Dlaczego pies goni i gryzie swój ogon?
Zdjęcie: freepik – www.freepik.com
W artykule przeczytasz
Co oznacza gonienie ogon przez psa?
Gonienie ogona przez psa to zachowanie, które może mieć charakter zabawowy, ale równie często sygnalizuje problemy zdrowotne, behawioralne lub środowiskowe. Do najczęstszych przyczyn należą stres, nuda, alergie, obecność pasożytów, dolegliwości dermatologiczne czy zaburzenia kompulsywne.
Choć wielu opiekunów uważa kręcenie się psa za własnym ogonem za niewinny nawyk, badania wskazują, że to zjawisko jest złożone i może prowadzić do poważnych konsekwencji dla zdrowia i dobrostanu zwierzęcia. Analiza tego zachowania obejmuje nie tylko identyfikację przyczyn, ale także wdrożenie odpowiednich działań — od wzbogacenia środowiska, przez terapię behawioralną, aż po leczenie farmakologiczne w bardziej zaawansowanych przypadkach.
Warto wiedzieć: wczesne rozpoznanie i właściwa reakcja mogą zapobiec ranom, infekcjom oraz rozwojowi nawyków kompulsywnych, a tym samym poprawić jakość życia psa.
Przyczyny: dlaczego mój pies goni swój ogon?
- Niedobór stymulacji poznawczej i fizycznej
Psy są gatunkiem o wysokiej potrzebie aktywności ruchowej i intelektualnej. Przewlekła deprywacja bodźców środowiskowych, wynikająca np. z długotrwałej izolacji w warunkach domowych, często prowadzi do rozwoju zachowań kompensacyjnych, takich jak gonienie ogona. Młode osobniki, zwłaszcza w okresie krytycznym rozwoju behawioralnego, są szczególnie podatne na wykształcenie tego rodzaju zachowań jako alternatywy dla brakującej interakcji ze środowiskiem.
Drugą poważną przyczyną rzucania się w pogoń za ogonem są zaburzenia opsesyjno-kompulsywne, którym mogą towarzyszyć inne niepokojące objawy, jak wygryzanie ogona.
- Stresory środowiskowe i mechanizmy adaptacyjne
W odpowiedzi na czynniki stresowe, takie jak zmiana miejsca zamieszkania, pojawienie się nowego zwierzęcia w gospodarstwie domowym czy zakłócenie rutyny, psy często rozwijają zachowania adaptacyjne o charakterze kompulsywnym. Gonienie ogona może być przejawem nieadekwatnego sposobu radzenia sobie z napięciem emocjonalnym wynikającym z niemożności uniknięcia bodźca stresowego.
- Czynniki somatyczne i dolegliwości zdrowotne
W literaturze weterynaryjnej wskazuje się na szerokie spektrum potencjalnych czynników somatycznych, które mogą prowokować zachowanie polegające na gonieniu ogona. Do najczęstszych należą podrażnienia skórne spowodowane alergiami, obecność ektopasożytów (np. pcheł), zapalenie gruczołów okołoodbytowych oraz uszkodzenia mechaniczne struktur ogona. Prawidłowa diagnostyka wymaga szczegółowego wywiadu i przeprowadzenia badań dodatkowych, takich jak testy dermatologiczne czy obrazowe.
- Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (OCD)
OCD u psów jest rozpoznawane jako jedno z najpoważniejszych zaburzeń behawioralnych, którego etiologia obejmuje komponenty genetyczne, neurochemiczne i środowiskowe. Gonienie ogona jest często obserwowane u ras takich jak bulteriery, border collie czy owczarki niemieckie, co wskazuje na możliwą predyspozycję rasową. W mechanizmie OCD kluczową rolę odgrywa dysfunkcja osi serotoninergicznej, co uzasadnia stosowanie selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) w terapii tego zaburzenia.
Rasy psów, których może dotyczyć problem gonienia za własnym ogonem
- jack russell terrier
- bulterier
- chart włoski
- mops
- whippet
- australijski pies pasterski
- owczarek niemiecki
Skutki dla zdrowia i dobrostanu psa
Nieinterweniowanie w przypadku kompulsywnego gonienia ogona może prowadzić do licznych powikłań zdrowotnych. Do najczęstszych należą rany na ogonie, wtórne infekcje bakteryjne oraz zapalenia tkanek miękkich. Nieleczone infekcje mogą przechodzić w stany przewlekłe, wymagające długotrwałej antybiotykoterapii lub interwencji chirurgicznej. Wpływ na dobrostan psychiczny psa obejmuje pogłębienie zaburzeń lękowych, utratę masy ciała i pogorszenie jakości snu.
Co zrobić, gdy pies goni swój ogon?
Pamiętaj: aprobata lub brak reakcji mogą wpłynąć na pogłębienie psiego problemu. Aby zrazić psa do gonienia własnego ogona, odwróć jego uwagę głośnym klaśnięciem w dłonie i zaproponuj atrakcyjną zabawę. Jeśli pies kręci się po raz pierwszy, po prostu go zatrzymaj i przyjrzyj się ogonowi, aby sprawdzić, czy nie jest uszkodzony lub podrażniony.
- Modyfikacja środowiska
Kluczowym elementem interwencji jest zapewnienie psu środowiska bogatego w bodźce, dostosowanego do jego potrzeb behawioralnych i poznawczych. Codzienne spacery, treningi wzbogacone o elementy zadań problemowych oraz zabawki interaktywne mogą znacząco przyczynić się do redukcji zachowań kompulsywnych. W przypadku zwierząt o wysokim poziomie inteligencji zaleca się wprowadzenie programów treningowych opartych na pozytywnym wzmocnieniu.
- Eliminacja stresorów
Identyfikacja i eliminacja czynników stresowych stanowi fundament terapii. Może to obejmować zmianę rutyny dnia codziennego, wprowadzenie technik relaksacyjnych oraz zastosowanie feromonów syntetycznych o działaniu uspokajającym.
- Interwencja farmakologiczna
W przypadkach o charakterze przewlekłym konieczne jest włączenie farmakoterapii. Leki SSRI, takie jak fluoksetyna, oraz leki przeciwlękowe mogą być skuteczne w redukcji intensywności zachowań kompulsywnych. Terapia farmakologiczna powinna być prowadzona pod ścisłą kontrolą weterynaryjną.
- Konsultacje behawioralne
Wsparcie ze strony wykwalifikowanego behawiorysty jest nieodzowne w kompleksowym leczeniu. Terapia behawioralna powinna obejmować indywidualnie dostosowany plan pracy z psem, uwzględniający stopniowe wprowadzanie alternatywnych wzorców zachowań oraz monitorowanie postępów.
Podsumowanie
Gonienie ogona przez psy jest zjawiskiem o złożonej etiologii, obejmującej czynniki środowiskowe, behawioralne oraz somatyczne. Zrozumienie podłoża tego zachowania jest kluczowe dla opracowania skutecznych strategii prewencyjnych i terapeutycznych. Wczesna interwencja pozwala ograniczyć ryzyko utrwalenia się problemu i rozwoju powikłań zdrowotnych. Najlepsze efekty daje interdyscyplinarne podejście, łączące diagnostykę weterynaryjną, interwencje behawioralne oraz – w ciężkich i przewlekłych przypadkach – wsparcie farmakologiczne. Takie postępowanie umożliwia skuteczne zarządzanie tym problemem i poprawę jakości życia zwierzęcia.
FAQ
Czy inteligentny pies goni swój ogon?
Tak, nawet psy o wysokim poziomie inteligencji mogą przejawiać to zachowanie, szczególnie w sytuacjach niedostatecznej stymulacji poznawczej. U ras takich jak border collie czy owczarki niemieckie zachowanie to może mieć charakter kompensacyjny i wskazywać na potrzebę wzbogacenia środowiska.
Źródła
A. Moore, Czego chcą psy, wyd. Galaktyka, Łódź 2019.
G. Landsberg, W. Hunthausen, L. Ackerman, Behavior problems of the dog and cat, wyd. Elslievier, 2013.
K. L. Overall, Manual of clinical behavioral medicine for dogs and cats, wyd. Elsevier, 2013.
D. Horowitz, D. Mills, S. Heath, Manual of Canine and Feline Behavioural Medicine, wyd. Bsava, 2009.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
