze dla psa
Spray na kleszcze rozprowadza się po całym ciele psa pod włos, by preparat dotarł do skóry na grzbiecie, plecach, karku, po stronie bocznej i brzusznej tułowia oraz na nogach. Spray zapewnia psu ochronę przed kleszczami zwykle przez 1 miesiąc.
Zastrzeżenie: sposób podania każdego preparatu oraz długość ochrony zależy od marki produktu i zawartych w nim substancji czynnych, dlatego mogą różnić się od podanych w tekście informacji. Przed podaniem jakiegokolwiek preparatu przeciw pasożytom zewnętrznym należy przeczytać jego ulotkę bądź skonsultować się z lekarzem weterynarii.
FAQ: pytania i odpowiedzi
W którą stronę wykręcić kleszcza?
W literaturze można znaleźć informacje, że usuwając kleszcza u psa należy wykonać obrót o 180° w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu wskazówek zegara.
Co zrobić, jeśli główka kleszcza została w skórze psa?
Jeśli w skórze został mały fragment aparatu gębowego, nie próbuj na siłę rozgrzebywać rany. Oczyść miejsce po kleszczu i obserwuj skórę. Jeżeli pojawi się narastający obrzęk, ropa, bolesność, zaczerwienienie albo pies intensywnie liże to miejsce, skonsultuj się z lekarzem weterynarii.
Ile kosztuje wyciągnięcie kleszcza u weterynarza?
Wyciągnięcie kleszcza u psa kosztuje u lekarza weterynarii zwykle nie więcej niż 40-50 zł.
Literatura naukowa i badania
G. Meadows, E. Flint, Pies. Poradnik opiekuna, Wyd. RM, Warszawa 2012.
J. Kvamme, How to Inspect and Remove Ticks from Your Dog, https://mainstreetvetservices.ca/files/2020/05/How_To_Inspect_and_Remove_Ticks_From_Your_Dog_-_March_2019.pdf (dostęp: 30.06.2026).
L. Wolf Friedl, Co dolega mojemu psu?, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1997.
L. Zenner, E. Drevon-Gaillot, Evaluation of four manual tick-removal devices for dogs and cats, https://hal.inrae.fr/hal-02665805/file/2006_Zenner_Veterinary%20Research_1.pdf (dostęp: 30.06.2026).
Jak usunąć kleszcza u psa, https://www.esccap.pl/usunac-kleszcza-u-psa (dostęp: 30.06.2026).
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
