Czy pies może mieć sezonową depresję?
W artykule przeczytasz
Czy psy mogą cierpieć na depresję jesienią?
Gdy dni stają się krótsze, organizm psa produkuje więcej melatoniny – hormonu regulującego rytm dobowy i sezonowy. Wzrost poziomu melatoniny i spadek serotoniny mogą powodować u psa większą senność, mniejszą aktywność i obniżony nastrój.
Melatonina nie działa w izolacji – oddziałuje na inne układy hormonalne, w tym oś podwzgórze–przysadka–nadnercza. Zbyt wysoka aktywność tego hormonu może obniżać poziom kortyzolu, hormonu stresu, co skutkuje spadkiem czujności i mniejszą gotowością do aktywności fizycznej. Ponadto melatonina moduluje działanie dopaminy i serotoniny, które odpowiadają za motywację, apetyt i zachowania społeczne psa.
W efekcie wielu opiekunów zauważa, że jesienią ich psy więcej śpią, wolniej reagują na bodźce i mniej chętnie wychodzą na spacer. Nie oznacza to jednak klinicznej depresji, lecz fizjologiczną adaptację do krótszych dni i mniejszej ilości światła.
Jak pogoda i światło wpływają na zachowanie psów?
Wpływ warunków atmosferycznych na zachowanie psów został dobrze opisany w badaniu Hall, Carter i Farnworth (2021) opublikowanym w czasopiśmie Animals. Autorzy przebadali ponad 3150 właścicieli psów z różnych krajów i wykazali, że w zimnych i deszczowych miesiącach aktywność fizyczna psów wyraźnie spada. Aż 48% opiekunów rzadziej wychodziło z psem w chłodne dni, a 64% unikało spacerów, gdy na chodnikach zalegał lód.
To ograniczenie ruchu ma bezpośredni wpływ na samopoczucie zwierząt. Ruch i zabawa stymulują wydzielanie serotoniny, czyli neuroprzekaźnika odpowiadającego za nastrój i motywację. Gdy pies rusza się mniej, jego poziom serotoniny spada, co może skutkować apatycznym zachowaniem i mniejszą chęcią do interakcji.
W praktyce oznacza to, że jesienią warto zadbać o utrzymanie regularnej aktywności, nawet w domu – poprzez zabawy węchowe, trening posłuszeństwa i zabawki interaktywne. Dzięki temu pies lepiej radzi sobie z sezonowym spadkiem energii i mniejszą ilością światła.
Czy pies może mieć depresję?
Nie ma dowodów naukowych, że psy cierpią na kliniczną depresję sezonową jak ludzie. Jednak jesienią mogą pojawiać się u nich objawy przypominające obniżony nastrój – takie jak apatia, mniejsza aktywność, senność czy wycofanie.
Z perspektywy naukowej nie potwierdzono, by psy doświadczały klasycznej Seasonal Affective Disorder (SAD) znanej u ludzi. Nie oznacza to jednak, że zwierzęta są obojętne na zmiany sezonowe.
To zjawisko określa się jako behavioral depression-like signs, czyli objawy przypominające depresję, które nie wynikają z choroby psychicznej, lecz z ograniczonej stymulacji. Psy spędzają krótszy czas na spacerach, mają mniej kontaktu z innymi psami i ludźmi, a przez to rzadziej doświadczają pozytywnych bodźców, które pobudzają układ nagrody w mózgu. Spadek aktywności przekłada się na niższy poziom serotoniny i dopaminy, co może powodować przygaszenie emocjonalne i spowolnienie reakcji.
Na takie zmiany najbardziej narażone są psy starsze, które z natury mają wolniejszy metabolizm i mniejszą potrzebę ruchu, oraz psy żyjące samotnie, pozbawione codziennej interakcji i motywacji ze strony człowieka.
Podsumowanie
Jesienna chandra u psa to naturalna reakcja organizmu na krótszy dzień i mniejszą ilość światła, a nie kliniczna depresja. Zmiany w poziomie melatoniny i serotoniny mogą sprawić, że pies staje się spokojniejszy, śpi dłużej i mniej chętnie się bawi. Najlepszym sposobem, by temu zapobiec, jest codzienna aktywność w świetle dziennym, stymulacja umysłowa oraz stała rutyna dnia. Dzięki temu pies zachowa dobre samopoczucie i energię przez całą jesień.
Źródła
E. Hall, A. Carter, M Farnworth, Exploring owner perceptions of the impacts of seasonal weather variations on canine activity and potential consequences for humancanine relationships, https://hau.repository.guildhe.ac.uk/id/eprint/17777/1/Mark%20Farnworth%20Exploring%20UPLOAD.pdf (dostęp: 09.10.2025).
C. Palestrini, G. Minozzi. S. Mazzola, A. Lopez, S. Cannas, Do intense weather events influence dogs’ and cats’ behavior? Analysis of owner reported data in Italy, https://www.frontiersin.org/journals/veterinary-science/articles/10.3389/fvets.2022.973574/full (dostęp: 09.10.2025).
Y. Song, M. Yoon, Melatonin effects on animal behavior: circadian rhythm, stress response, and modulation of behavioral patterns, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11833209/pdf/jast-67-1-1.pdf (dostęp: 09.10.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
