Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Anemia u psa
Wygenerowano AI dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Czym jest anemia u psa?
Anemia, czyli niedokrwistość, nie jest chorobą samą w sobie, lecz objawem klinicznym, który charakteryzuje się zmniejszoną masą krwinek czerwonych, co w badaniach laboratoryjnych manifestuje się obniżeniem liczby erytrocytów, hematokrytu (PCV/HCT) oraz stężenia hemoglobiny we krwi.
Erytrocyty zawierają hemoglobinę – białko odpowiedzialne za transport tlenu do tkanek, a jej cząsteczka zawiera żelazo, które warunkuje zdolność wiązania tlenu. U zdrowych psów liczba erytrocytów mieści się zazwyczaj w przedziale około 6–9 milionów/µl krwi, choć wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium.
Jeżeli w organizmie psa dochodzi do zmniejszenia liczby krwinek czerwonych lub stężenia hemoglobiny, skutkiem jest upośledzenie dostarczania tlenu do tkanek, co prowadzi do ich niedotlenienia. To właśnie ten mechanizm odpowiada za rozwój objawów klinicznych anemii, których nasilenie zależy m.in. od tempa jej rozwoju oraz zdolności organizmu do kompensacji niedoboru tlenu.
U psa anemia może rozwijać się powoli tygodniami, a organizm „uczy się” ją kompensować — dlatego niektóre psy wyglądają na w miarę sprawne nawet przy bardzo niskim hematokrycie. Dopiero badanie krwi pokazuje, jak poważny jest problem.
Jakie są rodzaje anemii
Z uwagi na przyczyny występowania anemii można wskazać jej postać regeneratywną, do której zalicza się anemia hemolityczna i anemia krwotoczna oraz anemię nieregeneratywną.
Anemia hemolityczna
Niedokrwistość hemolityczna występuje wtedy, gdy czerwone krwinki nie są w stanie przeżyć w organizmie psa dłużej niż 100 dni. Przyczyn tego stanu rzeczy jest wiele, m.in.: zakażenia (np. babeszjoza, posocznica), choroby genetyczne, przetoczenie niezgodnej grupowo krwi, toksyny, pokarmy trujące dla psa (np. cebula), czy lei (np. acetoaminofen, fenazopirydyna, propofol, przedawkowanie wit. K).
Anemia krwotoczna
Niedokrwistość może mieć również miejsce na skutek krwawienia z organów wewnętrznych, czy silnych infestacji pasożytami zewnętrznymi.
Anemia nieregeneratywna
Niedokrwistość nieregeneratywna występuje, gdy krwinki nie są produkowane w wystarczający sposób, co może być wynikiem np. choroby szpiku kostnego, podania nieodpowiednich leków, zakażenia, czy przewlekłej niewydolności nerek bądź niedoczynności tarczycy.
Anemia u psa objawy
Objawy niedokrwistości zależą przede wszystkim od poziomu niedokrwistości – u psów można wyróżnić trzy takie poziomy:
- Lekka niedokrwistość u psa – hematokryt 30-38%
- Średnia niedokrwistość u psa – hematokryt 25-30%
- Ciężka anemia u psa – hematokryt poniżej 25%
Wraz z nasilaniem się anemii mogą wystąpić takie objawy u psa, jak:
- Bladość błon śluzowych
- Apatia
- Niechęć do wysiłku
- Szybkie oddychanie
- Szybkie bicie serca
- Wymioty i biegunki
- Krew w kale
- Powiększone węzły chłonne
Pierwotna przyczyna anemii może wywoływać również inne objawy, jak gorączka, nieprzyjemnych zapach z pyska, żółtaczka, zmiany kondycji sierści itd.
Przyczyny anemii u psa
Przyczyny anemii u psa są zróżnicowane i wynikają z różnych mechanizmów prowadzących do zmniejszenia masy krwinek czerwonych. Jednym z możliwych powodów jest niedobór żelaza, który u psów najczęściej nie wynika z samej diety, lecz z przewlekłej utraty krwi (np. z przewodu pokarmowego) lub zaburzeń jego wchłaniania. Diety niezbilansowane mogą nasilać ten problem, jednak izolowany niedobór żywieniowy żelaza u psów występuje stosunkowo rzadko.
Choroby przenoszone przez kleszcze, takie jak babeszjoza, mogą prowadzić do anemii poprzez zwiększone niszczenie krwinek czerwonych, a nie poprzez pierwotne zaburzenia ich produkcji. Z kolei przy masywnym zarobaczeniu może dochodzić zarówno do przewlekłej utraty krwi, jak i do zaburzeń wchłaniania składników odżywczych, w tym witaminy B12, która odgrywa istotną rolę w procesach krwiotwórczych.
Rzadką, ale możliwą przyczyną anemii są choroby wrodzone i genetyczne, które zaburzają prawidłową budowę lub funkcję krwinek czerwonych. Do tej grupy należą m.in. wrodzone defekty enzymatyczne, takie jak niedobór kinazy pirogronianowej, prowadzące do skrócenia czasu życia erytrocytów i rozwoju anemii hemolitycznej. Klasyczne choroby hemoglobinopatyczne, takie jak talasemia, u psów występują wyjątkowo rzadko i mają ograniczone znaczenie kliniczne w porównaniu z innymi przyczynami anemii.
Diagnostyka
Liczba erytrocytów w krwi psa oceniania jest na podstawie badania morfologii krwi – pełnej morfologii krwi. W badaniu tym ocenia się stan liczby czerwonych krwinek, hematokryt, czyli procent objętości czerwonych krwinek w krwi, a także poziom hemoglobiny.
Uzupełniająco wykonuje się również badanie biochemiczne krwi, które polega na analizie poziomu żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego oraz składników odżywczych, mających związek z produkcją czerwonych krwinek.
Lekarz może zalecić ponadto wykonanie badania moczu, kału, szpiku kostnego, PCR, USG, badania serologicznego.
Jak leczyć psa z anemią?
Jeżeli niedokrwistość u psa ma przebieg nagły – na skutek nagłej utraty krwi, to zwykle w takich sytuacjach przeprowadza się transfuzję krwi. Przetoczenie 2 ml pełnej krwi na 1 kg masy ciała psa wpływa na wzrost hematokrytu o 1%, ale pod warunkiem, że nie dochodzi do utraty krwi.
W stanach przewlekłych lekarz może zalecić odpowiednie leki, suplementy i dietę.
Leki na anemię u psa
U psów ze zmniejszoną liczbą czerwonych krwinek lekarz może zaordynować podawanie leków pobudzających ich produkcję. Erytropoetyna dla psa z anemią podawana jest w formie zastrzyków, a jej dawki ustalane są przez lekarza na podstawie wyników badań.
Jak podnieść żelazo u psa
Żelazo jest niezbędnym w diecie psa pierwiastkiem zapobiegającym oraz stosowanym w leczeniu anemii. Żelazo jest jednym z głównych składników hemoglobiny, która odpowiada za transport tlenu do narządów oraz mioglobiny, które dostarcza tlenu do włókien mięśniowych. Żelazo jest również niezbędnym elementem procesów oddychania komórkowego.
Naturalnym źródłem żelaza jest wątroba, mięso i ryby oraz zielone warzywa. Pierwiastek ten można również suplementować, ale ma on zwykle niezbyt przyjemny smak dla psów.
Należy jednak wiedzieć, że nadmiar żelaza w diecie psa może doprowadzić do jego przedawkowania. Dlatego decyzję o jego podawaniu i dawkowaniu może podjąć tylko i wyłącznie lekarz weterynarii.
Jak karmić psa z anemią?
Nie ma jednego przepisu na gotową dietę dla psa z anemią. Pokarm musi być dobrany do pierwotnej przyczyny. W przypadku psów z problemami z nerkami lub wątrobą konieczne będzie podawanie karmy weterynaryjnej. Jeżeli jednak pies cierpi na anemię na skutek zaniedbań poprzedniego opiekuna, to być może wystarczy zbilansowana karma bytowa. Karma taka powinna zawierać witaminy z grupy B, witaminę C, no i oczywiście miedź oraz żelazo. Karma powinna być również lekkostrawna, by zwiększyć przyswajanie składników pokarmowych niezbędnych w leczeniu psa.
Rokowania
Nieleczona niedokrwistość u psa to choroba śmiertelna. W przypadku pojawienia się pierwszych objawów należy udać się z psem na konsultację do lekarza weterynarii. Wraz z diagnozą zaplanuje on schemat leczenia, które należy się bezwzględnie trzymać.
Podsumowanie
Anemia to objaw toczącej się w organizmie choroby. Problem ten może dotyczyć psów w każdym wieku i o dowolnej płci. Prawidłowo prowadzony pies, u którego opiekun wykonuje badania kontrolne przynajmniej raz do roku ma szansę na odpowiednio szybkie leczenie, w przypadku wykrycia niepokojących wyników. Warto zatem pamiętać o profilaktycznych badaniach krwi u psa.
FAQ dotyczące anemii u psa
Czy anemia u psa jest niebezpieczna?
Tak, anemia w każdej postaci może zakończyć się śmiercią psa, jeżeli w odpowiednim momencie nie zostanie wdrożone leczenie.
Czy anemia u psa jest uleczalna?
Tak, anemia to stan, który może zostać wyleczony, chociaż zależy to w dużej mierze od przyczyny pojawienia się tego objawu. Jeżeli źródłem jest np. nowotwór, to rokowania mogą być gorsze, niż w przypadku, gdy anemia wynika z nieprawidłowej diety.
Źródła naukowe
T. Archer, A. Mackin, Management of Immune-Mediated Hemolytic Anemia. A Common Hematologic Disorder in Dogs & Cats, https://todaysveterinarypractice.com/wp-content/uploads/sites/4/2016/06/T1403F04.pdf (dostęp: 06.01.2026).
A. Balch, A. Mackin, Canine Immune-Mediated Hemolytic Anemia: Pathophysiology, Clinical Signs, and Diagnosis, https://www.researchgate.net/profile/Andrew-Mackin/publication/6113239_Canine_immune-mediated_hemolytic_anemia_Pathophysiology_clinical_signs_and_diagnosis/links/540070e60cf24c81027dee19/Canine-immune-mediated-hemolytic-anemia-Pathophysiology-clinical-signs-and-diagnosis.pdf (dostęp: 06.01.2026).
D. Grandjean, Podstawowe wiadomości o składnikach pokarmowych oraz ich roli w funkcjonowaniu organizmu psów i kotów, wyd. Aniwa Publishing, Paryż 2006.
R. Neiger, Diagnostyka różnicowa w chorobach wewnętrznych psów i kotów, wyd. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.
J. Harvey, Hematologia weterynaryjna. Przewodnik diagnostyczny z kolorowym atlasem, wyd. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2014.
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
