KASZEL U KOTA – przyczyny, diagnostyka, leczenie
Kaszel u kota oraz zaburzenia oddechowe to dwa główne objawy najczęściej charakteryzujące choroby dolnych dróg oddechowych.
Spis treści - kliknij strzałkę
Kaszel u kota – czym jest ten problem?
Kaszel u kota jest reakcją organizmu na niepożądaną zawartość dróg oddechowych. Kaszel polega na gwałtownym usuwaniu powietrza z płuc przez jamę ustną i może być wywołany przez stan zapalny lub ucisk na drogi oddechowe.
Koci kaszel można podzielić na produktywny lub bezproduktywny. Kaszel produktywny, czyli kończący się wykrztuszeniem śluzu, wysięku, krwi lub płynu obrzękowego najczęściej powstaje w wyniku chorób zakaźnych, zapalnych w drogach oddechowych lub pęcherzykach płucnych bądź niewydolności serca. Choć koty rzadko kiedy wypluwają zalegającą wydzielinę to, to co opiekun może zauważyć i usłyszeć, podczas kociego kaszlu, to wzmożone połykanie oraz wilgotne dźwięki wydobywające się podczas kaszlu.
Rodzaje kaszlu u kota
Określenie rodzaju kaszlu u kota może pomóc lekarzowi weterynarii postawić właściwe rozpoznanie i ustalić jaki obszar układu oddechowego objęła choroba.
Kaszel u kota może być szorstki, suchy, urywany. Kaszel ten towarzyszy chorobom górnych dróg oddechowych, zazwyczaj tchawicy. Ten koci kaszel często pojawia się w przebiegu ostrego zapalenia oskrzeli i tchawicy.
Kolejnym rodzajem kaszlu jest kaszel głośny. Kot zdaje się niemal szczekać w wyniku takiego kaszlu. Ten koci kaszel charakteryzuje zapaść tchawicy, ale również pojawieniem się ciała obcego w drzewie oskrzelowym.
Kaszel u kota może być także cichy i nieproduktywny. Kaszel ten występuje w przebiegu chorób dolnych dróg oddechowych. Najczęściej towarzyszy on obrzękowi płuc i odoskrzelowemu zapaleniu płuc. Zdarza się, że bardzo cichy kaszel mylony jest z dusznością wydechową.
Innym rodzajem kociego kaszlu jest kaszel pojawiający się w nocy lub podczas aktywności. Te kaszle nie są typowe dla żadnej jednostki chorobowej. Kaszel u chorego kota będzie się nasilał podczas wysiłku, po kontakcie z zimnym powietrzem, w nocy w chwili zmiany ułożenia czy wybudzając się ze snu.
Ostatnim już rodzajem kaszlu u kotów jest kaszel produktywny, który bardzo trudno stwierdzić, gdyż kot prędzej połknie gromadzącą się ślinę w gardle, podczas kaszlu, niż ją wypluje.
Przyczyny kaszlu u kota
Kaszel u kota nie jest chorobą samą w sobie, a jedynie objawem chorobowym. Wśród możliwych przyczyn kaszlu u kota, a więc zaburzeń przebiegających z kaszlem wymienić należy:
Choroby górnych dróg oddechowych
- zapalenie migdałków
- zapalenie, nowotwory gardła, krtani
Choroby tchawicy i dolnych dróg oddechowych
- zapaść tchawicy
- niedorozwój tchawicy
- zwężenie tchawicy
- nowotwory tchawicy
- zewnętrzny ucisk ściany tchawicy
- ostre zapalenie tchawicy i oskrzeli
- przewlekły nieżyt oskrzeli
- rozstrzenie oskrzeli
- nowotwory oskrzeli
- inwazja Oslerus osleri
- ciała obce
- astma u kota
Choroby płuc
- zapalenie płuc wirusowe, bakteryjne, zachłystowe, nacieczenie eozynofilowe płuc, inwazja Toksoplasma gondii
- obrzęk płuc pochodzenia niesercowego
- przewlekła choroba śródmiąższowa płuc
- ropnie płuc
- krwotok płucny
- nowotwory płuc
Choroby serca
- powiększenie lewego przedsionka
- kardiomegalia
- obrzęk śródmiąższowy płuc, ścian dróg oddechowych lub pęcherzyków płucnych
Choroby śródpiersia
- nowotwory (chłoniakomięsak)
- zakażenia (nokardioza)
Kaszel u kota a pasożyty
Obecność pasożytów w drogach oddechowych można stwierdzić poprzez bezpośrednią obserwację kota, badania krwi, po pobraniu próbek do badania cytologicznego z układu oddechowego oraz badania kału.
Koty, czyli nosiciele pasożytów płucnych zazwyczaj odkrztuszają i połykają larwy lub jaja, które później wraz z kałem przedostają się do środowiska. W taki sposób kot może zarażać innych żywicieli pośrednich lub ostatecznych. U kotów kaszlących wykryć można następujące pasożyty:
- Capillaria aerophila, jaja czasem wykrywa się w płynie po płukaniu tchawicy lub oskrzeli i po flotacji kału. Jaja są beczkowate, żółte z wyraźnymi bezbarwnymi wieczkami na biegunach.
- Parogonimus kalicatii, jaja wykrywa się poprzez flotacje lub sedymentacje kału w roztworze o dużej gęstości oraz poprzez pobranie materiału z dróg oddechowych. Jaja są owalne złoto-brązowe z pojedynczym wieczkiem. Wieczko jest płaskie z wyraźnym brzegiem.
- Aelurostrongylus abstrusus, larwy wykrywa się je w płynie po płukaniu tchawicy lub oskrzeli oraz w wyniku badania kału metodą Baermanna. Larwy o ogonie w kształcie litery „S” z widocznym kolcem grzbietowym. Z materiału z dróg oddechowych widać też jaja lub jaja z larwami.
Jedną z chorób wywoływanych przez pasożyty jest dirofilaroza wywoływan przez nicienie. Choroba może rozwijać się w przebiegu skórnym (Dirofilaria repenes) lub sercowo-płucnym (Dirofilaria immitis) i wtedy nazywana jest robaczycą sercową. Inwazja u kotów w porównaniu z psami przebiega ciężej i jest trudniejsza do wyleczenia, ale występuje u kotów rzadziej. Choroba przenoszona jest przez komary, a wraz z krwią nicienie przedostają się do tętnicy płucnej. Postępujący proces zapalny wywołuje kaszel u kota, duszności, krwioplucie i podwyższoną temperaturę. Skórna postać dirofilarozy powoduje guzy podskórne, przeradzające się w ropnie.
Kaszel u kota – leczenie
Sposób leczenia kaszlu u kota zależy od przyczyny, która go wywołuje. Lekarz weterynarii po przeprowadzeniu wywiadu, osłuchaniu i zbadaniu podstawowych parametrów będzie mógł określić główną przyczynę kociego kaszlu. Czasem wymagane są dalsze badania: krwi, kału, RTG płuc czy bronchoskopia. Każdy kaszel może mieć inną przyczynę, od błahej np. przez zakłaczenie po poważną np. nowotwory płuc i przez ten fakt nie powinien być bagatelizowany, gdyż wymaga innego leczenia.
Profilaktyka kaszlu u kota
Profilaktyką przeziębienia u kota, a tym samym przykrego objawu kaszlu jest przede wszystkim dbanie, by zwierzę nie przebywało w skrajnych temperaturach, nie było wystawiane na przeciągi i zmienne temperatury, np. w wyniku działania klimatyzacji.
Aby uniknąć dirofilarozy trzeba, przed wyjazdem do krajów, gdzie choroba ta występuje, stosować środki przeciwpasożytnicze, a na miejscu owadobójcze. W ten prosty sposób można uchronić przed chorobą siebie i swoje zwierzęta.
Koci kaszel wywoływany mechanicznie w wyniku ucisku dróg oddechowych nie pełni funkcji ochronnej i należy go po prostu hamować, unikając ucisku (np. pociągnięcia obroży).
Stosowanie zbilansowanego żywienie także jest częścią profilaktyki chorób dróg oddechowych i budowania odporności kotów.
Ostatnim zaleceniem prozdrowotnym jest zachowanie czystości kuwet i otoczenia zwierząt, które powinny być standardem w każdym kociolubnym domu.
Redakcja
Bibliografia
M. Martin, B. Corcoran, Choroby układu krążenia i oddechowego psów i kotów, wyd. SIMA WLW, 2010.
R. W. Nelson, C.G. Couto, Choroby wewnętrzne małych zwierząt, Tom 1, Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2008.
K. Sturgess, Choroby wewnętrzne kotów, SIMA WLW, Warszawa 2005.
