Bakteryjne zapalenie skóry u kota
AI generated
W artykule przeczytasz
Jakie są objawy bakteryjnego zapalenia skóry u kota?
Bakteryjne zapalenie skóry u kota zaczyna się zwykle od świądu, drobnych strupków lub miejscowych wyłysień. Zmiany najczęściej pojawiają się na głowie, szyi, pysku, brzuchu i łapach, a w miarę rozwoju choroby mogą rozprzestrzeniać się po całym ciele.
Najbardziej charakterystycznym objawem jest świąd, który sprawia, że kot zaczyna intensywnie się drapać lub wylizywać, powodując kolejne podrażnienia i mikrourazy skóry. W efekcie pojawiają się grudki, krostki i strupy, tworzące tzw. prosówkowe zapalenie skóry (miliary dermatitis). Sierść wokół zmian staje się posklejana, a skóra może być ciepła, zaczerwieniona i bolesna w dotyku.
W bardziej zaawansowanych przypadkach widać owrzodzenia, ranki sączące się ropą lub ropnie, zwłaszcza w okolicy pyska, warg i między palcami.
Kot może wykazywać objawy ogólne – apatia, gorączkę lub utratę apetytu, jeśli infekcja rozwinie się głębiej.
Jakie są przyczyny bakteryjnego zapalenia skóry u kota?
Bakteryjne zapalenie skóry u kota najczęściej ma charakter wtórny – oznacza to, że bakterie atakują skórę już wcześniej uszkodzoną przez drapanie, alergię, pasożyty lub obniżoną odporność.
Najczęściej infekcję wywołują bakterie z rodzaju Staphylococcus (S. pseudintermedius, S. aureus), które normalnie żyją na skórze, ale przy sprzyjających warunkach zaczynają się nadmiernie namnażać i powodują stan zapalny.
Do najczęstszych przyczyn bakteryjnego zapalenia skóry należą:
- alergie (pokarmowe, środowiskowe, na pchły – FAD),
- urazy i mikrourazy spowodowane drapaniem lub wylizywaniem,
- pasożyty zewnętrzne (pchły, świerzbowce, wszoły),
- choroby ogólnoustrojowe osłabiające odporność (cukrzyca, FIV, FeLV),
- długotrwały stres i zaburzenia hormonalne,
- zanieczyszczone lub wilgotne środowisko życia kota,
- niewłaściwa pielęgnacja – brak czesania, nieodpowiednie kosmetyki, przetłuszczona sierść.
Bakteryjne infekcje skóry często pojawiają się też jako powikłanie alergii skórnych – kot drapie się i wylizuje, uszkadzając barierę naskórka, a bakterie łatwo wnikają w głąb mieszków włosowych. Z kolei u kotów starszych lub przewlekle chorych choroba rozwija się przez osłabienie układu odpornościowego. Warto pamiętać, że samo leczenie antybiotykiem nie wystarczy – jeśli nie usuniemy przyczyny pierwotnej (np. pasożytów lub alergii), infekcja będzie wracać.
Diagnostyka bakteryjnego zapalenia skóry u kota
Rozpoznanie bakteryjnego zapalenia skóry u kota opiera się na badaniu klinicznym, cytologii i – w trudniejszych przypadkach – posiewie bakteryjnym z antybiogramem. Weterynarz najpierw ocenia wygląd skóry i charakter zmian (strupki, grudki, owrzodzenia, sączenie), a następnie pobiera próbkę do mikroskopowego badania, by potwierdzić obecność bakterii i komórek zapalnych.
Typowy schemat diagnostyczny obejmuje:
- wywiad i oględziny skóry, z oceną rozmieszczenia i nasilenia zmian;
- cytologię z wymazu lub odcisku skóry – wykrycie neutrofili z wewnątrzkomórkowymi bakteriami potwierdza infekcję;
- posiew z antybiogramem, gdy infekcja jest głęboka, nawracająca lub oporna na leczenie;
- badania uzupełniające (zeskrobiny, trichogram, testy na pasożyty i grzyby), które pozwalają odróżnić zakażenie bakteryjne od innych dermatoz;
- w niektórych przypadkach badania krwi – szczególnie gdy podejrzewa się chorobę ogólnoustrojową lub immunosupresję.
Dzięki cytologii i posiewowi lekarz może dobrać antybiotyk precyzyjnie do rodzaju bakterii, co znacząco skraca czas leczenia. Jednocześnie podczas wizyty ocenia się, czy infekcja ma charakter pierwotny czy wtórny – czyli czy bakterie są główną przyczyną zmian, czy tylko powikłaniem alergii, pasożytów lub urazów skóry.
Leczenie i pielęgnacja kota z bakteryjnym zapaleniem skóry
Leczenie bakteryjnego zapalenia skóry u kota polega na zwalczeniu infekcji i odbudowie naturalnej bariery ochronnej skóry. W zależności od głębokości zmian weterynarz może zastosować leczenie miejscowe lub ogólne.
W lekkich przypadkach wystarczą preparaty antyseptyczne (np. z chlorheksydyną, nadtlenkiem benzoilu) w formie pianek, płynów lub sprayów. Przy rozleglejszych infekcjach konieczna jest antybiotykoterapia doustna, dobrana według wyników posiewu i antybiogramu. Leczenie trwa zwykle 3–6 tygodni i kontynuuje się je jeszcze przez 1–2 tygodnie po ustąpieniu objawów, aby zapobiec nawrotowi.
Ważnym elementem terapii jest pielęgnacja skóry. Lekarz może zalecić kąpiele w szamponie antybakteryjnym, przycinanie włosów wokół zmian i delikatne oczyszczanie skóry z wydzieliny.
W domu warto dbać o czystość legowiska, koców i misek – prać je w wysokiej temperaturze i regularnie wymieniać. Koty z nawrotami infekcji powinny otrzymywać suplementy z kwasami omega-3 i omega-6, które wspierają regenerację skóry i zmniejszają stany zapalne.
FAQ – najczęstsze pytania o bakteryjne zapalenie skóry u kota
Czy bakteryjne zapalenie skóry u kota może być zaraźliwe dla ludzi lub innych zwierząt?
Zazwyczaj nie, ponieważ większość kocich infekcji wywołują bakterie typowe tylko dla tego gatunku. Jednak w rzadkich przypadkach (np. przy zakażeniu Staphylococcus aureus lub Pasteurella multocida) możliwe jest przeniesienie infekcji na człowieka, zwłaszcza jeśli ma on skaleczoną skórę lub osłabioną odporność. Warto wtedy zachować ostrożność – używać rękawiczek przy pielęgnacji i częściej myć ręce.
Czy bakteryjne zapalenie skóry u kota może wracać?
Tak, i to dość często. Nawracające zapalenia skóry zwykle świadczą o tym, że infekcja była tylko objawem innego problemu – np. alergii, pasożytów albo chorób obniżających odporność. Dlatego przy każdym nawrocie warto wykonać dodatkową diagnostykę, by usunąć przyczynę pierwotną, a nie tylko leczyć skutki.
Bibliografia
K. Alsaad, Some Skin Problems in Cats (A Review), https://www.researchgate.net/publication/354153529_Some_Skin_Problems_in_Cats_A_Review (dostęp: 01.11.2025).
S. Paterson, Choroby skóry kotów, SIM WLW, Warszawa 2004.
R. Wagner, Feline skin diseases and their many causes, https://laboklin.com/wp-content/uploads/2023/02/LA_September_2022_ENG_final.pdf (dostęp: 01.11.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
