Przepuklina u kota
Nietypowe, powiększające się zgrubienie na ciele kota, w połączeniu ze zmianą zachowania i dolegliwościami bólowymi, może sugerować przepuklinę. To schorzenie występuje u wielu zwierząt i nie powinno być bagatelizowane. Choć brzmi poważnie, wcześnie wykryta przepuklina zazwyczaj daje się skutecznie wyleczyć. Przeczytaj, skąd się bierze, jakie są jej objawy i kiedy konieczna jest wizyta u weterynarza.
W artykule przeczytasz
Czym jest przepuklina?
Przepuklina u kota to sytuacja, w której narząd lub tkanka przemieszcza się poza swoje naturalne położenie. Dzieje się tak zwykle przez osłabione miejsce w mięśniach lub tkankach w wyniku wad rozwojowych czy urazów.
Rodzaje przepuklin u kota
Przepuklina pępkowa u kota dotyczy zazwyczaj młodych zwierząt. Przyczyną tej wady rozwojowej jest nieprawidłowe zrośnięcie się powłok brzusznych w okolicy pępka. Po porodzie i usunięciu pępowiny okolica ta nieprawidłowo się zrasta np. w wyniku niewłaściwego jej przecięcia czy przegryzienia przez kotkę.
Przepuklina przeponowa u kota to stan, w którym dochodzi do przerwania mięśnia oddzielającego jamę brzuszną od klatki piersiowej, czyli przepony. W wyniku tego uszkodzenia narządy z brzucha mogą przemieścić się do klatki piersiowej. Organami, które najczęściej ulegają przemieszczeniu do klatki piersiowej to wątroba, jelito cienkie, żołądek, śledziona, jelito grube, pęcherzyk żółciowy oraz trzustka.
Przepuklina kroczowa u kotów dotyka głównie starszych niekastrowanych kocurów, które nie miały kontaktów płciowych. Ten rodzaj przepukliny diagnozuje się u kotów sporadycznie. Pojawia się, gdy osłabiony zostaje mięsień guziczny i dźwigacz odbytu, czyli mięśnie miednicy. Przez to odbytnica może przesunąć się na bok.
Przepuklina rozworowa to choroba przełyku najczęściej dotykająca koty syjamskie lub spokrewnione koty orientalne. Jest to stan, w którym narządy jamy brzusznej, głównie część żołądka, przemieszczają się do klatki piersiowej przez otwór w przeponie (rozwór przełykowy).
Przepuklina krążka międzykręgowego dotyczy zwykle kotów zbliżających się do dekady życia. Przepuklina tego rodzaju to sytuacja, w której miękka część dysku (tzw. jądro miażdżyste) wydostaje się przez uszkodzony pierścień włóknisty i wpada do kanału kręgowego. Tam może uciskać lub podrażniać rdzeń kręgowy. Taki stan nazywa się wypadnięciem krążka międzykręgowego typu I według klasyfikacji Hansena. U kotów najczęściej dochodzi do tego między czwartym a piątym kręgiem lędźwiowym (L4–L5).
Przepuklina pachwinowa ciężarnej kotki to sytuacja, w której część ciężarnej macicy przemieszcza się do worka przepuklinowego. Wraz z rozwojem ciąży i rosnącymi płodami robi się coraz mniej miejsca, co zwiększa ryzyko uwięźnięcia macicy w przepuklinie. To bardzo groźne, bo może dojść do obumarcia kociąt i pogorszenia stanu kotki. Taka przepuklina może też utrudnić poród.
Objawy przepukliny
Objawy przepukliny u kotów zależą od jej rodzaju. Ból i obrzęk są wspólnym mianownikiem przy każdym jej rodzaju.
W przypadku przepukliny kroczowej objawem jest utrudnione oddawanie kału, zaparcia i obrzęk wokół krocza. Gdy dojdzie do przepukliny pęcherza moczowego, może rozwinąć się ciężka postać mocznicy pozanerkowej. Objawia się ona m.in. silnym osłabieniem i wymiotami.
W przypadku przepukliny u ciężarnej kotki poza bólem, tkliwością, objawami kolkowymi dochodzi do zaburzeń stanu ogólnego zwierzęcia, w tym niedokrwienia macicy, zablokowania akcji porodowej i śmierci płodów.
W przypadku przepukliny międzykręgowej objawem jest ból, zaniechanie poruszania się, często zwierzę przyjmuje pozycję odciążającą lub spoczynkową (nisko głowa i szyja), niedowład lub przy znacznym ucisku na rdzeń paraliż kończyn w zależności od lokalizacji uszkodzenia. Charakterystyczne dla przepukliny w odcinku piersiowo-lędźwiowym jest łukowate wygięcie kręgosłupa oraz napięcie mięśni brzucha.
W przypadku przepukliny rozworowej u kota objawem jest niekontrolowane cofanie się treści pokarmowej z żołądka do przełyku oraz wymiotowanie. Objawy te mogą występować jednocześnie.
W przypadku przepukliny przeponowej poza bólem u kota występuje zwiększona częstotliwość oddechów, spłycenie oddechów lub tzw. oddechy paradoksalne. Poza tym kot może zacząć wymiotować.
W przypadku przepukliny u kota na brzuchu tj. przepukliny pępkowej objawem jest zaczerwienienie okolicy pępka, jego tkliwość oraz powstanie guzka w tej okolicy.
Przyczyny przepukliny
Przepuklina może być nabyta lub wrodzona. Przepuklina nabyta powstaje w wyniku urazów lub innych czynników, takich jak ciąża, otyłość czy nieudane zabiegi chirurgiczne. Postępujący wiek kota również zwiększa ryzyko jej wystąpienia. Słabnące z wiekiem mięśnie, spadek aktywności i związana z tym nadwaga dodatkowo predysponują do rozwoju przepukliny.
Z kolei przepuklina wrodzona jest spowodowana wadami rozwojowymi tkanek lub narządów już w życiu płodowym zwierzęcia.
Przepuklina u kota po sterylizacji
Przepuklina po sterylizacji to rodzaj przepukliny pooperacyjnej. Powstaje w okolicy rany po zabiegu. Na jej pojawienie się może wpłynąć nadmierna aktywność kota po operacji oraz niewłaściwa pielęgnacja rany przez opiekuna. Zaniedbania te mogą prowadzić do infekcji, która osłabia tkanki i utrudnia prawidłowe gojenie się rany. Są to przyczyny związane z niestosowaniem się do zaleceń pooperacyjnych lekarza weterynarii.
Ten rodzaj przepukliny może również wynikać z błędów medycznych, np. nieprawidłowego zszycia rany.
Rozpoznanie
Rozpoznanie przepukliny u kota nie zawsze jest oczywiste, zwłaszcza na początku. Najczęściej zauważysz miękkie zgrubienie lub guz w nietypowym miejscu – na przykład w okolicy brzucha, pachwiny albo przy odbycie. Może się wydawać, że to tylko nagromadzony tłuszcz, ale jeśli guz znika pod naciskiem palców albo się powiększa, to znak ostrzegawczy.
Lekarz weterynarii zazwyczaj rozpoznaje przepuklinę już podczas badania palpacyjnego. Aby jednak dokładnie określić, czy i gdzie przemieściły się narządy lub tkanki oraz jakie struktury są zaangażowane, zleca się badanie radiologiczne (RTG) lub ultrasonograficzne (USG). Dzięki zdjęciom lub obrazowaniu „na żywo” można potwierdzić przemieszczenie się organów lub tkanek.
Jak wyleczyć przepuklinę u kota?
Leczenie przepukliny u kotów w większości przypadków polega na operacji, której celem jest przywrócenie tkankom lub narządom ich właściwej pozycji. Wspomagająco stosuje się tlenoterapię (przy przepuklinie przeponowej), płynoterapię oraz leki przeciwbólowe.
Każda przepuklina, która doprowadziła do zaklinowania narządów w worku przepuklinowym, wymaga interwencji chirurgicznej. Zaklinowanie może spowodować niedokrwienie, martwicę, prowadzić do posocznicy, a w skrajnych przypadkach – do śmierci kota.
Zabiegu chirurgicznego nie stosuje się w przypadku niewielkich przepuklin, które pozostają pod kontrolą lekarza weterynarii – czyli takich, które się nie powiększają i nie powodują dolegliwości u zwierzęcia. W przypadku przepukliny krążków międzykręgowych, jeśli nie dochodzi do silnego ucisku na rdzeń kręgowy, można wdrożyć leczenie zachowawcze – farmakologiczne, rehabilitacyjne oraz ćwiczenia.
Rokowania po operacji
Rokowania pooperacyjne w przypadku przepukliny u kotów są zazwyczaj dobre lub ostrożne – wszystko zależy od obecności powikłań, np. dodatkowych urazów po wypadku, infekcji itp.
Mimo to przeżywalność kotów operowanych w ciągu pierwszych 24 godzin sięga niemal 90%.
FAQs
Jakie koty są najbardziej narażone na przepuklinę?
Najbardziej narażone na przepuklinę są koty otyłe, kotki w ciąży, czy zwierzęta po różnego rodzaju wypadkach, gdzie dochodzi do miejscowego osłabienia mięśni lub tkanek. Zmiana budowy ciała wynikająca ze stanu zwierzaka (nadwaga, ciąża) powoduje zwiększenie nacisku na powłoki ciała, a to stanowi potencjalne ryzyko wystąpienia przepukliny. Koty starsze także znajdują się w grupie ryzyka. Dzieje się tak, dlatego ponieważ wraz z wiekiem ich mięśnie naturalnie słabną, a nieaktywizowane starsze zwierzę zaczyna ograniczać swoją aktywność, co z czasem dobija się na zwiększającej na jego wadze.
Ile kosztuje usunięcie przepukliny u kota?
Koszty zabiegu zależą od lokalizacji kliniki (w większych miastach ceny są wyższe), poziomu skomplikowania zabiegu wynikającego z dodatkowych dolegliwości, na jakie cierpi zwierzak (m.in. cukrzyca, niedożywienie, choroby serca, wrażliwość na leki anestezjologiczne), ale także od kosztów hospitalizacji wymaganych po zabiegu, metody operacyjnej i formy znieczulenia. Koszt operacji zaczyna się od kilkuset złotych. Dokładną cenę opiekun zwierzęcia pozna po indywidualnej konsultacji weterynaryjnej.
Bibliografia
F. Vigano, Intensywna terapia psów i kotów, wyd. Edra, Wrocław 2016.
S. Zduńczyk, T. Janowski, Zaburzenia rozrodu psów i kotów, wyd. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego 2010.
R.W. Nelson, C.G. Couto, Choroby wewnętrzne małych zwierząt, Tom 1 i 3, wyd. Urban&Partner, Wrocław 2008.
K. Sturgress, Choroby wewnętrzne kotów, wyd. SIMA WLW, Warszawa 2005.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
