Artykuł napisany przez dr. Mateusza Karatysza
Niewydolność serca u psa
AI generated
W artykule przeczytasz
Co to jest niewydolność serca i jakie są jej postacie?
Niewydolność serca to nie jest jedna konkretna choroba, ale zespół objawów, który pojawia się wtedy, gdy serce przestaje nadążać z pompowaniem krwi w ilości potrzebnej organizmowi. Może do tego dojść na dwa główne sposoby.
Pierwszy to tzw. zastoinowa niewydolność serca, w której krew „cofa się” i zalega w naczyniach – mówimy wtedy o niewydolności lewego serca (zastój w płucach, obrzęk płuc, duszność) lub prawego serca (płyn w jamie brzusznej, obrzęki, poszerzenie żył).
U psów najczęściej spotykamy niewydolność lewokomorową związaną z chorobą zastawki mitralnej (endokardiozą) lub kardiomiopatią rozstrzeniową – nieszczelna zastawka albo osłabiony mięsień powodują cofanie krwi do lewego przedsionka, jego powiększenie i w efekcie zastój w krążeniu płucnym.
Druga postać to niewydolność z hipoperfuzją, czyli stan, w którym rzut serca (ilość krwi pompowanej w minutę) jest zbyt mały – niezależnie od tego, czy chodzi o lewe, czy prawe serce.
W praktyce często widzimy u jednego psa elementy obu mechanizmów: i zastój, i objawy słabego przepływu krwi.
Objawy: jak objawia się niewydolność serca u psa?
Niewydolność serca u psa daje bardzo charakterystyczne, choć często początkowo subtelne objawy. Zwykle zaczyna się od ogólnego osłabienia, szybszego męczenia się na spacerach, okresowego braku apetytu czy niepokoju – to sygnały, że organizm zaczyna sobie coraz gorzej radzić z niedostatecznym dopływem krwi i tlenu.
Gdy dochodzi do niewydolności lewego serca, pojawiają się typowe objawy z układu oddechowego: kaszel, zwłaszcza po wysiłku lub w nocy, duszność, przyspieszone oddychanie i czasem nawet zapaść spowodowana zaburzeniami rytmu serca.
W przypadku niewydolności prawego serca widać inne problemy — pies może mieć zimne łapy, blade błony śluzowe i objawy związane z zatrzymywaniem wody, takie jak powiększony, bolesny brzuch wynikający z gromadzenia się płynu w jamie brzusznej.
Objawy zaawansowanej niewydolności serca u psa
W zaawansowanej niewydolności oba mechanizmy często nakładają się na siebie, co prowadzi do ciężkiej duszności, obrzęków, osłabienia lub omdleń. Jeżeli choroba nie zostanie wcześnie rozpoznana i leczona, jej powikłania są śmiertelne — dlatego każdy z tych objawów powinien skłonić opiekuna do pilnej konsultacji kardiologicznej.
Czy niewydolność serca u psa jest niebezpieczna?
Tak — niewydolność serca u psa jest poważnym i potencjalnie niebezpiecznym stanem, który bez odpowiedniego leczenia może szybko prowadzić do zagrażających życiu powikłań.
Gdy serce nie radzi sobie z pompowaniem krwi, dochodzi do niedotlenienia narządów, zatrzymywania płynów i przeciążenia układu krążenia. Może to prowadzić do obrzęku płuc (pies dusi się i oddycha bardzo szybko), nagłych omdleń, groźnych arytmii, a przy niewydolności prawej strony — do gromadzenia się płynu w jamie brzusznej i silnego osłabienia.
Nieleczona niewydolność serca postępuje, a jej powikłania są śmiertelne. Dobrą wiadomością jest to, że odpowiednio wcześnie wdrożona terapia potrafi znacząco poprawić komfort życia psa i wydłużyć jego życie, dlatego każdy niepokojący objaw powinien skłonić do szybkiej konsultacji z lekarzem weterynarii.
Jakie może być podłoże niewydolności serca u psa?
Najczęstsze przyczyny niewydolności serca dotyczą:
- Choroby zastawek serca – zwłaszcza zwyrodnienie zastawki mitralnej (DMVD). To absolutnie najczęstsze podłoże niewydolności u małych i średnich ras. Z czasem nieszczelna zastawka powoduje cofanie krwi, powiększenie przedsionka i przeciążenie lewej komory.
- Choroby mięśnia sercowego – głównie kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM) u dużych ras. Mięsień serca słabnie, komory się powiększają, pojawiają się arytmie i spada wydolność pompowania.
- Wady wrodzone – np. przetrwały przewód tętniczy (PDA), zwężenia zastawek (aortalnej, płucnej). U niektórych psów problemy zaczynają się już w młodym wieku, bo serce pracuje nieprawidłowo od urodzenia.
- Choroby wtórne i czynniki obciążające
– dirofilarioza (heartworm),
– zapalenia osierdzia i wysięki,
– nadciśnienie,
– ciężkie arytmie,
– choroby endokrynologiczne wpływające na układ krążenia,
– otyłość i przewlekły stres dla serca.
Niezależnie od przyczyny, efekt końcowy jest podobny: serce stopniowo traci zdolność do pompowania krwi, a organizm zaczyna cierpieć z powodu niedotlenienia i zastoju. Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie choroby podstawowej — często to właśnie ona decyduje o rokowaniu.
Jak przebiega leczenia niewydolności serca u psa?
Leczenie niewydolności serca u psa polega przede wszystkim na stabilizacji pracy serca i zmniejszeniu objawów, bo w większości przypadków nie możemy całkowicie usunąć choroby podstawowej.
Lekarz dobiera terapię indywidualnie, biorąc pod uwagę stadium choroby, wiek psa i jego ogólny stan. Najczęściej wprowadza się inhibitory ACE, które rozszerzają naczynia krwionośne i zmniejszają obciążenie serca, oraz leki moczopędne, takie jak furosemid, aby usunąć nadmiar płynów i ułatwić oddychanie.
Bardzo ważnym elementem jest też wzmocnienie siły skurczu mięśnia sercowego — stosuje się w tym celu leki takie jak pimobendan, które poprawiają przepływ krwi i wyraźnie zwiększają komfort życia psa.
Równolegle wprowadza się dietę o obniżonej zawartości sodu, kontrolę masy ciała i unikanie dużego wysiłku czy stresu. Warto pamiętać, że dieta i suplementacja mogą wspierać terapię, ale nie zastępują leczenia farmakologicznego. Regularne kontrole, dostosowywanie dawek leków i szybka reakcja na objawy pogorszenia to klucz do utrzymania psa w jak najlepszej kondycji przez długi czas.
Czy można wyleczyć niewydolność serca u psa?
Niestety niewydolności serca u psa nie da się wyleczyć całkowicie, ponieważ jest to stan wynikający z trwałych zmian w sercu — np. zwyrodnienia zastawki mitralnej, kardiomiopatii rozstrzeniowej czy wad wrodzonych. Te choroby z czasem osłabiają serce i prowadzą do postępującego spadku jego wydolności.
Dobrą wiadomością jest jednak to, że można bardzo skutecznie kontrolować objawy i spowolnić rozwój choroby. Dzięki odpowiednio dobranym lekom, wsparciu dietetycznemu, ograniczeniu wysiłku i regularnym kontrolom wiele psów żyje jeszcze wiele miesięcy, a nawet lat w dobrej formie.
FAQ — pytania i odpowiedzi
Czy pies z niewydolnością serca może normalnie spacerować?
Tak, ale spacery powinny być krótkie, spokojne i dostosowane do kondycji psa. Unikaj nagłych sprintów, wysokich temperatur i intensywnej zabawy.
Czy zmiana klimatu (np. wyjazd nad morze lub w góry) jest bezpieczna?
U większości psów tak, o ile podróż nie jest stresująca i nie wymaga dużego wysiłku. Jednak wysokie temperatury, duża wilgotność lub znaczna wysokość nad poziomem morza mogą nasilać objawy duszności.
Jak często pies z niewydolnością serca powinien mieć kontrolę u weterynarza?
Zwykle co 4–8 tygodni, ale w okresach pogorszenia nawet częściej. Regularne kontrole pozwalają szybko dostosować dawki diuretyków lub leków naczyniowych.
Źródła naukowe
A. Cepiel-Kośmieja, A. Noszczyk-Nowak, Wybrane objawy zaawansowanej niewydolności serca u psów – postępowanie krok po kroku, https://magwet.pl/33040,wybrane-objawy-zaawansowanej-niewydolnosci-serca-u-psow-postepowanie-krok-po-kroku?srsltid=AfmBOootLMKgCLU9_ebhC-wr8D16NayjbIG5gpNYWjjavH58vdyUetwe, (22.11.2025).
A. Saunders, S. Grodon, Heart Failure in Dogs, https://todaysveterinarypractice.com/wp-content/uploads/sites/4/2016/06/T1507F02.pdf(22.11.2025).
S. Swift, Canine congestive heart failure, https://www.vettimes.co.uk/app/uploads/wp-post-to-pdf-enhanced-cache/1/canine-congestive-heart-failure.pdf (dostęp: 22.11.2025).
S. Swift, Congestive Heart Failure in Canines, https://todaysveterinarypractice.com/wp-content/uploads/sites/4/2018/04/TVP-2018-0506_Congestive_Heart_Failure_Dogs.pdf(22.11.2025).
Heart Failure, https://www.fentonrivervet.com/wp-content/uploads/Heart_Failure.pdf (22.11.2025).
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
