Przepuklina u psa – rozpoznanie, przyczyny, leczenie
pixabay.com/images/id-3175814/
Przepuklina u psa to schorzenie, które w pewnych okolicznościach może doprowadzić nawet do śmierci psa. Przyczyny przepukliny mogą być dziedziczne bądź na skutek urazu.
Spis treści - kliknij strzałkę
Przepuklina u psa – czym jest?
Przepukliny to pęknięcia tkanek bez naruszania ciągłości skóry. Trzewia przemieszczają się wówczas i układają w nienormalnym położeniu, mogą jednak wrócić do prawidłowego położenia.
W budowie przepukliny wyróżnia się:
- Wrota przepukliny
- Worek przepukliny
- Zawartość przepukliny
Wrota to powstała szczelina, poprzez którą następuje wysunięcie trzewi pod skórę. Jeżeli szczelina jest bardzo ciasna, to wysuwają się przez nią tylko sieci otrzewnej, jeżeli jednak jest rozległa, to wysunąć się przez nią mogą np. jelita, pęcherz moczowy, a nawet ciężarna macica.
Szczególnie niebezpieczna jest przepuklina u psa o szczelinie średnich rozmiarów, gdyż istnieje zagrożenie, że wysunięte trzewia zablokują się w tej szczelinie.
Worek przepukliny to okrycie, w którym znajdują się przemieszczone trzewia. Zawartość z kolei to właśnie narządy lub ich części, które znalazły się w worku.
Przepuklina u psa – przyczyny
Przepuklina u psa może mieć przyczyny wrodzone. W takim przypadku przypadłość ta jest uwarunkowana dziedzicznie, jak np. przepuklina pępkowa.
Przepuklina u psa może być również nabyta. Tego typu schorzenie może pojawić się u psa w każdym wieku:
- na skutek osłabienia elastyczności tkanek np. przy silnym kaszlu lub podczas wydalania kału na skutek parcia tłoczni brzusznej
- podczas urazu, gdy dochodzi do przerwania mięśni bądź jako powikłanie po przeprowadzonej operacji chirurgicznej
Czy pies może żyć z przepukliną?
Bezpośrednie zagrożenie dla życia stanowi przepuklina uwięźnięta, która więźnie we wrotach. Pies przejawia wtedy silne bóle, gdyż uwięźnięte tkanki, nerwy i naczynia są uciśnięte, co prowadzi do ich niedokrwienia. Tkanki ulegają wtedy szybkiemu obumieraniu. Pies może mieć problemy z poruszaniem się, jego chód będzie raczej napięty. U psa z taką przepukliną mogą pojawić się wymioty oraz ogólny wstrząs. Jest to stan bezpośrednio zagrażający życiu psa, w którym lekarz niezwłocznie wykona zabieg chirurgiczny.
Przepukliny u psa – rodzaje
Istnieje kilka klasyfikacji przepuklin u psów.
Klasyczny podział, ze względu na etiogenezę pozwala wyróżnić:
- przepukliny wrodzone
- przepukliny nabyte
Ze względu na lokalizację zastosowanie ma podział na:
- przepukliny zewnętrzne
- brzuszna
- pępkowa
- pachwinowa
- udowa
- kroczowa
- przepukliny wewnętrzne
- przeponowa
- rozworu przełykowego
Przepuklina brzuszna u psa
Przepuklina u psa w obrębie brzucha może wystąpić u szczeniąt – przepuklina wrodzona i urazowa oraz u psów dorosłych – przepuklina urazowa. Schorzenie to objawia się wystąpieniem defektu w budowie ściany jamy brzusznej w dowolnym jej miejscu, z wyłączeniem okolicy pępka, pierścienia pachwinowego oraz kanału udowego i moszny, gdyż te przepukliny klasyfikuje się oddzielnie, a ich pochodzenie może być zarówno wrodzone, jak i nabyte.
Pourazowa przepuklina przepony u psa
Przepuklina pourazowa przeponowa powstaje w wyniku przerwania ciągłości przepony oraz przemieszczenia się trzewi z jamy brzusznej do klatki piersiowej. Obrażeniami towarzyszącymi są zwykle stłuczenia płuc i serca, złamania żeber, uszkodzenia wątroby.
Na skutek przemieszczenia narządów do klatki piersiowej dochodzi do utraty kontaktu płuca z opłucną ścienną i zmniejszenia zdolności rozprężania płuc. Dochodzi do gromadzenia się płynu w jamie opłucnej, który może być wynikiem krwawienia wewnętrznego. Gromadzić się może również powietrze.
Poza silnym bólem przepuklinie pourazowej przepony towarzyszy również arytmia serca. W ciężkich przypadkach może dojść do wstrząsu, niedotlenienia, kwasicy, a nawet śmierci.
Leczenie pourazowej przepukliny odbywa się operacyjnie.
Przepuklina kroczowa u psa
Ten rodzaj przepukliny u psa powstaje na skutek osłabienia przepony miedniczej i bocznego przesunięcia kanału odbytnicy. Przypadłość ta występuje głównie u starszych psów – samców, takich ras, jak:
- Boston terrier
- Corgi cardigan
- Corgi pembroke
- Bokser
- Pekińczyk
W przypadku tej dolegliwości dochodzi zwykle do trudności w oddawaniu kału, zaparć, obrzęku w okolicy krocza. Gdyby doszło do przepukliny pęcherza moczowego, to istnieje ryzyko mocznicy zanerkowej, co wymaga natychmiastowej operacji.
Przepuklina pępkowa wrodzona
Wrodzona przepuklina pępkowa u psa jest wynikiem nieprawidłowego zrośnięcia pierścienia pępkowego i linii białej. Przy późniejszym wzroście ciśnienia śródbrzusznego może dojść do wyrzucenia narządów wewnętrznych. Schorzenie to ma podłoże genetyczne i jest często dziedziczne u takich ras, jak:
- Airedale terrier
- Basenji
- Pekińczyk
- Wyżeł weimarski
Treścią przepukliny pępkowej u psa może być więzadło sierpowate, sieć lub pętla jelit.
Przepuklina pachwinowa wrodzona
Przepuklina pachwinowa jest typowym schorzeniem w wyniku którego trzewia przemieszczają się z jamy brzusznej poprzez otwór, przez który normalnie przechodzą tylko naczynia krwionośne, a u samców również powrózek nasienny. Przepuklina pachwinowa występuje częściej u samców, u których zawartość przepukliny może również dostać się do worka mosznowego.
Przepuklina pachwinowa jest dziedziczna najczęściej u takich ras, jak:
- Basety
- Cairn terrier
- Pekińczyk
- Basenji
- West highland white terier
Przepuklina udowa i mosznowa
Przepuklina udowa i mosznowa występują u psów rzadko i najczęściej jednostronnie.
Przepuklina u psa – diagnoza
Pierwsze objawy, które powinny zaniepokoić opiekuna, to nietypowe wybrzuszenia na skórze psa i nietypowe zachowanie zwierzęcia.
Diagnoza polega na przeprowadzeniu wywiadu przez lekarza, badaniu palpacyjnym. Lekarz z całą pewnością zleci wykonanie RTG i USG oraz badania krwi.
Przepuklina u psa – leczenie
W większości przypadków konieczne jest leczenie operacyjne przepukliny. Cena operacji i czas jej trwania zależą od rodzaju przepukliny, wieku psa, jego stanu zdrowia oraz rasy. Celem operacji jest przywrócenie właściwego położenia organom wewnętrznym, zabezpieczenie tkanek przed dalszym rozchodzeniem oraz zamknięcie szczeliny. W wielu przypadkach w operacji zastosowanie ma specjalna siatka chirurgiczna.
Przepuklina u psa – jak postępować po operacji
Jedną z niepożądanych komplikacji po zabiegu jest rozejście się rany i nawrót przepukliny. Z uwagi na to pies powinien być wyciszony – zabroniony jest wysiłek. Ranę należy pielęgnować zgodnie z wytycznymi lekarza weterynarii, chociaż w pierwszych dniach po zabiegu pielęgnację będzie wykonywał raczej technik weterynarii i sam lekarz, podczas wizyty kontrolnej.
Niekiedy konieczne może okazać się założenie psu kołnierza na szyję, by nie wylizywał rany.
Redakcja
Bibliografia:
M. Galanty (red.), Chirurgia małych zwierząt. Głowa szyja i klatka piersiowa, Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 2013.
M. Lew, M. Jałyński, A. Kasprowicz, W. Brzeski, Leczenie przepuklin brzusznych zewnętrznych z zastosowanie siatki chirurgicznej u psów, „Medycyna Weterynaryjna” 2006/62(10).
R. W. Nelson, C. Guillermo Couto, Choroby wewnętrzne małych zwierząt, Tom 1, Wydawnictwo Edra Urban&Partner, Wydanie 5, Wrocław 2016.
L. Wolf Friedl, Co dolega mojemu psu. Rozpoznanie, leczenie, zapobieganie chorobom, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1997.
