Reklama

Niewydolność serca u psa

Niewydolne serce, mimo uruchomienia przez organizm mechanizmów kompensacyjnych, nie jest w stanie przepompować krwi w takiej ilości, by zaspokoić zapotrzebowanie tkanek lub dostarcza ją tylko przy zwiększonym ciśnieniu napełniania. Niewydolność serca to objaw, który może być spowodowany przez wiele chorób pierwotnych – niedostateczna kurczliwość mięśnia sercowego prowadzi do kaskady zmian, prowadzących do niewydolności.

Nieleczona niewydolność serca stanowi poważne zagrożenie dla życia psa. Może prowadzić do przewlekłego niedotlenienia tkanek, nagromadzenia płynów w płucach i jamie brzusznej, a w skrajnych przypadkach – do zatrzymania krążenia. Dlatego szybka reakcja i odpowiednie leczenie są kluczowe, by wydłużyć czas życia psa.

Data publikacji: 13 kwietnia 2025

Jakie są pierwsze objawy niewydolności serca u psa?

Najczęstsze objawy niewydolności serca występujące u psów dotyczą zastoju w małym krążeniu (płucnym), czyli dotyczą niewydolności lewokomorowej i są zwykle wywołane przez niedomykalność zastawki dwudzielnej. U ponad 50% psów chorych na serce pierwszym objawem (i często jedynym) jest kaszel sercowy. Jeżeli Twój pies kaszle po wysiłku, to należy udać się z nim na konsultację do lekarza weterynarii. Inne objawy wynikające z niewydolności w małym krążeniu to duszności i obrzek płuc.

U psów z niewydolnością prawokomorową, czyli w dużym krążeniu pojawiają się inne objawy:

Wodobrzusze – duże wodobrzusze powoduje, że brzuch przyjmuje kształt gruszki
Wodopiersie – duże wodopiersie prowadzi do duszności
Obrzęki obwodowe – mogą występować na dystalnych częściach tylnych łap, a później w okolicy podbrzusza, mostka, szyi i przednich łap

Główne objawy niewydolności serca u psa

🔋 Ogólne:
Zmęczenie, brak apetytu, osłabienie, niepokój, apatia, ograniczona aktywność fizyczna
💨 Układ oddechowy:
Duszność, uporczywy kaszel (szczególnie nocą lub po wysiłku), świszczący oddech, przyspieszone oddychanie, trudności z oddychaniem w pozycji leżącej
🩸 Układ krążenia:
Obrzęki kończyn, poszerzone żyły szyjne, sinica języka i dziąseł, zimne łapy, słabe tętno
❤️ Serce:
Kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca, nieregularne bicie serca (arytmia), powiększone serce (widoczne na RTG/USG)
❗ Inne objawy:
Omdlenia, zapadłość, wodobrzusze (nagromadzenie płynu w jamie brzusznej), bóle brzucha, kaszel z odkrztuszaniem pienistej wydzieliny

🐾 Ciekawostka

Małe rasy psów, jak cavalier king charles spaniel, są bardziej podatne na choroby serca – zwłaszcza zwyrodnienie zastawki mitralnej.

Wybrane objawy zaawansowanej niewydolności serca u psów

🫁 Obrzęk płuc

Obrzęk płuc to nagromadzenie płynu w tkankach i pęcherzykach płucnych, co utrudnia prawidłowe oddychanie. Może być spowodowany niewydolnością serca, ale też np. nadmiarem płynów, sepsą, urazami czy stanem zapalnym. Typowe objawy to kaszel, duszność, szybki i płytki oddech oraz przyjmowanie pozycji ułatwiającej oddychanie (pies stoi z rozstawionymi łapami i wyciągniętą szyją). W badaniu klinicznym słychać trzeszczenia w płucach. Diagnoza opiera się głównie na zdjęciu RTG i wywiadzie z opiekunem.

🫀 Wodopiersie

Wodopiersie to stan, w którym płyn gromadzi się w jamie opłucnej i uciska płuca. Często towarzyszy niewydolności serca, zwłaszcza prawokomorowej. Pies staje się osowiały, szybko się męczy i ma trudności z oddychaniem. Rozpoznanie opiera się na RTG, USG klatki piersiowej lub punkcji. Wodopiersie kardiogenne zwykle wiąże się z przesiękiem lub przesiękiem zmodyfikowanym. Dodatkowe objawy mogą sugerować tło sercowe, np. szmery, arytmia czy wcześniejsze leczenie kardiologiczne.

🐾 Wodobrzusze

Wodobrzusze to obecność płynu w jamie brzusznej, często wynikająca z prawostronnej niewydolności serca. Wzrost ciśnienia w sercu i żyłach prowadzi do przesączania się płynu do brzucha. U psa można zauważyć powiększony obrys brzucha, duszność i spadek aktywności. Diagnozę potwierdza USG i analiza płynu. W łagodnych przypadkach wystarczy korekta leczenia moczopędnego, przy masywnym wodobrzuszu konieczne może być upuszczenie płynu, by poprawić komfort życia psa.

💡 TIP: Obserwuj kaszel!

Jeśli Twój pies kaszle szczególnie w nocy lub po aktywności – to może być jeden z pierwszych objawów problemów z sercem.

Jak wygląda życie psa z chorobą serca?

Opieka nad psem z problemami sercowymi wymaga zazwyczaj codziennego podawania psu leków – najczęściej są to leki moczopędne, wspomagające pracę serca i kontrolujące ciśnienie krwi. Pies musi też regularnie odwiedzać weterynarza (najlepiej kardiologa), robić echo serca i badania kontrolne.

Nie jest prawdą, że pies chory na serce nie powinien się ruszać, czy wychodzić z domu. Taki pies może wychodzić na spacery i się bawić, ale musi robić to spokojnie i bez forsowania. Lepiej unikać długich marszów, biegania za piłką czy skakania, zwłaszcza w upalne dni.

Uzupełnieniem farmakoterapii może być terapia ziołami i dieta dla psów z chorobami serca.

Dieta dla psa z niewydolnością serca

Chociaż w zachodniej medycynie weterynaryjnej dieta nie jest kluczowym elementem terapeutycznym u psów chorych na serce, niektórzy autorzy wskazują na skuteczność holistycznego podejścia, w którym zastosowanie mają zarówno zioła, jak i dedykowane rodzaje diet. Więcej na ten temat napisałem w artykule: Jak karmić psa chorego na serce.

Przyczyny niewydolności serca

Niewydolność serca może powstać na skutek wielu przyczyn, zależy od wieku psa, rasy i ogólnego stanu zdrowia. Wymienia się wśród nich cztery główne mechanizmy patofizjologiczne:

Niewydolność mięśnia sercowego – zatrucie lekami, niedokrwienie /zawał serca, kardiomiopatia rozstrzeniowa, zakaźne zapalenie mięśnia sercowego,
Przeciążenie ciśnieniowe – nadciśnienie, zwężenie aorty
Przeciążenie objętościowe – endokardioza zastawki dwudzielnej, zapalenie wsierdzia zastawki dwudzielnej, ubytek przegrody międzykomorowej, przetrwały przewód tętniczy, dysplazja zastawki dwudzielnej,
Upośledzone wypełnianie komór – kardiomiopatia przerostowa.

Diagnostyka

Rozpoznanie niewydolności serca u psa to proces, który wymaga połączenia wiedzy, doświadczenia lekarza weterynarii i specjalistycznych badań. Dzięki temu można dokładnie określić, z czym zmaga się pies i jak najlepiej go leczyć. Oto główne kroki diagnostyczne:

Rozmowa z opiekunem i badanie kliniczne

Wszystko zaczyna się od rozmowy. Weterynarz pyta właściciela psa o niepokojące objawy, takie jak: kaszel (szczególnie w nocy), duszność, szybkie męczenie się, sinica dziąseł, omdlenia czy brak apetytu. Potem dokładnie bada psa – osłuchuje serce i płuca, sprawdza rytm, tętno i ogólny stan zwierzęcia. Już na tym etapie można wychwycić niepokojące sygnały, jak np. szmery w sercu.

RTG klatki piersiowej

Prześwietlenie klatki piersiowej pozwala zobaczyć, czy serce nie jest powiększone, oraz sprawdzić obecność płynu w płucach lub opłucnej. To bardzo pomocne w ocenie zaawansowania choroby.

Echokardiografia (USG serca)

To jedno z najważniejszych badań. USG serca pozwala zobaczyć jego budowę, sprawdzić grubość ścian, funkcjonowanie zastawek i przepływ krwi. Lekarz może ocenić, czy serce kurczy się prawidłowo i czy nie ma wad wrodzonych lub nabytych. Badanie jest bezbolesne i daje bardzo precyzyjny obraz.

EKG (elektrokardiogram)

To badanie sprawdza, jak pracuje elektrycznie serce psa. Dzięki niemu można wykryć arytmie, czyli nieprawidłowy rytm serca, który często towarzyszy chorobom układu krążenia.

Badania krwi

Czasem lekarz zaleca także badanie krwi, by sprawdzić ogólny stan organizmu psa. Używa się też specjalnych wskaźników, np. NT-proBNP – jeśli jego poziom jest wysoki, może to potwierdzać niewydolność serca. Dodatkowo badania mogą wykazać inne choroby, które wpływają na układ sercowo-naczyniowy.

Leczenie: jak pomóc psu z chorym sercem?

W większości przypadków leczenie niewydolności zastoinowej serca polega na kontrolowaniu obrzęków i odciąganiu płynów gromadzących się w organizmie.

Leczenie opiera się zapobieganiu rozstrzeni komór serca np. poprzez stosowanie diet niskosolnych i wymuszanie diurezy (leki moczopędne).

Równie ważne jest odciążenie serca poprzez oszczędny tryb życia – konieczny jest kompromis pomiędzy jakością życia psa, a maksymalnym ograniczeniem wysiłku, gdy objawy są nasilone. W celu odciążenia serca stosuje się również obniżenie ciśnienia tętniczego i żylnego.

Często zastosowanie mają leki o działaniu inotropowo dodanim, które zwiększają wydolność mięśnia sercowego.

Wydolność serca podnosi się dzięki kontrolowaniu rytmu jego pracy.

FAQs

Czy niewydolność serca u psa da się wyleczyć?

Niewydolność serca to choroba przewlekła, której nie da się całkowicie wyleczyć. Można ją jednak skutecznie kontrolować dzięki lekom, odpowiedniej diecie i regularnym wizytom u weterynarza.

Jakie są objawy niewydolności serca u psa?

Do najczęstszych objawów niewydolności serca należą: kaszel, duszność, szybkie męczenie się, sinica języka, spadek apetytu oraz powiększony brzuch (z powodu zatrzymania płynów).

Jak długo może żyć pies z niewydolnością serca?

Przy łagodnej niewydolność serca, którą rozpoczęto leczyć pies może żyć jeszcze przez wiele lat. Wszystko zależy od rodzaju choroby, szybkości diagnozy i reakcji organizmu na terapię.

Źródła

A. Cepiel-Kośmieja, A. Noszczyk-Nowak, M. Michałek, Wybrane objawy zaawansowanej niewydolności serca u psów – postępowanie krok po kroku, https://magwet.pl/33040,wybrane-objawy-zaawansowanej-niewydolnosci-serca-u-psow-postepowanie-krok-po-kroku?srsltid=AfmBOoo6HC0YpR6kII78sBsuFoEJLEcq3H6maG4HwBYM3CtiPMqC3zTH (dostęp: 13.04.2025).

M. Karatysz, Jak karmić psa chorego na serce?, https://epieski.pl/jaka-karma-dla-psa-chorego-na-serce/ (dostęp: 13.04.2025).

H. G. Niemand, P. F. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galaktyka, Łódź 2003.

G. Richter, Księga zdrowia psa i kota, wyd. Galaktyka, Łódź 2018.

dr Mateusz Karatysz

Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl