Wymioty u psa
AI generated
W artykule przeczytasz
Czym są wymioty u psa?
Wymioty u psa (emesis) to aktywny odruch kontrolowany przez ośrodek wymiotny w pniu mózgu. Uruchamia go pobudzenie licznych receptorów w przewodzie pokarmowym, wątrobie, trzustce, otrzewnej, a także sygnały z krwi (przez tzw. chemoreceptor trigger zone – CRTZ). To złożony proces ochronny, który pozwala usunąć z żołądka lub dwunastnicy substancje drażniące.
Wymioty są procesem aktywnym, wymagającym pracy przepony, mięśni brzucha, mięśni klatki piersiowej oraz koordynacji neurologicznej. Zawsze występują trzy fazy odruchu:
- Nudności (prodrom) – pies jest niespokojny, oblizuje się, ślini, połyka ślinę; to efekt pobudzenia ośrodka wymiotnego.
- Retching (dławienia/odruchy wsteczne) – dochodzi do gwałtownych ruchów przepony i napięcia mięśni brzucha, lecz bez wyrzutu treści.
- Właściwe wymioty (ekspulsja) – następuje otwarcie wpustu żołądka i wyrzut jego zawartości.
Treść wymiotna zwykle ma kwaśne pH i zawiera częściowo strawiony pokarm. Jeśli widoczna jest żółć (treść z dwunastnicy), wymioty mogą mieć kolor żółty i bardziej obojętny odczyn.
Jakie objawy mogą towarzyszyć wymiotom u psa?
Wymiotom u psa bardzo często towarzyszą dodatkowe objawy, które pomagają ocenić, czy mamy do czynienia z łagodnym problemem żołądkowym, czy z poważną chorobą wymagającą pilnej diagnostyki. W literaturze weterynaryjnej podkreśla się, że im więcej objawów towarzyszących, tym większe ryzyko zaburzeń ogólnoustrojowych, odwodnienia lub choroby spoza przewodu pokarmowego.
Najczęstsze objawy towarzyszące wymiotom to:
- Ślinotok i oblizywanie się – typowy sygnał nudności i pobudzenia ośrodka wymiotnego.
- Wzmożone połykanie, mlaskanie – reakcja poprzedzająca odruch wymiotny.
- Apatia, osłabienie – często występują przy odwodnieniu, zaburzeniach elektrolitowych lub infekcjach.
- Biegunka – wskazuje na równoczesne zajęcie jelit; częsta przy zatruciach, zakażeniach i chorobach przewlekłych.
- Brak apetytu – szczególnie charakterystyczny przy zapaleniu żołądka, zapaleniu trzustki, chorobach wątroby i nerek.
- Gorączka – sugeruje tło zapalne lub zakaźne (np. parwowiroza).
- Ból brzucha – pies napina mięśnie, garbi się, niechętnie się porusza; objaw ostrzegawczy przy zapaleniu trzustki, niedrożności czy zapaleniu otrzewnej.
- Wzdęcie lub twardy brzuch – alarmowy sygnał mogący wskazywać na skręt żołądka.
- Odwodnienie – suche dziąsła, zapadnięte gałki oczne, lepka ślina; groźne zwłaszcza u szczeniąt i psów starszych.
- Zmiany w zachowaniu – niepokój, chowanie się lub pobudzenie mogą sygnalizować ból albo nudności.
- Zmiana koloru błon śluzowych (bladość, zażółcenie, sinica) – może świadczyć o chorobach wątroby, anemii, zaburzeniach krążeniowych.
- Wymioty z krwią lub fusowate – objaw poważnego uszkodzenia przewodu pokarmowego.
Szukasz karmy dla psa z zaburzeniami trawienia?
Reklama
Wymioty jako funkcja obronna organizmu
Mimo, że wymiotujący pies to widok stresujący dla opiekuna same wymioty są bardzo istotne z punktu widzenia zdrowia zwierzęcia.
Wymioty mogą służyć pozbyciu się z organizmu substancji toksycznych, zepsutego pokarmu bądź przedmiotów niejadalnych, które połknął łapczywy pies. Pies, który wymiotuje odciąża przewód pokarmowy, trzustkę i wątrobę w sytuacji, gdy pobrany pokarm nie może zostać szybko strawiony.
Wymioty mogą być również objawem wielu chorób narządów wewnętrznych.
Kiedy udać się do lekarza weterynarii?
Wymioty u psa, które występują sporadycznie i nie towarzyszą im żadne inne objawy nie powinny niepokoić. Jeżeli pies zwymiotował, a po wszystkim odznacza się dobrą formą, to należy zapewnić mu dostęp do czystej i świeżej wody oraz obserwować go przez kilka godzin.
Jeżeli jednak pies jest apatyczny; wymiotuje cały dzień z kilkugodzinnymi przerwami, w wymiotach pojawiła się krew, bądź wiesz, że pies zjadł substancję trującą, to bezwzględnie należy udać się do lekarza weterynarii.
Utrzymujące się długo wymioty są tym bardziej niebezpieczne, że zaburzają gospodarkę wodną organizmu psa. Niedobór potasu może doprowadzić do zaburzeń rytmu serca; zmniejszona produkcja moczu może doprowadzić do niewydolności nerek. Szczególnie narażone są szczenięta, które mają w organizmie więcej wody. Wymioty mogą również doprowadzić do braku apetytu, co może jeszcze bardziej pogłębić odwodnienie organizmu.
Jakie mogą być najczęstsze przyczyny wymiotów u psa?
Istnieje niemal setka przyczyn wymiotów u psa. Mogą być one objawem lekkiej niestrawność, ale możliwe jest także, że pies cierpi na bardziej poważne schorzenie narządu.
Bodźce stymulujące psa do wymiotów mogą pochodzić z wielu źródeł m.in.:
- Z narządów jamy brzusznej
- Z narządów klatki piersiowej
- Z górnych dróg oddechowych
- Z układu odpowiedzialnego za utrzymanie równowagi
Wśród bardziej konkretnych przyczyn wymiotów u psa wymienić można:
- Zatrucie pokarmowe
- Zapalenie żołądka
- Zapalenie jelita cienkiego
- Zapalenie okrężnicy
- Nieswoiste zapalenie jelit (IBD)
- Zapalenie trzustki
- Chorobę Addisona
- Choroby wątroby
- Wgłębienie jelita
- Stany zapalne wywołane bakteriami lub wirusami
- Silny stres
- Gorączkę u psa
- Chorobę lokomocyjną
- Zatrucie substancjami chemicznymi
- Zarobaczenie
- Przejedzenie
- Spożycie nadmiernej ilości tłuszczu
Katalog możliwych przyczyn wymiotów u psa jest znaczenie szerszy, a diagnozę zawsze powinien stawiać lekarz weterynarii.
Diagnozowanie wymiotów u psa
Z uwagi na wiele chorób, których objawem mogą być wymioty lekarz weterynarii z całą pewnością przeprowadzi wywiad kliniczny, podczas którego może zadać Ci kilka pytań:
- Czy pies tylko wymiotuje, czy ma też biegunkę bądź inne objawy?
- Jeżeli pies wymiotuje i ma biegunkę, to który objaw pojawił się najpierw?
- Od kiedy pies wymiotuje?
- Czy pies ma apetyt, czy odmawia przyjmowania pokarmu?
- Czy poza tym pies jest aktywny i nie sprawia wrażenia osowiałego?
- Czy pies pije wodę?
- Czy po wypiciu wody od razu wymiotuje?
- Czym wymiotuje pies?
Lekarz może sprawdzić badaniem palpacyjnym bolesność jamy brzusznej; sprawdzić naocznie jamę ustną oraz gardło i kondycję błon śluzowych. W zależności od potrzeb lekarz może zlecić badanie krwi, moczu, kału, USG jamy brzusznej oraz RTG. W niektórych przypadkach lekarz może wykonać kolonoskopię bądź endoskopię.
Szukasz karmy dla psa z zaburzeniami trawienia?
Reklama
Kolor i rodzaje wymiocin
Wymiociny psa mogą wyglądać rozmaicie, a dokładne przyjrzenie się ich zawartości może stać się źródłem cennych informacji w czasie konsultacji z lekarzem weterynarii.
Pies wymiotuje żółcią
Wymiotowanie żółcią u psa może mieć związek z chorobą wątroby, której jedną z funkcji jest produkcja żółci, przechowywanej w pęcherzyku żółciowym. Do jego zapalenia może dojść np. na skutek przedostania się bakterii z jelit. Żółć uwalniana jest do dwunastnicy, skąd razem z treścią pokarmową może zostać zwymiotowana.
Pies wymiotuje żółtą pianą
Wymiotowanie żółtą pianą może nie mieć związku z chorobami wątroby. Gdy pies wymiotuje na porannym spacerze przed pierwszym posiłkiem może to być sok żołądkowy. Takie wymioty mogą pojawiać się przewlekle na czczo bądź w kolejnych fazach ostrych wymiotów, gdy pies nie ma już w żołądku pokarmu – wtedy zaczyna wymiotować kwasami żołądkowymi.
Pies wymiotuje pianą
Pies, który wymiotuje pianą może mieć problemy z górnymi częściami układu oddechowego. Pies wymiotuje śliną gdy przechodzi:
- Choroby gardła
- Ostre zapalenie migdałków podniebiennych
W przypadku zapalenia krtani pies będzie miał zaczerwienienie oraz obrzęk błony śluzowej. Poza wymiotami pies może drapać łapami szyję i głowę oraz ocierać ją o szorstkie podłoże.
Podczas infekcji górnych dróg oddechowych pies może mieć gorączkę, wykazywać niechęć do jedzenia i aktywności.
Pies wymiotuje krwią
Krwawe wymioty wyglądają różnie w zależności od źródła krwawienia. Krew pochodząca z żołądka będzie raczej nadtrawiona i z wyglądu może przypominać fusy z kawy. Takie krwiste wymioty mogą wynikać z:
- Owrzodzenia żołądka
- Nadkwasowości żołądka
- Krwotocznego zapalenia żołądka
- Nowotworów żołądka
- Krwotocznego zapalenia jelit u psa
Jeżeli krew ma bardziej czerwony kolor, to może pochodzić z jamy ustnej, gardła bądź przełyku.
Pies wymiotuje na zielono
Zielone wymioty u psa zdarzają się zwykle wtedy, gdy pies je na spacerze trawę i wymiotuje. Psy podjadają zwykle trawę, by sprowokować odruch wymiotny w celu oczyszczenia żołądka. W przypadku zjedzenia trującej rośliny efektem mogą być ostre wymioty.
Pies wymiotuje robakami
Wymioty robakami u psa spowodowane są zwykle przez glistę psią. W swoim cyklu rozwojowym glista psia dostaje się do układu pokarmowego, skąd wędruje z krwią po całym organizmie psa. Jeżeli glista trafi do płuc, to może wywołać ich zapalenie. Kaszlący pies może wykrztusić pasożyty, które trafiają z powrotem do żołądka. Wywołane w ten sposób podrażnienie może sprowokować wymioty u psa, podczas których z treścią pokarmową wydostaną się również glisty.
Pies wymiotuje jedzeniem
Wymiotowanie jedzeniem przez psa, zwłaszcza częściowo strawionym może być pierwszym sygnałem zatrucia pokarmowego. Towarzyszyć mu może pojawiająca się później biegunka. Wymiotowanie jedzeniem może mieć również miejsce w związku z nietolerancją pokarmową oraz alergią na określone składniki diety.
Bywa jednak tak, że pies wymiotuje niestrawionym pokarmem na skutek odkształcenia przełyku. Problem uwidacznia się u chorych szczeniąt, które zaczynają przyjmować pokarm stały.
U dorosłych psów z problemami neurologicznymi wymioty jedzeniem mogą pojawić się na skutek przykurczu lub zwiotczenia mięśni wpustu żołądka.
Co robić, gdy pies wymiotuje?
Gdy pies wymiotuje, przede wszystkim zapewnij mu spokój i nie podawaj żadnych leków przeciwwymiotnych przeznaczonych dla ludzi — mogą być niebezpieczne. Odczekaj około 30 minut od ostatniego epizodu i spróbuj podać niewielką porcję wody; jeśli pies zwymiotuje ponownie, konieczna jest szybka wizyta u weterynarza.
Z jedzeniem wstrzymaj się na 12–24 godziny, a po ustąpieniu wymiotów stopniowo wprowadzaj lekkostrawną dietę w małych porcjach podawanych kilka razy dziennie. W sytuacji jakichkolwiek wątpliwości — szczególnie u szczeniąt i psów starszych lub przewlekle chorych — skontaktuj się z lekarzem.
Najważniejsze kroki:
- Zapewnij spokój: pies powinien odpocząć w cichym miejscu.
- Podawaj wodę małymi porcjami: odczekaj 30 min po ostatnich wymiotach.
- Wstrzymaj jedzenie na 12–24 godziny: pozwól żołądkowi się uspokoić.
- Nie podawaj leków dla ludzi: mogą wywołać groźne skutki uboczne.
- Po ustąpieniu wymiotów: wprowadzaj lekkostrawną dietę w małych porcjach 4–5 razy dziennie.
- Kiedy do weterynarza: jeśli pies wymiotuje ponownie po wypiciu wody, jest osowiały, bardzo młody, starszy lub ma choroby przewlekłe.
Jak zapobiec wymiotom u psa?
Zapobieganie wymiotom u psa zaczyna się od stabilnej, dobrze dobranej diety. Nagłe zmiany karmy często prowadzą do wymiotów i biegunek, dlatego nowe produkty wprowadzaj stopniowo, a żywienie utrzymuj możliwie monotonne i przewidywalne.
Unikaj podawania psu ludzkiej, wysokoprzetworzonej żywności, bo łatwo podrażnia żołądek i może wywołać ostre zaburzenia trawienne. Równie ważna jest profilaktyka zdrowotna — regularne szczepienia chronią przed chorobami wirusowymi (np. parwowirozą), a systematyczne odrobaczanie zmniejsza ryzyko problemów żołądkowych spowodowanych pasożytami.
U psów z potwierdzonymi nietolerancjami najlepiej sprawdzają się diety weterynaryjne, które stabilizują pracę układu pokarmowego i ograniczają epizody wymiotów.
Najważniejsze zasady:
- Stabilna dieta bez nagłych zmian
- Brak ludzkiej, przetworzonej żywności
- Regularne szczepienia przeciw chorobom wirusowym
- Systematyczne odrobaczanie i ochrona przeciwpasożytnicza
- Diety weterynaryjne przy nietolerancjach pokarmowych
Podsumowanie
W literaturze przedmiotu mowa o niemal 100 przyczynach, które mogą wywoływać wymioty u psa. Trudno zabezpieczyć psa na każdą ewentualność, dlatego prędzej czy później opiekun zetknie się z tym problemem.
Najważniejsze, by dokładnie przyjrzeć się wymiotom psa, jeżeli problem powtarza się i ma charakter ostry albo przewlekły, to zawsze konieczna jest konsultacja z lekarzem weterynarii.
W przypadku jednorazowych wymiotów, po których pies wraca do normy i nie wykazuje żadnych innych objawów warto zwierzę obserwować przez kilka godzin i zapewnić psu dostęp do czystej wody.
FAQ – pytania i odpowiedzi
Pies zwymiotował raz, ale czuje się dobrze. Czy muszę iść do weterynarza?
Jeśli pies zwymiotował jednorazowo, jest w dobrej formie, ma apetyt, pije wodę i zachowuje się normalnie, zwykle wystarczy obserwacja przez 24 godziny. Możesz podać mu lekkostrawny, mniejszy posiłek i zadbać o dostęp do świeżej wody. Jeśli wymioty się powtórzą, pojawi się biegunka, apatia lub krew w wymiocinach – skontaktuj się z lekarzem.
Pies wymiotuje żółcią na czczo. Co to może oznaczać?
Żółte, „żółciowe” wymioty na czczo często wiążą się z podrażnieniem żołądka, refluksem lub zbyt długimi przerwami między posiłkami. Zdarza się to też u psów z chorobami przewodu pokarmowego. Jeśli epizody powtarzają się regularnie, warto skrócić przerwy między karmieniami i umówić psa na badanie w lecznicy.
Źródła
P. Armstrong, Approach to dignosis and therapy of the vomiting patient, https://todaysveterinarypractice.com/wp-content/uploads/sites/4/2016/09/T1303F01.pdf (dostęp: 16.11.2025).
C. Elwood i inni, Emesis in dogs: a review, https://mcvoordieren.nl/wp-content/uploads/2020/09/braken-hond-emesiscounsil.pdf (dostęp: 16.11.2025).
N. Maritz, Gdy twój pies choruje, Wyd. RM, Warszawa 2010.
G. Meadows, E. Flint, Pies. Poradnik opiekuna, Wyd. RM, Warszawa 2012.
G. Richter, Księga zdrowia psa i kota. Zintegrowana opieka i żywienie, Wyd. Galaktyka, Łódź 2018.
L. Wolf Friedl, Co dolega mojemu psu. Rozpoznanie, leczenie, zapobieganie chorobom, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1997.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
