Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Jak czyścić psu zęby?
Wygenerowano AI dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Po co myć psu zęby?
Zęby psa trzeba myć po to, aby usunąć płytkę bakteryjną, zanim zamieni się w kamień nazębny, który prowadzi do chorób przyzębia i może wpływać na zdrowie całego organizmu.
Z punktu widzenia medycyny weterynaryjnej mycie zębów jest najskuteczniejszą formą profilaktyki chorób jamy ustnej u psów. Badania i wytyczne pokazują, że już kilka godzin po posiłku na zębach gromadzi się płytka bakteryjna, a w ciągu około 24 godzin może ona ulec mineralizacji, jeśli nie zostanie mechanicznie usunięta.
Zmineralizowana płytka (kamień) gromadzi się przy linii dziąseł, blokuje dopływ tlenu i zmienia skład bakterii na bardziej chorobotwórczy, co prowadzi do zapalenia dziąseł i stopniowego niszczenia więzadeł oraz kości utrzymujących ząb. Co istotne, nawet 85% psów ma objawy choroby przyzębia już około 3. roku życia, jeśli nie stosuje się regularnej higieny jamy ustnej.
Płytka bakteryjna u psa zaczyna tworzyć się już kilka godzin po jedzeniu, a bez szczotkowania może ulec mineralizacji w ciągu 24–72 godzin.
Czym czyścić zęby psa?
Zanim przejdziesz do samego mycia zębów, warto wiedzieć, jakich narzędzi i preparatów używać, aby zabieg był skuteczny i bezpieczny dla psa. Odpowiednio dobrane akcesoria nie tylko ułatwiają czyszczenie, ale też zwiększają szansę, że pies zaakceptuje regularną higienę jamy ustnej.
Pasta do zębów dla psa
Pasta do zębów to – obok szczoteczki – podstawowe narzędzie higieny jamy ustnej psa. Na rynku dostępne są pasty stworzone specjalnie dla zwierząt, często o smakach atrakcyjnych dla psów (np. mięso, drób), co ułatwia akceptację samego zabiegu. Pasty dla psów są bezpieczne do połykania i nie zawierają substancji pieniących, dlatego nigdy nie należy używać past dla ludzi.
Alternatywą może być domowa pasta, przygotowana np. z kaolinu i oleju rybnego, jednak jej skuteczność i bezpieczeństwo warto skonsultować z lekarzem weterynarii.
Szczoteczka do zębów dla psa
Szczoteczkę należy dobrać do wielkości psa i jego pyska. W sklepach zoologicznych dostępne są:
- klasyczne szczoteczki o małej główce,
- szczoteczki dwugłówkowe, które jednocześnie czyszczą dwie powierzchnie zęba,
- silikonowe szczoteczki nakładane na palec.
Naparstki do czyszczenia zębów psa
Materiałowe naparstki, często wzbogacone jonami srebra, pozwalają na delikatne czyszczenie zębów po zwilżeniu wodą. Sprawdzają się u psów wrażliwych lub niechętnych szczoteczce, jednak w praktyce najlepsze efekty daje stosowanie ich razem z pastą do zębów, nawet przygotowaną samodzielnie.
Płyny do pielęgnacji zębów psa
Płyny dodawane do wody pitnej pomagają spowolnić odkładanie się płytki bakteryjnej i kamienia nazębnego, a także odświeżają oddech. To wygodne rozwiązanie, ale warto pamiętać, że nie zastępuje ono szczotkowania, a jedynie je uzupełnia.
Przekąski dentystyczne dla psa
Przysmaki dentystyczne mają specjalny kształt i konsystencję, które podczas gryzienia pomagają mechanicznie usuwać płytkę nazębną. Często zawierają dodatki takie jak cynk czy substancje wiążące wapń, które spowalniają tworzenie kamienia. Warto jednak dokładnie sprawdzać skład – niektóre przysmaki zawierają zboża lub cukry, które mogą sprzyjać alergiom i problemom trawiennym.
Gryzaki naturalne dla psa
Naturalne gryzaki, np. z poroża, to jedna z najbezpieczniejszych form wsparcia higieny jamy ustnej. Nie zawierają sztucznych dodatków, pozwalają na mechaniczne ścieranie płytki nazębnej i są źródłem naturalnych minerałów, takich jak wapń, fosfor, magnez czy żelazo.
Należy jednak dobierać je odpowiednio do wielkości i siły szczęk psa, aby uniknąć uszkodzeń zębów.
Jak szczotkować psu zęby w domu?
Codzienne szczotkowanie zębów to złoty standard profilaktyki chorób przyzębia u psów, potwierdzony badaniami weterynaryjnymi. Najważniejszy jest tu nie sam preparat, ale mechaniczne usuwanie płytki bakteryjnej z powierzchni zębów.
Szczotkowanie najlepiej wykonywać raz dziennie. Do zabiegu należy używać wyłącznie szczoteczki oraz pasty przeznaczonej dla psów albo samej wody. Pasty dla ludzi są niewskazane — zawierają fluor, który w przypadku połknięcia może być toksyczny i obciążać nerki psa. Co istotne, badania pokazują, że nie ma dużej różnicy między szczotkowaniem samą wodą a pastą weterynaryjną, jeśli chodzi o redukcję płytki i kamienia. Kluczową rolę odgrywa działanie włosków szczoteczki, natomiast pasta pełni głównie funkcję smakową i motywującą.
Podczas szczotkowania skup się przede wszystkim na:
- zewnętrznych (policzkowych) powierzchniach zębów,
- linii dziąseł, gdzie płytka bakteryjna odkłada się najszybciej,
- krótkich, delikatnych ruchach – bez nadmiernego nacisku.
Nie ma potrzeby czyszczenia wewnętrznej strony zębów — naturalna praca języka i ślina w dużej mierze ją oczyszczają.
Kiedy i u kogo szczotkowanie ma sens?
Zęby powinno się szczotkować tylko psom, które nie stanowią zagrożenia dla opiekuna. Zwierzęta lękowe, reagujące agresją lub mające historię pogryzień nie powinny być do tego zmuszane — bezpieczeństwo człowieka jest ważniejsze.
Nie zaleca się także rutynowego szczotkowania u bardzo młodych szczeniąt — klasyczne choroby przyzębia nie występują u psów do około 6. miesiąca życia.
Bardzo ważna zasada: nie zaczynaj szczotkowania u psa starszego niż rok bez wcześniejszego badania jamy ustnej u lekarza weterynarii. Ukryte zmiany poddziąsłowe mogą powodować ból, a dotknięcie chorego miejsca szczoteczką może skutkować ugryzieniem lub trwałym zniechęceniem psa do dalszej higieny.
FAQ – pytania i odpowiedzi
Czy czyszczenie zębów u psa jest naprawdę konieczne?
Tak. Regularne czyszczenie zębów zapobiega odkładaniu się płytki bakteryjnej, kamienia nazębnego i chorobom przyzębia, które mogą wpływać na zdrowie całego organizmu.
Jak często powinno się myć zęby psu?
Najlepiej codziennie, a minimum 3–4 razy w tygodniu. Im rzadziej usuwana jest płytka bakteryjna, tym szybciej ulega mineralizacji.
Czy gryzaki dentystyczne wystarczą zamiast szczotkowania?
Nie. Gryzaki mogą wspierać higienę jamy ustnej, ale nie zastąpią mechanicznego czyszczenia zębów szczoteczką.
Źródła naukowe
W. Brooks, Dental Home Care for Dogs and Cats, https://fourcountyvet.com/wp-content/uploads/2024/02/Dental-Home-Care-for-Dogs-and-Cats-Veterinary-Partner-VIN.pdf (dostęp: 14.12.2025).
Ch. Snyder, Cztery kierunki działań właściciela umożliwiające zachowanie higieny jamy ustnej u zwierzęcia, https://magwet.pl/wpd/18924,cztery-kierunki-dzialan-wlasciciela-umozliwiajace-zachowanie-higieny-jamy-ustnej-u-zwierzecia (dostęp: 14.12.2025).
K. Enlund, A. Pettersson, A.Eldh, Dog Owners’ Ideas and Strategies Regarding Dental Health in Their Dogs-Thematic Analysis of Free Text Survey Responses, https://www.frontiersin.org/journals/veterinary-science/articles/10.3389/fvets.2022.878162/pdf (dostęp: 14.12.2025).
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
