Zakaźna anemia kotów
W artykule przeczytasz
Czym są mykoplazmy?
Mykoplazmy to Gram-ujemne bakterie pozbawione ściany komórkowej, które pasożytują na powierzchni komórek gospodarza. U kotów najczęściej występują w formie hemotropowej, przyczepiając się do krwinek czerwonych i wywołując anemię o różnym nasileniu – od zakażeń bezobjawowych po ciężką niedokrwistość hemolityczną.
Objawy hemoplazmozy u kota
Objawy hemoplazmozy u kotów są bardzo zróżnicowane – część zwierząt pozostaje bezobjawowymi nosicielami, a u innych rozwija się ostra niedokrwistość hemolityczna.
Najcięższy przebieg zwykle obserwuje się u młodych kotów lub u zwierząt z osłabioną odpornością.
Do typowych objawów należą:
- osłabienie,
- brak apetytu,
- spadek masy ciała,
- gorączka,
- odwodnienie.
Niedokrwistość objawia się bladością dziąseł, przyspieszonym biciem serca, dusznością, a w ciężkich przypadkach nawet omdleniami. Czasami u chorych kotów występują też szmery sercowe, powiększenie śledziony, wątroby czy żółtaczka.
Badania krwi zwykle pokazują obniżoną liczbę erytrocytów i hemoglobiny, a w ostrych infekcjach widoczna jest również hiperbilirubinemia i podwyższona aktywność enzymów wątrobowych.
Jak dochodzi do zarażenia mykoplazmozą u kotów?
Do zakażenia mykoplazmami dochodzi głównie przez kontakt z krwią chorego zwierzęcia – podczas transfuzji, ukąszeń kleszczy czy pcheł. Duże znaczenie mają też bójki między kotami, w których dochodzi do pogryzień i zadrapań.
Najczęściej choroba rozwija się u niewykastrowanych samców prowadzących terytorialny tryb życia. Co ciekawe, w ślinie i na pazurach zakażonych kotów wykrywano DNA bakterii, a stres związany z walkami może dodatkowo osłabiać odporność i uaktywniać wcześniej utajone zakażenie.
Badania własne przeprowadzone w ubiegłym roku na Lubelszczyźnie, którymi objęto 87 kotów ze znaczną niedokrwistością, wykazały obecność materiału genetycznego M. haemofelis u 17 przebadanych osobników (19,5%).
Jak diagnozuje się mykoplazmozę u kota?
Rozpoznanie hemoplazmozy u kotów zaczyna się od badań krwi – morfologii z rozmazem oraz biochemii, które pomagają potwierdzić obecność niedokrwistości i wykluczyć inne choroby o podobnym przebiegu.
Tradycyjnie używano mikroskopowej oceny rozmazu krwi barwionego metodą Giemsy czy Romanowskiego, aby wykryć drobne struktury przylegające do erytrocytów. Jednak obecnie złotym standardem jest badanie PCR, które wykrywa materiał genetyczny bakterii (gen 16S rRNA) z dużo większą czułością i swoistością niż mikroskop. PCR pozwala też monitorować skuteczność leczenia i odróżniać gatunki mykoplazm.
Jak przebiega leczenie zakaźnej anemii kotow
Koty, które nie mają dolegliwości, często nie wymagają terapii, bo celem leczenia nie jest całkowite wyeliminowanie bakterii, a poprawa parametrów krwi i samopoczucia kota.
W przypadku widocznych objawów stosuje się głównie antybiotyki – najczęściej doksycyklinę, podawaną doustnie przez co najmniej dwa tygodnie. Lek ten bywa drażniący dla przewodu pokarmowego, dlatego zwykle podaje się go w formie rozpuszczonej w wodzie.
W trudniejszych przypadkach rozważa się dodatkowe leczenie wspomagające – płynoterapię przy odwodnieniu, tlenoterapię przy dusznościach, a także transfuzję krwi przy ciężkiej anemii.
Kluczowe jest też zachęcanie kota do jedzenia, aby zapobiec niedożywieniu i powikłaniom wątrobowym.
Glikokortykosteroidy stosuje się jedynie wyjątkowo, gdy podejrzewa się udział mechanizmów immunologicznych w rozwoju choroby.
Jak zapobiegać?
Zapobieganie mykoplazmozie u kotów polega przede wszystkim na ograniczeniu ryzyka kontaktu z patogenem.
Ponieważ nie istnieje szczepionka chroniąca przed zakażeniem, najważniejsze jest uniemożliwienie kotu swobodnego wychodzenia na zewnątrz i unikanie kontaktów z potencjalnymi nosicielami.
Duże znaczenie ma również kastracja kocurów, która zmniejsza agresję i ryzyko walk, a tym samym pogryzień i zadrapań.
Kluczową rolę odgrywa też regularna profilaktyka przeciw pchłom i kleszczom, które mogą być wektorami choroby.
W przypadku kotów będących dawcami krwi konieczne jest badanie w kierunku mykoplazm, aby chronić biorcę przed zakażeniem.
FAQs
Czy Mycoplasma haemofelis jest groźna dla ludzi?
Nie, to choroba charakterystyczna tylko dla kotów. Nie ma ryzyka przeniesienia na człowieka.
Czy kot z anemią wywołaną Mycoplasma haemofelis może żyć normalnie?
Tak, pod warunkiem szybkiej diagnozy i wdrożenia leczenia. Wiele kotów wraca do dobrej kondycji, choć choroba może nawracać.
Źródła
K. Bierowiec, W. Białczyk, J. Andruszkiewicz, Postępowanie kliniczne w przypadkach hemoplazmozy u kotów, https://magwet.pl/40508,postepowanie-kliniczne-w-przypadkach-hemoplazmozy-u-kotow?srsltid=AfmBOopsfzhZ2kddGEVzs4QdZ4uDhP74QLJYJ6fsvaWAEpnVnVvWJHk_ (dostęp: 06.09.2025).
Mykoplazmoza hemotropowa u kotów, https://magwet.pl/36619,mykoplazmoza-hemotropowa-u-kotow?srsltid=AfmBOooosKUVn0Erzdy_WDxk5KP9ykmmRzTFvvz2M3eKT1qC9vdzYhlT (dostęp: 06.09.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
