Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Żółtaczka u psa
Wygenerowano AI dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Czym konkretnie jest żółtaczka?
Żółtaczka u psa nie jest chorobą samą w sobie, lecz objawem klinicznym świadczącym o podwyższonym poziomie bilirubiny we krwi (hiperbilirubinemii). Towarzyszy zarówno chorobom wątroby, jak i schorzeniom pozawątrobowym, w których dochodzi do zaburzeń metabolizmu, transportu lub wydalania bilirubiny – barwnika żółciowego powstającego w wyniku rozpadu krwinek czerwonych.
Chciałbym podkreślić, że nasilenie żółtaczki nie zawsze odzwierciedla aktualne stężenie bilirubiny we krwi, ponieważ u psów wzrost bilirubiny często najpierw pojawia się w moczu (tzw. choluria), a dopiero później we krwi (cholemia). Oznacza to, że widoczne objawy żółtaczki mogą rozwijać się stopniowo, a ich obecność zawsze powinna skłaniać do pogłębionej diagnostyki, nawet jeśli zmiany w badaniach krwi wydają się jeszcze umiarkowane.
Jakie rodzaje żółtaczki mogą wystąpić u psa?
U psów wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje żółtaczki, klasyfikowane na podstawie mechanizmu prowadzącego do wzrostu stężenia bilirubiny we krwi. Taki podział ma duże znaczenie diagnostyczne, ponieważ pozwala lekarzowi weterynarii szybciej określić źródło problemu i zaplanować dalsze badania.
Do najważniejszych typów żółtaczki u psa należą:
- Żółtaczka przedwątrobowa – związana z nadmiernym rozpadem krwinek czerwonych i zwiększoną produkcją bilirubiny.
- Żółtaczka wątrobowa – wynikająca z uszkodzenia komórek wątroby i zaburzeń w jej zdolności do przetwarzania bilirubiny.
- Żółtaczka pozawątrobowa (zastoinowa) – spowodowana utrudnionym odpływem żółci z dróg żółciowych.
Podział żółtaczki na trzy typy to dla lekarza weterynarii coś w rodzaju „mapy diagnostycznej”. W praktyce już pierwsze badania (morfologia + biochemia) i USG często pozwalają szybko zawęzić, czy problem zaczyna się od krwi, wątroby czy odpływu żółci — i dzięki temu dobrać właściwe kolejne kroki.
Objawy żółtaczki u psa
Żółtaczka przedwątrobowa ma zwykle ostry przebieg i najczęściej towarzyszy jej szybkie pogorszenie stanu ogólnego psa. Objawy wynikają głównie z nadmiernego rozpadu krwinek czerwonych i niedotlenienia tkanek. Najczęściej obserwuje się:
- zażółcenie błon śluzowych i skóry;
- bladość błon śluzowych;
- spadek aktywności i osłabienie;
- zmniejszony apetyt;
- ciemniejszy mocz;
- wymioty i biegunkę.
Żółtaczka wątrobowa może mieć przebieg ostry lub przewlekły, a objawy rozwijają się wraz z postępującym uszkodzeniem komórek wątroby. U psa często pojawiają się:
- apatia i wyraźne osłabienie;
- brak apetytu;
- biegunka;
- nadmierne pragnienie i wielomocz;
- bolesność okolicy wątroby przy badaniu palpacyjnym.
W przebiegu przewlekłym mogą dodatkowo wystąpić wodobrzusze, smolisty stolec, hipoalbuminemia oraz postępujące wychudzenie, co świadczy o zaawansowanej niewydolności wątroby.
Objawy żółtaczki pozawątrobowej (zastoinowej) są często zbliżone do objawów żółtaczki wątrobowej, jednak ich nasilenie zależy od czasu trwania choroby oraz przyczyny zaburzonego odpływu żółci, takiej jak zmiany nowotworowe, choroby trzustki czy ucisk dróg żółciowych. W zaawansowanych przypadkach może dojść do wodobrzusza i ciężkiego pogorszenia stanu ogólnego psa.
Przyczyny żółtaczki u psów
Przyczyny żółtaczki u psa są związane z zaburzeniami na różnych etapach metabolizmu bilirubiny – od jej nadmiernego powstawania, przez uszkodzenie komórek wątroby, aż po utrudniony odpływ żółci. Taki podział ma znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala szybciej ukierunkować diagnostykę i leczenie.
- Żółtaczka przedwątrobowa (hemolityczna) rozwija się w wyniku nasilonego rozpadu krwinek czerwonych, co prowadzi do zwiększonej produkcji bilirubiny, której wątroba nie jest w stanie wystarczająco szybko przetworzyć. Klasyczna postać żółtaczki hemolitycznej u psów występuje stosunkowo rzadko i najczęściej towarzyszy ciężkim stanom, takim jak autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, reakcje poprzetoczeniowe, choroby pasożytnicze krwi (np. babeszjoza) lub zatrucia powodujące uszkodzenie erytrocytów.
- Żółtaczka wątrobowa (miąższowa) jest następstwem uszkodzenia hepatocytów, czyli komórek wątroby odpowiedzialnych za metabolizm bilirubiny. Do takiego uszkodzenia może dojść w przebiegu ostrych lub przewlekłych zapaleń wątroby o podłożu zakaźnym, toksycznym lub zapalnym, a także w chorobach nowotworowych i innych schorzeniach prowadzących do upośledzenia funkcji wątroby.
- Żółtaczka pozawątrobowa (zastoinowa) pojawia się wtedy, gdy dochodzi do utrudnionego odpływu żółci z dróg żółciowych, co skutkuje gromadzeniem się bilirubiny, kwasów żółciowych i cholesterolu w organizmie. Najczęstszymi przyczynami są niedrożność przewodów żółciowych spowodowana kamieniami, zmianami zapalnymi lub uciskiem zewnętrznym, na przykład przez guzy czy choroby trzustki, które mechanicznie blokują odpływ żółci.
Czy żółtaczka zagraża życiu psa?
Żółtaczka u psa nie jest chorobą samą w sobie, lecz objawem, który może sygnalizować stan bezpośrednio zagrażający życiu. Jej pojawienie się zawsze wymaga ustalenia przyczyny, ponieważ za wzrostem bilirubiny mogą stać poważne schorzenia, takie jak choroby nowotworowe, ciężkie uszkodzenia wątroby, zatrucia lekami lub choroby zakaźne przenoszone przez kleszcze (np. babeszjoza).
Zgodnie z literaturą weterynaryjną część przyczyn żółtaczki rozwija się gwałtownie i bez szybkiego leczenia może prowadzić do niewydolności narządów, wstrząsu lub śmierci psa. Dlatego każdy przypadek żółtych białek oczu lub dziąseł powinien być traktowany jako sygnał alarmowy, wymagający pilnej diagnostyki i — w wielu sytuacjach — natychmiastowego wdrożenia leczenia.
Diagnostyka
Podczas rozpoznania żółtaczek lekarz weterynarii może stwierdzić jednocześnie kilka ich rodzajów. Przykładowo: żółtaczka przedwątrobowa prowadzi do zmniejszonego dostarczania tlenu do komórek wątrobowych, co prowadzi do ich obrzęku i martwicy, to z kolei wywołuje zapalenie wątroby i żółtaczkę wątrobową.
W rozpoznaniu różnicowym lekarz musi przeanalizować współwystępujące objawy – wywiad dostarcza cennych informacji. Obecność takich objawów, jak wodobrzusze, bolesność jamy brzusznej, mogą pomóc w rozpoznaniu.
Ważnym badaniem w rozpoznaniu jest USG jamy brzusznej. W badaniu krwi ważne jest oznaczenie poziomu ALT, AST, AP i GGT.
Czy można wyleczyć żółtaczkę u psa?
Tak — żółtaczkę u psa często można wyleczyć, ale tylko wtedy, gdy skutecznie leczy się chorobę będącą jej przyczyną, a nie sam objaw. Żółtaczka jest konsekwencją zaburzeń w metabolizmie bilirubiny, dlatego jej ustąpienie zależy bezpośrednio od tego, czy uda się opanować proces chorobowy w organizmie psa.
Zgodnie z literaturą weterynaryjną leczenie zawsze ma charakter przyczynowy. Jeśli badania potwierdzą, że żółtaczka jest wynikiem choroby odkleszczowej, takiej jak babeszjoza, lekarz wdroży leczenie skierowane przeciw pasożytowi krwi. W przypadku zapalenia wątroby spowodowanego zatruciem terapia będzie obejmowała intensywne leczenie wspomagające wątrobę oraz eliminację czynnika toksycznego. W wielu ostrych, odwracalnych przypadkach po wdrożeniu właściwego leczenia poziom bilirubiny stopniowo się obniża, a objawy żółtaczki ustępują w ciągu dni lub tygodni.
FAQs: pytania i odpowiedzi
Czy można zarazić się żółtaczką od psa?
Nie. Żółtaczka nie jest chorobą zakaźną, lecz objawem zaburzeń zachodzących w organizmie psa. Samo zażółcenie tkanek nie może przenieść się na człowieka ani inne zwierzęta.
Ile trwa żółtaczka u psa?
Czas trwania żółtaczki zależy od jej przyczyny i szybkości wdrożenia leczenia. W łagodnych, odwracalnych przypadkach może ustąpić w ciągu kilku dni lub tygodni, natomiast przy chorobach przewlekłych może utrzymywać się dłużej lub nawracać.
Źródła naukowe
L. Arbach, Icterus in Dogs and Cats, https://todaysveterinarynurse.com/wp-content/uploads/sites/3/2023/05/TVP-2023-03_Icterus_In_Dogs.pdf (dostęp: 21.12.2025).
H. Niemand, P. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galaktyka, Łódź 2003.
M. Lenarcik, R. Lechowski, Choroby układu pokarmowego psów i kotów, wyd. SGGW-AR, Warszawa 1991.
K. Glińska-Suchocka, M. Jankowski, K. Kubiak, J. Spużak, M. Grzegory, Diagnostyka różnicowa żółtaczek u psów i kotów, „Magazyn Weterynaryjny”, 2012/07.
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
