Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Transfuzja krwi u psa
Wygenerowano AI dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Kiedy transfuzja krwi u psa jest konieczna?
Transfuzja krwi u psa jest konieczna wtedy, gdy anemia lub krwawienie zagrażają życiu zwierzęcia i organizm nie jest w stanie samodzielnie utrzymać prawidłowego dotlenienia tkanek.
Decyzja o przetoczeniu krwi u psa nigdy nie powinna opierać się wyłącznie na jednym wyniku, np. hematokrycie czy hemoglobinie. W weterynarii nie ma jednej „sztywnej” granicy, przy której transfuzja jest automatycznie leczeniem z wyboru.
Choć orientacyjnie wskazuje się stężenie hemoglobiny około 7 g/dl lub hematokryt w zakresie 10–20%, to kluczowe znaczenie ma stan kliniczny pacjenta. Psy z przewlekłą anemią mogą tolerować nawet bardzo niskie wartości hematokrytu, podczas gdy u psa z anemią ostrą transfuzja może być konieczna znacznie wcześniej. Krew i jej produkty służą często do stabilizacji pacjenta, aby zyskać czas na rozpoznanie i leczenie choroby podstawowej, ale zawsze wymagają rozważenia wskazań i ryzyka.
Oznaczanie grupy krwi u psa
Oznaczanie grupy krwi u psa polega na identyfikacji antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych, co jest kluczowe dla bezpiecznego przeprowadzenia transfuzji krwi.
U psów grupy krwi określa się na podstawie antygenów DEA (dog erythrocyte antigen), spośród których najlepiej poznane są DEA 1.1, 1.2, 3, 4, 5, 7 oraz antygen DAL. Każdy pies może być dodatni lub ujemny w danym układzie.
Największe znaczenie kliniczne ma antygen DEA 1.1, ponieważ jest on silnie immunogenny i odpowiada za powstawanie przeciwciał po transfuzji niezgodnej grupowo. U psów nie występują naturalne przeciwciała przeciwko DEA 1.1, dlatego pierwsze przetoczenie krwi często przebiega bez ostrych reakcji wstrząsowych. Jednak już przy kolejnej transfuzji, po wcześniejszym uczuleniu organizmu, może dojść do ciężkiej reakcji potransfuzyjnej.
Z tego względu przed każdym kolejnym przetoczeniem, a także przy nieznanej historii transfuzji, konieczne jest wykonanie próby krzyżowej, aby zminimalizować ryzyko powikłań i zapewnić bezpieczeństwo pacjenta.
Czy mój pies może być dawcą krwi?
Dawcą krwi może być pies w wieku od około 1 do 8 lat, o masie ciała minimum 25 kg, w dobrej kondycji ogólnej i o spokojnym usposobieniu, co ułatwia bezpieczne pobranie krwi.
Zwierzę powinno być regularnie szczepione, odrobaczane i zabezpieczane przeciwko pasożytom zewnętrznym, a przed każdym pobraniem musi przejść badanie kliniczne.
Krew można pobierać bez uszczerbku dla zdrowia dawcy co 3–4 tygodnie, w ilości nieprzekraczającej 10–15 ml/kg masy ciała, z uwzględnieniem aktualnego hematokrytu.
Dawcami nie powinny być psy, którym wcześniej przetaczano krew, ani suki, które były w ciąży, ponieważ zwiększa to ryzyko reakcji immunologicznych.
Jak przebiega procedura transfuzji?
Niebezpieczne reakcje poprzetoczeniowe
Reakcje poprzetoczeniowe u psa to niepożądane objawy, które mogą pojawić się w trakcie transfuzji lub po jej zakończeniu, dlatego każdy pies poddawany przetoczeniu wymaga uważnej obserwacji. Reakcje te dzieli się na immunologiczne (związane z odpowiedzią układu odpornościowego) oraz nieimmunologiczne (wynikające m.in. z objętości, szybkości wlewu lub jakości preparatu krwi).
Najczęściej obserwuje się reakcje wczesne, które rozwijają się podczas transfuzji lub w ciągu kilku godzin po niej. Do reakcji immunologicznych należą m.in. hemoliza, gorączka oraz pokrzywka. Przy niezgodności grup krwi może dojść do gwałtownego rozpadu krwinek, co objawia się tachykardią, przyspieszonym lub zatrzymującym się oddechem, silnym napięciem mięśni, mimowolnym oddawaniem moczu i kału oraz ciemnym moczem (hemoglobinurią). Sam wzrost temperatury o 1–2°C bywa czasem jedynym objawem reakcji poprzetoczeniowej, ale nagła gorączka zawsze wymaga przerwania przetoczenia. Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy są zwykle łagodniejsze, jednak także wymagają reakcji ze strony lekarza.
Reakcje późne, pojawiające się po 24 godzinach lub później, to m.in. późna hemoliza, objawiająca się stopniowym spadkiem hematokrytu, żółtaczką, gorączką i hemoglobinurią. Może też dojść do powstawania kompleksów immunologicznych w naczyniach (plamica) lub trombocytopenii, której towarzyszą wybroczyny i krwawienia. W takich przypadkach konieczne bywa leczenie immunosupresyjne.
Do reakcji nieimmunologicznych zalicza się przede wszystkim przeciążenie układu krążenia, szczególnie u psów z chorobami serca, nerek lub przewlekłą anemią. Objawia się ono dusznością, kaszlem i wymiotami, zwykle przy zbyt szybkim wlewie. Inne możliwe powikłania to gorączka spowodowana złym przechowywaniem krwi, zakażenia przeniesione z krwią dawcy, zaburzenia elektrolitowe (hipokalcemia, hiperkaliemia), zatory płucne oraz zaburzenia rytmu serca.
FAQ: pytania i odpowiedzi
Czy transfuzja krwi u psa jest bezpieczna?
Tak, transfuzja krwi u psa jest uznawana za bezpieczną procedurę, pod warunkiem prawidłowego oznaczenia grupy krwi, wykonania próby krzyżowej i stałego monitorowania pacjenta w trakcie przetoczenia. Ryzyko powikłań istnieje, ale przy zachowaniu standardów jest stosunkowo niewielkie.
Ile kosztuje transfuzja krwi u psa?
Koszt transfuzji krwi u psa zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj podawanego preparatu (krew pełna, koncentrat krwinek czerwonych, osocze), masa ciała psa, liczba jednostek krwi, konieczność wykonania badań (grupa krwi, próba krzyżowa) oraz hospitalizacja. W praktyce ceny najczęściej mieszczą się w przedziale od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych, zwłaszcza jeśli transfuzja jest pilna lub wymaga intensywnego monitorowania.
Źródła naukowe
A. Krygowska-Jankowska, M. Jankowski, Transfuzje krwi u psów i kotów – reakcje poprzetoczeniowe, https://magwet.pl/25227,transfuzje-krwi-u-psow-i-kotow-reakcje-poprzetoczeniowe?srsltid=AfmBOorPNJkkoJAAjDmA6oScsyExC2JeJe-zRjJ9fKr47BziEC6ZAkLr (dostęp: 06.01.2026).
K. Purzycka, B. Marczak-Bryzek, Przetaczanie krwi i produktów krwiopochodnych – co każdy lekarz weterynarii wiedzieć powinien, https://magwet.pl/21313,przetaczanie-krwi-i-produktow-krwiopochodnych-co-kazdy-lekarz-weterynarii-wiedziec-powinien?srsltid=AfmBOorSFR9o6At-yTeWAqSNu4Gg0OuR13fak0Q00ay_O7nUcDK0gbye (dostęp: 06.01.2026).
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.


