Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Zapalenie gardła u psa
Wygenerowano AI dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Czym jest zapalenie gardła?
Zapalenie gardła u psa (pharyngitis) to stan zapalny błony śluzowej gardła, czyli odcinka łączącego jamę ustną z krtanią i przełykiem. W praktyce weterynaryjnej nie jest to zwykle choroba sama w sobie, ale objaw lub konsekwencja innego problemu zdrowotnego, który prowadzi do przewlekłego podrażnienia górnych dróg oddechowych.
Często towarzyszy mu zapalenie migdałków (angina), krtani lub górnego odcinka tchawicy, ponieważ te struktury są anatomicznie i funkcjonalnie ze sobą ściśle powiązane.
Jak objawia się zapalenie gardła u psa?
Zapalenie gardła u psa objawia się przede wszystkim kaszlem, bólem podczas połykania, chrypką oraz objawami podrażnienia górnych dróg oddechowych, wynikającymi ze stanu zapalnego błony śluzowej gardła.
Objawy zapalenia gardła rzadko ograniczają się wyłącznie do samego gardła. Pharyngitis u psów bardzo często ma charakter wtórny i jest konsekwencją przewlekłego drażnienia tkanek, np. przez mikroaspirację lub refluks żołądkowo-przełykowy. Co istotne, refluks u psa może przebiegać bez wymiotów czy ulewania, dlatego opiekunowie często nie kojarzą problemów z gardłem z układem pokarmowym. W efekcie pierwszym sygnałem choroby bywają niespecyficzne objawy oddechowe lub zmiana zachowania psa podczas jedzenia.
U części psów objawy nasilają się w nocy lub po wysiłku, co dodatkowo utrudnia prawidłową interpretację problemu i bywa mylone z kaszlem sercowym albo infekcją dolnych dróg oddechowych.
Najczęstsze objawy zapalenia gardła u psa
- kaszel, często suchy lub „jakby pies miał coś w gardle”;
- chrypka lub zmiana barwy głosu;
- odruchy wymiotne i krztuszenie się bez treści;
- ból lub dyskomfort przy połykaniu;
- częste przełykanie śliny, mlaskanie, oblizywanie pyska;
- nadmierne ślinienie się;
- niechęć do jedzenia lub wolniejsze spożywanie pokarmu;
- charczenie (stertor) lub świszczący oddech (stridor);
- spadek tolerancji wysiłku, szybkie męczenie się.
Psy nie „skarżą się” na ból gardła tak jak ludzie, więc często pierwszym sygnałem nie jest kaszel, tylko zmiana zachowania: wolniejsze jedzenie, niechęć do twardych gryzaków, częste przełykanie i oblizywanie pyska.
Jakie mogą być przyczyny zapalenia gardła u psów?
Zapalenie gardła u psów najczęściej jest stanem wtórnym i wynika z przewlekłego podrażnienia górnych dróg oddechowych, spowodowanego m.in. refluksem żołądkowo-przełykowym, mikroaspiracją treści, infekcjami lub obecnością ciała obcego.
Najczęstsze przyczyny zapalenia gardła u psów
- refluks żołądkowo-przełykowy (GER), także bez objawów trawiennych;
- mikroaspiracja treści żołądkowej, śliny lub pokarmu;
- nawracające infekcje górnych dróg oddechowych;
- zapalenie migdałków (angina) i krtani współistniejące z pharyngitis;
- obecność ciała obcego w gardle lub górnym odcinku dróg oddechowych;
- zaburzenia połykania i choroby neurologiczne;
- otyłość zwiększająca ciśnienie w jamie brzusznej i ryzyko refluksu;
- przewlekły kaszel, który sam w sobie może podrażniać gardło.
Kiedy udać się z psem do lekarza?
Z psem należy udać się do lekarza weterynarii zawsze wtedy, gdy objawy sugerujące zapalenie gardła są nasilone, utrzymują się dłużej niż 2–3 dni lub towarzyszą im objawy ogólne, takie jak osłabienie, gorączka czy problemy z oddychaniem.
Szczególną czujność należy zachować, gdy kaszel i objawy z gardła nie mają wyraźnego związku z infekcją, pojawiają się głównie w nocy, po jedzeniu albo po wysiłku. Taki obraz kliniczny może wskazywać na refluks lub aspirację, które wymagają diagnostyki i leczenia przyczynowego, a nie tylko łagodzenia objawów.
WAŻNE: jeśli pies ma problemy z oddychaniem, sinieje język lub nie jest w stanie przełykać śliny, traktuj to jako sytuację pilną i jedź do lecznicy natychmiast.
Jak leczyć zapalenie gardła u psa?
W przypadku podostrego lub przewlekłego zapalenia gardła lekarz weterynarii może zalecić miejscowe pędzlowanie gardła psa 10% roztworem jodu w glicerynie. Tego typu postępowanie ma na celu ograniczenie nadmiernego namnażania drobnoustrojów oraz zmniejszenie przewlekłego podrażnienia błony śluzowej.
W cięższych przypadkach, szczególnie gdy zapaleniu gardła towarzyszy gorączka, wyraźne osłabienie lub objawy infekcji ogólnoustrojowej, lekarz może zdecydować o włączeniu antybiotyków lub leków skojarzonych (np. przeciwzapalnych i przeciwbólowych).
Domowe sposoby na gardło u psa
W przypadku łagodnego, nieswoistego zapalenia gardła – szczególnie u psów młodych i bez objawów ogólnych – odpowiednia opieka domowa może realnie poprawić komfort zwierzęcia i przyspieszyć regenerację błony śluzowej. Jak wynika z wiedzy klinicznej, gardło psa bardzo źle reaguje na suchość, intensywny wysiłek, szczekanie i twardy pokarm, dlatego domowe postępowanie powinno skupiać się na ograniczeniu czynników drażniących oraz wspieraniu naturalnych mechanizmów obronnych organizmu.
Bezpieczne domowe sposoby wspierające leczenie gardła u psa
Miękka, zwilżona dieta
Podawaj karmę mokrą lub suchą wcześniej namoczoną w letniej wodzie. Zmniejsza to mechaniczne drażnienie gardła i ułatwia połykanie.
Ciepłe (nie gorące) posiłki i woda
Letnia temperatura działa łagodząco na podrażnioną śluzówkę. Unikaj bardzo zimnych napojów prosto z lodówki.
Nawilżanie powietrza
Suche powietrze nasila kaszel i „drapanie” w gardle. Nawilżacz lub miska z wodą ustawiona przy kaloryferze mogą wyraźnie zmniejszyć objawy.
Ograniczenie wysiłku i szczekania
Intensywny ruch, aportowanie i nadmierne szczekanie dodatkowo podrażniają gardło. Kilka dni spokojniejszych spacerów działa jak naturalna „regeneracja głosu”.
Spokojne, ciepłe miejsce do odpoczynku
Pies z zapaleniem gardła szybciej się męczy. Zapewnij mu ciszę, komfort i stałą temperaturę – bez przeciągów.
Miód – tylko u wybranych psów
Niewielka ilość miodu może działać powlekająco i łagodząco, ale nie podawaj go szczeniętom, psom z cukrzycą ani przy podejrzeniu refluksu, bez konsultacji z lekarzem.
Unikanie czynników drażniących
Dym papierosowy, aerozole, intensywne zapachy czy środki czystości mogą nasilać stan zapalny gardła.
Czego nie robić, gdy pies ma zapalenie gardła?
Przy zapaleniu gardła u psa nie wolno podawać leków dla ludzi, bagatelizować utrzymujących się objawów ani stosować „domowych metod” mogących dodatkowo podrażnić gardło lub pogorszyć stan zwierzęcia.
Najważniejsze rzeczy, których NIE należy robić przy zapaleniu gardła u psa
Nie podawaj leków dla ludzi
Ibuprofen, paracetamol, aspiryna, pastylki na gardło, spraye czy syropy przeciwkaszlowe dla ludzi mogą być dla psa toksyczne lub nasilić objawy.
Nie stosuj antybiotyków „na wszelki wypadek”
Antybiotyki powinny być stosowane wyłącznie z zalecenia lekarza. W nieswoistym zapaleniu gardła często nie przynoszą korzyści, a mogą zaburzyć florę bakteryjną i sprzyjać nawrotom.
Nie zmuszaj psa do jedzenia twardych pokarmów
Sucha, twarda karma, gryzaki i kości dodatkowo drażnią bolesne gardło i mogą pogłębiać stan zapalny.
Nie forsuj psa wysiłkiem
Intensywne spacery, aportowanie i długotrwałe szczekanie nasilają podrażnienie gardła i opóźniają gojenie.
Nie ignoruj objawów utrzymujących się kilka dni
Kaszel, chrypka, trudności w połykaniu czy krztuszenie się trwające dłużej niż 2–3 dni wymagają konsultacji weterynaryjnej.
Nie stosuj olejków eterycznych ani inhalacji „na własną rękę”
Olejki mogą silnie podrażniać drogi oddechowe psa, a nieprawidłowe inhalacje zwiększają ryzyko aspiracji.
Nie narażaj psa na dym i intensywne zapachy
Dym papierosowy, aerozole, środki czystości i perfumy mogą znacząco pogorszyć stan gardła.
Nie zakładaj, że to „tylko infekcja”
Zapalenie gardła może być objawem refluksu, chorób krtani lub zaburzeń połykania — bez leczenia przyczyny problem będzie nawracał.
FAQ: pytania i odpowiedzi
Ile trwa zapalenie gardła u psa?
Najczęściej kilka dni do około 1–2 tygodni — zależy od przyczyny (wirus, bakterie, podrażnienie, alergia) i tego, czy doszło do powikłań. Jeśli po 48–72 godzinach nie ma poprawy albo objawy się nasilają, lepiej szybko skonsultować psa z weterynarzem.
Czy zapalenie gardła u psa jest zaraźliwe?
Samo „zapalenie gardła” to opis stanu, ale jeśli stoi za nim infekcja wirusowa lub bakteryjna (np. elementy kaszlu kennelowego), wtedy pies może zarażać inne psy. Do czasu diagnozy ogranicz kontakty, szczególnie z psami starszymi i szczeniętami.
Źródła naukowe
L. Nafe, M. Grobman, I. Masseau, C. Reinero, Aspiration-related respiratory disorders in dogs, https://avmajournals.avma.org/view/journals/javma/253/3/javma.253.3.292.pdf (dostęp: 22.12.2025).
H. Niemand, P. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galaktyka, Łódź 2003
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
