Czym jest syndrom pływającego szczeniaka?
AI genereted
W artykule przeczytasz
Co to jest syndrom swimmer puppy?
Syndrom swimmer puppy (SPS) to rzadko występujące zaburzenie postawy i rozwoju ruchowego u szczeniąt, które ujawnia się najczęściej w drugim lub trzecim tygodniu życia. Zwierzę, zamiast wstawać na łapy i chodzić, leży w pozycji mostkowej z rozstawionymi kończynami na boki. Ruchy szczeniaka przypominają pływanie po powierzchni i stąd potoczna nazwa choroby.
Syndrom ten może wynikać z nieprawidłowego rozwoju układu mięśniowego i nerwowego, choć nie można jednoznacznie stwierdzić jednego czynnika predysponującego. W wielu przypadkach objawy można całkowicie odwrócić poprzez właściwą rehabilitację, zmianę warunków środowiskowych i kontrolę masy ciała.
Objawy syndromu swimmer puppy
Pierwsze objawy można zauważyć, gdy miot zaczyna wstawać i chodzić, a jeden lub kilka szczeniąt wciąż leży, próbując poruszać się ruchem pływającym.
Najczęstsze symptomy to:
- rozstawione kończyny – pies leży płasko, nie potrafi ich podnieść (może to dotyczyć tylko kończyn przednich, tylko tylnych lub wszystkich jednocześnie);
- spłaszczona klatka piersiowa w wyniku długotrwałego ucisku;
- trudności z oddychaniem, pobieraniem pokarmu i połykaniem;
- brak koordynacji ruchów oraz opóźnienie rozwoju mięśni.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Badania naukowe wskazują, że przyczyny syndromu swimmer puppy mają charakter wieloczynnikowy. Z jednej strony mogą mieć podłoże genetyczne, a z drugiej – środowiskowe.
Najważniejsze czynniki ryzyka to:
- genetyczna predyspozycja – w badaniach nad retrieverami wystąpienia SPS oszacowano na około 0,8%, co sugeruje duży wpływ dziedziczenia,
- zbyt małe mioty – (miot rodzi się mniej liczny, a szczeniaki są większe), szczenięta rosną szybciej i przybierają więcej masy w pierwszych tygodniach życia, przez co stają bardziej narażone na rozwój zaburzenia,
- śliskie lub twarde podłoże kojca– utrudnia naukę wstawania i powoduje rozjeżdżanie się kończyn,
- zbyt mała aktywność fizyczna oraz niewłaściwa opieka w pierwszych tygodniach życia – niedobór ruchu, bark aktywizacji i kontaktu z matką, rodzeństwem.
Spośród przyczyn nie można wykluczyć zaburzeń neurologicznych, które wpływają na napięcie mięśniowe i koordynację ruchów. U ras o zwartej budowie ciała – takich jak buldogi czy mopsy objawy mogą być bardziej nasilone, ale choroba może dotknąć każdego psa bez względu na rasę czy płeć.
Diagnoza i różnicowanie
Rozpoznanie opiera się głównie na obserwacji zachowania szczeniaka. Lekarz weterynarii ocenia jego postawę, siłę mięśni, zdolność do unoszenia klatki piersiowej i próby wstawania. Ważne jest wykluczenie innych chorób neurologicznych i ortopedycznych, takich jak:
- hipoplazja móżdżku,
- wrodzone miopatie,
- urazy porodowe,
- wady stawów biodrowych lub kolanowych.
Wczesna diagnoza ma kluczowe znaczenie, ponieważ już kilkudniowe opóźnienie we wdrożeniu rehabilitacji może pogłębić deformacje i utrudnić powrót do zdrowia.
Leczenie i rehabilitacja syndromu swimmer puppy
W terapii stosuje się ćwiczenia wzmacniające kończyny i poprawiające napięcie mięśniowe:
- codzienne ćwiczenia na bierne zginanie i prostowanie kończyn,
- ustawianie szczeniaka w pozycji pionowej z pomocą ręcznika, podparcia lub taśm wspierających
- krótkie serie masaży poprawiających ukrwienie,
- ograniczenie ślizgania poprzez zapewnienie stabilnego, antypoślizgowego podłoża
Niektórzy lekarze weterynarii wykorzystują lekkie bandaże lub specjalne opaski, które utrzymują łapy w prawidłowym ułożeniu i ułatwiają naukę stania.
Leczenie domowe i opieka
Sukces terapii zależy także od codziennych warunków jakie zapewni się szczeniętom:
- miejsce odpoczynku powinno być miękkie, suche i ciepłe,
- szczeniak musi być regularnie karmiony, najlepiej w pozycji pionowej,
- należy unikać nadwagi i ograniczać zbyt długie leżenie w jednej pozycji.
W przypadku ciężkich deformacji lekarz może zalecić fizjoterapię specjalistyczną, a w wyjątkowych sytuacjach – krótkotrwałe unieruchomienie klatki piersiowej lub kończyn.
Rokowanie i długofalowe efekty
Większość szczeniąt, u których rehabilitację rozpoczęto wcześnie, wraca do pełnej sprawności między czwartym a szóstym tygodniem życia. W wielu opisanych przypadkach nie obserwowano późniejszych powikłań ani nawrotów.
Jedynie w sytuacjach, gdy leczenie zostało rozpoczęte zbyt późno, mogą pozostać trwałe deformacje kończyn lub klatki piersiowej powodujący ucisk płuc. Kluczowa jest więc szybka reakcja opiekuna i współpraca z lekarzem weterynarii.
Czy syndromowi pływającego szczeniaka można zapobiec?
Wielu przypadków można uniknąć dzięki odpowiedniej profilaktyce hodowlanej. Hodowcy powinni zapewnić szczeniętom stabilne, antypoślizgowe podłoże. Nie bez znaczenia jest dbałość o zrównoważoną dietę suki ciężarnej i karmiącej, która istotnie wpływa na prawidłowy rozwój szczeniąt. Poza tym szczenięta powinny być regularnie ważone, by uniknąć nadmiernego przyrostu. Miot nie powinien być przedwcześnie zabierany od matki i rodzeństwa, ponieważ kontakt ten stymuluje rozwój ruchowy. Hodowca musi bacznie obserwować szczenięta i natychmiast reagować na pierwsze oznaki trudności z poruszaniem.
Obserwacja i szybka reakcja to najlepsze narzędzia zapobiegania tej chorobie.
FAQs – najczęściej zadawane pytania
Czy syndrom swimmer puppy jest bolesny dla psa?
Nie, ale brak ruchu może prowadzić do deformacji rozwijających się kości i prowadzić do ucisku narządów, dlatego szybka interwencja jest konieczna.
Czy syndrom pływającego szczeniaka jest dziedziczny?
Badania sugerują częściową dziedziczność (m.in.: u retrieverów), ale nie zawsze występuje w kolejnych miotach.
Jak długo trwa rehabilitacja?
Zwykle od miesiąca do dwóch, w zależności od nasilenia i wieku rozpoczęcia terapii.
Czy można pomóc psu w domu bez weterynarza?
Nawet przy łagodnych objawach warto zasięgnąć konsultacji, ponieważ błędne ćwiczenia mogą zaszkodzić.
Czy syndrom swimmer puppy występuje tylko u ras małych?
Nie — w praktyce weterynaryjnej opisano przypadki u retrieverów, buldogów, jamników, a nawet owczarków.
Czy syndrom rozstawionych nóg występuje u innych zwierząt?
Tak, odnotowano przypadki u innych gatunków zwierząt: kotów, ptaków, królików czy prosiąt.
Źródła
D. Karcher i inni, A modified technique for treating swimmer puppy syndrome w: Veterinarni Medicina, 2018 (04), 161–167, https://doi.org/10.17221/140/2017-VETMED, (dostęp:27.10.2025).
A. Venkatesh i inni, Swimmer puppy syndrome diagnosis and clinical management w: International Journal of Veterinary Sciences and Animal Husbandry 2024(4), 284-286, https://www.veterinarypaper.com/pdf/2024/vol9issue4/PartE/9-4-44-776.pdf, (dostęp:27.10.2025).
M. Tomihari i inni, Factors contributing to the swimmer puppy syndrome found in Labrador retrievers, https://bmcvetres.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12917-022-03226-3, (dostęp:27.10.2025).
L. Rumpel, M. Mille. S. Lauer, Y. Zablotski, A. Fischer, A questionnaire-based investigation of the swimming puppy syndrome: 115 dogs, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10475558/, (dostęp:27.10.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
