Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Arytmia serca u psa
Zdjęcie wypromptowano dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Czym jest arytmia serca u psa
Arytmia serca u psa to zaburzenie prawidłowego rytmu pracy serca. Oznacza, że serce bije zbyt szybko, zbyt wolno albo nierówno. Taki problem może mieć łagodny przebieg, ale może też być objawem choroby serca i wpływać na krążenie oraz samopoczucie psa. Dlatego każdą podejrzaną nieregularność rytmu warto skonsultować z lekarzem weterynarii i potwierdzić badaniem EKG lub Holterem.
CIEKAWOSTKA
Nie każda arytmia u psa oznacza od razu ciężką chorobę serca. U części psów niektóre zaburzenia rytmu mogą pojawiać się przejściowo, na przykład pod wpływem stresu, bólu, gorączki albo zaburzeń elektrolitowych. Właśnie dlatego tak ważna jest pełna diagnostyka, a nie ocenianie problemu wyłącznie po jednym objawie.
Najczęstsze objawy arytmii u psa
Najczęstsze objawy arytmii u psa to przede wszystkim osłabienie i nietolerancja wysiłku, często zauważalne jako szybsze męczenie się podczas spaceru lub zabawy.
Wiele arytmii – zwłaszcza takich jak migotanie przedsionków – rozwija się u psów z chorobą serca i może przez długi czas dawać bardzo niespecyficzne objawy albo nie dawać ich wcale. Dopiero gdy zaburzenia rytmu wpływają na wydolność krążenia, opiekun zaczyna zauważać, że pies „nie ma siły jak dawniej”, szybciej odpoczywa albo gorzej znosi wysiłek. W badaniach podkreśla się też, że objawy często nasilają się przy współistniejącej niewydolności serca.
Najczęściej opisywane w literaturze objawy arytmii u psa to:
- osłabienie i apatia
- szybkie męczenie się (nietolerancja wysiłku)
- omdlenia lub nagłe epizody zasłabnięcia
- duszność lub przyspieszony oddech
- nieregularne bicie serca wyczuwalne przy badaniu
- epizody przyspieszonego lub zbyt wolnego tętna
- spadek aktywności i mniejsza chęć do zabawy
- objawy niewydolności serca (np. kaszel, obrzęki, gorsza kondycja)
Warto pamiętać: u części psów arytmia wykrywana jest przypadkowo podczas badania EKG, zanim pojawią się wyraźne objawy kliniczne — dlatego nawet subtelne zmiany w zachowaniu psa powinny skłonić do kontroli u weterynarza.
TIP
Jeśli pies nagle słabnie, ma duszność, przewraca się albo traci przytomność, nie czekaj na rozwój sytuacji. Takie objawy przy arytmii mogą wymagać pilnej pomocy weterynaryjnej, zwłaszcza gdy pojawiają się nagle lub powtarzają się częściej.
Przyczyny arytmii u psa
Najczęstszą przyczyną arytmii u psa są choroby strukturalne serca, zwłaszcza kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM) i choroby zastawek, które zaburzają przewodzenie impulsów oraz sprzyjają przebudowie przedsionków i komór.
W praktyce arytmia rzadko jest całkowicie „samodzielnym” problemem. W literaturze najwięcej miejsca poświęcono migotaniu przedsionków, które u psów zwykle rozwija się na tle choroby serca i często współwystępuje z zastoinową niewydolnością serca. Zaburzenia rytmu najczęściej pojawiają się wtedy, gdy serce jest już powiększone, przeciążone albo doszło w nim do zmian strukturalnych sprzyjających nieprawidłowemu przewodzeniu bodźców. Zdarzają się też przypadki arytmii bez uchwytnej choroby strukturalnej.
Najczęściej opisywane w literaturze przyczyny arytmii u psa to:
- kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM) – jedna z najczęściej wymienianych chorób u psów z migotaniem przedsionków; poszerzenie jam serca i osłabienie pracy mięśnia sercowego sprzyjają zaburzeniom rytmu.
- choroba zwyrodnieniowa zastawki mitralnej – przewlekłe przeciążenie serca i powiększenie lewego przedsionka zwiększają ryzyko arytmii, zwłaszcza nadkomorowych.
- wrodzone wady serca – w badaniu ORCA do tej grupy zaliczano m.in. dysplazje zastawek oraz wady współistniejące; takie zmiany mogą zaburzać hemodynamikę i zwiększać ryzyko nieprawidłowego rytmu.
- przebudowa i powiększenie przedsionków – większy lewy przedsionek i remodeling przedsionków są ważnym tłem dla AF oraz utrudniają uzyskanie dobrej kontroli rytmu.
- zastoinowa niewydolność serca (CHF) – często nie jest jedyną przyczyną, ale bardzo często towarzyszy arytmii i nasila jej znaczenie kliniczne; w badaniach wiele psów z AF miało równocześnie CHF.
- kardiomiopatia lub choroba przedsionków – w materiale retrospektywnym opisywano także atrial cardiomyopathy, czyli zmiany dotyczące głównie przedsionków, które mogą bezpośrednio sprzyjać zaburzeniom przewodzenia.
- arytmogenna kardiomiopatia prawej komory i inne choroby mięśnia sercowego – rzadziej występowały w analizowanych grupach, ale również były notowane jako podłoże arytmii.
- pierwotna arytmia bez uchwytnej choroby strukturalnej – takie przypadki też się zdarzają, ale w badaniu ORCA stanowiły mniejszość w porównaniu z psami, u których arytmia była wtórna do choroby serca.
Diagnostyka i leczenie
Diagnostyka i leczenie arytmii u psa opierają się przede wszystkim na potwierdzeniu zaburzeń rytmu w EKG oraz ich dokładnej ocenie w badaniu Holter, a następnie na kontroli częstości pracy serca i leczeniu choroby podstawowej.
Diagnostyka arytmii u psa
Najczęściej stosowane metody to:
- EKG (elektrokardiografia) – podstawowe badanie pozwalające wykryć rodzaj arytmii i jej charakter
- Holter EKG (24 h) – najważniejsze badanie w praktyce; umożliwia ocenę średniej, minimalnej i maksymalnej częstości serca w ciągu doby oraz wykrycie epizodów arytmii
- Echo serca (echokardiografia) – pozwala ocenić strukturę serca (np. powiększenie przedsionków, kardiomiopatię, choroby zastawek)
- Badania krwi i biomarkery – m.in. NT-proBNP, troponina, CRP; pomagają ocenić obciążenie serca i rokowanie
- Pomiar ciśnienia tętniczego – istotny w ocenie ogólnego stanu układu krążenia i skuteczności leczenia
Leczenie arytmii u psa
Najważniejsze elementy leczenia:
- kontrola częstości pracy serca – celem jest zwykle średnia częstość z Holtera ≤125 uderzeń/min, co wiąże się z dłuższym przeżyciem psa
- leczenie farmakologiczne – najczęściej stosowane są:
- diltiazem
- digoksyna
- rzadziej: sotalol, amiodaron lub ich kombinacje
- leczenie choroby podstawowej – np. niewydolności serca (diuretyki, ACE-inhibitory, pimobendan), która często jest główną przyczyną arytmii
- monitorowanie skuteczności terapii – regularne badania Holter i kontrola parametrów klinicznych
PAMIĘTAJ
Jeśli weterynarz podejrzewa arytmię, warto zapisywać w domu, kiedy pojawiają się niepokojące objawy: po wysiłku, podczas snu, po stresie albo o stałej porze dnia. Taki dziennik objawów często pomaga lepiej zaplanować diagnostykę i dobrać odpowiednie badania.
FAQ: pytania i odpowiedzi
Czy arytmia serca u psa jest groźna?
Tak, niektóre zaburzenia rytmu serca mogą być groźne, zwłaszcza jeśli powodują omdlenia, osłabienie, duszność albo są związane z chorobą serca. Są jednak też sytuacje, w których arytmia ma łagodniejszy przebieg. O stopniu ryzyka decyduje jej rodzaj, przyczyna i ogólny stan psa.
Czy psa z arytmią da się leczyć?
W wielu przypadkach tak. Leczenie zależy od rodzaju arytmii i choroby podstawowej. Czasem wystarcza monitorowanie stanu psa, a czasem potrzebne są leki, regularne kontrole kardiologiczne i ograniczenie czynników, które nasilają objawy.
Źródła naukowe i badania
A. Noszczyk-Nowak, M. Michałek, E. Kałuża, A. Cepiel, U. Pasławska, Prevalence of arrhythmias in dogs examined between 2008 and 2014, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5894409/pdf/jvetres-61-103.pdf (dostęp: 29.03.2026).
B. Pedro i inni, Retrospective Evaluation of the Effect of Heart Rate on Survival in Dogs with Atrial Fibrillation, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5787213/pdf/JVIM-32-86.pdf (dostęp: 29.03.2026).
B. Pedro i inni, Optimalratecontrol indogswithatrialfibrillation—ORCA study—Multicenterprospectiveobservationalstudy: Prognosticimpactandpredictorsofratecontrol, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10229328/pdf/JVIM-37-887.pdf (dostęp: 29.03.2026).
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
