Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Potrącenie zwierzęcia – co zrobić i kogo powiadomić?
Zdjęcie wypromptowano dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Co zrobić po potrąceniu zwierzęcia? Najważniejsze kroki
Po kolizji przede wszystkim zadbaj o bezpieczeństwo swoje, pasażerów i pozostałych uczestników ruchu. Jeżeli możesz zrobić to bezpiecznie, zatrzymaj pojazd poza jezdnią lub możliwie blisko jej krawędzi, włącz światła awaryjne i odpowiednio oznacz miejsce zdarzenia. Jeżeli ktoś został ranny albo miejsce stwarza bezpośrednie zagrożenie dla ruchu, skontaktuj się z numerem alarmowym 112.
Po potrąceniu zwierzęcia:
- Zatrzymaj samochód w bezpiecznym miejscu.
- Sprawdź, czy kierowca lub pasażerowie nie odnieśli obrażeń.
- Włącz światła awaryjne i zabezpiecz miejsce kolizji.
- Oceń sytuację z bezpiecznej odległości – nie dotykaj rannego dzikiego zwierzęcia.
- Zadzwoń pod 112 albo powiadom inną uprawnioną służbę.
- Podaj dokładną lokalizację, numer drogi, miejscowość, a jeśli to możliwe także kilometraż i informacje o zwierzęciu.
- Stosuj się do wskazówek dyspozytora lub służb, które przejmą dalsze działania.
WAŻNE: RDOŚ zaleca, aby przy zwierzęciu leżącym na drodze najpierw zabezpieczyć siebie i miejsce zdarzenia, a następnie zawiadomić właściwe służby. W przypadku kolizji z dzikim zwierzęciem wskazuje wprost telefon pod numer 112 [2].
Czy kierowca ma obowiązek pomóc potrąconemu zwierzęciu?
Tak. Obowiązek wynika z art. 25 ustawy o ochronie zwierząt i dotyczy kierowcy pojazdu mechanicznego, który potrącił zwierzę. Przepis daje dwie możliwości: zapewnienie stosownej pomocy albo zawiadomienie jednej ze służb wymienionych w art. 33 ust. 3 ustawy [1].
To ważne rozróżnienie. Udzielenie pomocy nie oznacza, że kierowca powinien sam wykonywać czynności weterynaryjne, łapać ranne zwierzę czy wkładać je do samochodu. W szczególności przy dzikim zwierzęciu znacznie bezpieczniejszym rozwiązaniem jest powiadomienie służb i umożliwienie działania osobom przygotowanym do takiej interwencji. Aktualne wytyczne RDOŚ i Lasów Państwowych zalecają zachowanie dystansu oraz niepodejmowanie samodzielnych prób odławiania rannego dzikiego zwierzęcia [2][9].
Za naruszenie obowiązku wynikającego z art. 25 ustawa przewiduje karę aresztu albo grzywny [1].
Gdzie zadzwonić po potrąceniu zwierzęcia?
W przypadku zdarzenia na drodze, szczególnie z udziałem dzikiego zwierzęcia, najbardziej praktycznym rozwiązaniem jest telefon pod numer 112. RDOŚ zaleca taką procedurę zarówno przy kolizji drogowej z dzikim zwierzęciem, jak i przy znalezieniu martwego zwierzęcia powodującego zagrożenie [2].
Czy można podejść do rannego zwierzęcia?
Do rannego dzikiego zwierzęcia nie należy podchodzić ani go dotykać, jeśli nie jest to konieczne i nie masz odpowiedniego przygotowania. Sarna, dzik, jeleń, łoś czy lis mogą w wyniku bólu, szoku i stresu gwałtownie próbować uciec albo się bronić. Kontakt z dzikim zwierzęciem może też wiązać się z zagrożeniem biologicznym [2].
Co zrobić po potrąceniu psa lub kota?
Art. 25 ustawy o ochronie zwierząt odnosi się do potrącenia zwierzęcia, a nie wyłącznie zwierzęcia dzikiego. Oznacza to, że kierowca nie powinien pozostawić bez pomocy również potrąconego psa lub kota [1].
Jeżeli zwierzę jest ranne, najbezpieczniej skontaktować się ze służbami lub lekarzem weterynarii. W przypadku zwierzęcia bez opiekuna można powiadomić także właściwy urząd gminy lub straż miejską/gminną. Gmina ma obowiązek zapewnić w swoim programie całodobową opiekę weterynaryjną w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt [1].
Nie zakładaj przy tym, że przestraszony pies lub kot zachowa się tak samo jak zdrowe zwierzę domowe. Ból, uraz i silny stres mogą powodować reakcje obronne, dlatego także w tym przypadku bezpieczeństwo człowieka pozostaje ważne.
Kto zajmuje się rannym zwierzęciem po zgłoszeniu?
Dalsze postępowanie zależy od gatunku zwierzęcia, miejsca zdarzenia i rodzaju obrażeń. W przypadku dzikiego zwierzęcia działania mogą wymagać udziału lekarza weterynarii, służb gminnych, Policji, osób związanych z gospodarką łowiecką, nadleśnictwa albo ośrodka rehabilitacji zwierząt. W przypadku zwierząt chronionych dochodzą również kompetencje RDOŚ i GDOŚ [2][3].
Jeżeli zwierzę ma szansę na powrót do zdrowia, celem może być leczenie, rehabilitacja i późniejsze wypuszczenie do środowiska. Ośrodki rehabilitacji dzikich zwierząt działają właśnie w tym celu i wymagają zezwolenia GDOŚ.
Czy można samemu zabrać ranne dzikie zwierzę do weterynarza?
Nie powinno się samodzielnie przewozić dużego lub niebezpiecznego dzikiego zwierzęcia bez uzgodnienia ze służbami. Najpierw zgłoś zdarzenie i opisz stan oraz gatunek zwierzęcia. Właściwy podmiot zdecyduje, jaka pomoc i jaki sposób transportu są bezpieczne.
RDOŚ wskazuje, że rannemu dzikiemu zwierzęciu należy możliwie szybko zapewnić pomoc weterynaryjną, a jeśli to konieczne także sprawny transport do odpowiedniego ośrodka rehabilitacji. Jednocześnie urząd przestrzega przed dotykaniem i zbliżaniem się do rannych dzikich zwierząt [2].
W praktyce te dwie zasady trzeba czytać łącznie: zwierzę powinno otrzymać pomoc, ale transport powinien zostać zorganizowany w sposób bezpieczny i właściwy dla gatunku, a nie podejmowany spontanicznie przez przypadkową osobę.
A co, jeśli potrącone zwierzę należy do gatunku chronionego?
Przy wilku, rysiu, żubrze lub innym zwierzęciu objętym ochroną gatunkową trzeba zachować szczególną ostrożność. RDOŚ wskazuje, że przypadki dotyczące gatunków objętych ochroną powinny być zgłaszane właściwej regionalnej dyrekcji ochrony środowiska, a w nagłych sytuacjach wymagających natychmiastowej interwencji wobec gatunku objętego ochroną ścisłą konieczny może być kontakt z GDOŚ [2].
Co zrobić, jeżeli zwierzę nie przeżyło potrącenia?
Jeżeli martwe zwierzę znajduje się na jezdni albo przy drodze i może zagrażać ruchowi, zgłoś je pod numer 112 lub właściwym służbom i podaj dokładną lokalizację. RDOŚ zaleca, aby martwego dzikiego zwierzęcia nie dotykać ze względu zarówno na bezpieczeństwo, jak i możliwe zagrożenie sanitarne.
Czy po potrąceniu zwierzęcia trzeba dzwonić na Policję?
Ustawa nie ogranicza możliwości zgłoszenia wyłącznie do Policji. Art. 25 odsyła do katalogu służb i osób określonych w art. 33 ust. 3 [1]. W realnym zdarzeniu drogowym 112 lub Policja są jednak najprostszym rozwiązaniem, zwłaszcza gdy zwierzę znajduje się na jezdni, samochód został uszkodzony albo miejsce stwarza zagrożenie dla innych uczestników ruchu. Aktualne wytyczne RDOŚ i Policji właśnie taką procedurę rekomendują.
Co grozi za odjechanie po potrąceniu zwierzęcia?
Samo nieumyślne zderzenie ze zwierzęciem nie oznacza automatycznie odpowiedzialności za naruszenie ustawy o ochronie zwierząt. Problem pojawia się wtedy, gdy kierowca nie realizuje obowiązku wynikającego z art. 25, czyli nie zapewnia w miarę możliwości pomocy i nie zawiadamia odpowiednich służb.
Naruszenie art. 25 jest wykroczeniem zagrożonym aresztem albo grzywną. Ustawa przewiduje ponadto możliwość orzeczenia nawiązki do 1000 zł na cel związany z ochroną zwierząt [1].
FAQ: najczęściej zadawane pytania o zachowanie po potrąceniu zwierzęcia
Czy gmina musi zapewnić weterynarza dla zwierzęcia potrąconego na drodze?
Gminny program opieki nad zwierzętami ma obejmować zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Koszty realizacji programu ponosi gmina.
Kto zabiera martwe zwierzę z drogi?
Nie należy samodzielnie przenosić dużego martwego dzikiego zwierzęcia. Trzeba zgłosić jego lokalizację odpowiednim służbom. Obowiązki dotyczące utrzymania czystości na drodze publicznej należą do zarządu drogi, a gminy mają również określone ustawowo zadania związane ze zbieraniem, transportem i unieszkodliwianiem zwłok zwierzęcych.
Źródła
[1] Ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt – ELI.
Podstawowe źródło prawne dla art. 25, obowiązku udzielenia pomocy po potrąceniu, art. 11a dotyczącego całodobowej opieki weterynaryjnej, art. 33 regulującego bezzwłoczne uśmiercenie oraz art. 37 dotyczącego sankcji. Tekst jednolity z późniejszymi zmianami.
https://eli.gov.pl/eli/DU/2023/1580/ogl
[2] Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie, „Co zrobić w przypadku znalezienia rannego lub martwego zwierzęcia dziko występującego gatunku”, 27.05.2026.
Aktualne źródło praktyczne dotyczące bezpieczeństwa, numeru 112, roli gminy, transportu do ośrodków rehabilitacji oraz postępowania ze zwierzętami chronionymi.
https://www.gov.pl/web/rdos-warszawa/co-zrobic-w-przypadku-znalezienia-rannego-lub-martwego-zwierzecia-dziko-wystepujacego-gatunku
[3] Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, „Ośrodki rehabilitacji zwierząt” oraz aktualny wykaz ośrodków.
Oficjalne informacje o zasadach działania placówek, obowiązku uzyskania zezwolenia GDOŚ oraz zakresach przyjmowanych gatunków.
https://www.gov.pl/web/gdos/osrodki-rehabilitacji-zwierzat
https://www.gov.pl/web/gdos/wykaz-osrodkow-rehabilitacji-zwierzat
[4] Ustawa z 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 539.
Art. 9 reguluje możliwość czasowego przetrzymywania zwierzyny wymagającej opieki i leczenia po osieroceniu, wypadku lub uszkodzeniu ciała.
https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/539/ogl
[5] Ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 13.
Reguluje m.in. ochronę gatunkową, kompetencje GDOŚ i RDOŚ oraz działalność ośrodków rehabilitacji zwierząt.
https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/13/ogl
[6] Ustawa z 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2026 poz. 737.
Najnowsza istotna nowelizacja dotycząca m.in. działań wobec wybranych gatunków chronionych i płoszenia zwierząt.
https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/737/ogl
[7] Ustawa z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 733.
Określa zadania gmin dotyczące m.in. infrastruktury do zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok zwierzęcych oraz obowiązki zarządu drogi w zakresie utrzymania czystości na drogach publicznych.
https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/733/ogl
[8] Ustawa z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi – tekst jednolity.
Art. 22 nakłada na właściciela, posiadacza lub zarządzającego nieruchomością obowiązki sanitarne, w tym usuwanie padłych zwierząt z nieruchomości.
https://eli.gov.pl/eli/DU/2024/924/ogl
[9] Lasy Państwowe – Nadleśnictwo Krotoszyn, „Co zrobić gdy spotkasz ranne leśne zwierzę?”, 29.04.2026.
Aktualna instrukcja praktyczna rozróżniająca zdarzenia w lesie, terenie zabudowanym i przy drodze; wskazuje 112, Policję, zachowanie dystansu i procedurę dla gatunków chronionych.
https://krotoszyn.poznan.lasy.gov.pl/aktualnosci/-/asset_publisher/1M8a/content/co-zrobic-gdy-spotkasz-ranne-lesne-zwierz-1
[10] Policja – KPP w Sztumie, „Potrącenie dzikiego zwierzęcia – jak postępować?”, 07.05.2026.
Aktualne zalecenia Policji dotyczące zabezpieczenia miejsca, wezwania pomocy, numeru 112 i unikania kontaktu z rannym dzikim zwierzęciem.
https://sztum.policja.gov.pl/m14/informacje/wiadomosci/155513%2CPotracenie-dzikiego-zwierzecia-jak-postepowac.html
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
