Nadczynność tarczycy u kota
Hipertyreoza to najczęściej diagnozowana endokrynopatia u kotów, która dotyka głównie osobniki w średnim i starszym wieku. Mimo dość prostej diagnostyki, choroba ta może sprawiać trudność w leczeniu, które polega na farmakologicznym lub chirurgicznym zmniejszeniu wydzielania hormonów tarczycy.
W artykule przeczytasz
Jakie koty narażone są na nadczynność tarczycy?
Nadczynność tarczycy występuje zwykle u kotów w średnim lub starszych wieku, u których z nieznanej przyczyny doszło do przerostu gruczolakowatego. Przerost ma charakter guzkowaty, a główna postać choroby przebiega z intensywnym wzrostem pojedycznych komórek tarczycy. W konsekwencji dochodzi do nadprodukcji hormonów tyroksyny i trijodotyroniny i ich wzmożonego wydzielania.
Na zwiększone ryzyko zapadnięcia na nadczynność tarczycy narażone są koty, w których diecie występują: zwiększona ilość jodu, może temu sprzyjać dieta puszkowa botaga w ryby; niedobory selenu i żelaza oraz witaminy A; kontakt z herbicydami i pestycydami.
Jak objawia się nadczynność tarczycy u kota?
Stopień nasilenia objawów choroby waha się w szerokich granicach. Chore koty wykazują zwykle zwiększone pobieranie pokarmu, któremu mimo to towarzyszy spadek masy ciała. U niektórych kotów apetyt może być tak silny, że zjadzają każdy rodzaj karmy, co może skończyć się wymiotami.
Wiele kotów wykazuje objawy behawioralne, takie jak nadpobudliwość oraz niespokojne zachowanie. Przewlekłe poczucie głodu prowadzi do jeszcze silniejszego niepokoju.
Jednak u niektórych kotów obserwuje się objawy odwrotne – posmutnienie, ospałość i brak apetytu.
Przyspieszenie pracy jelit prowadzi u kotów do zespołu złego wchłaniania i zwiększonej liczby defekacji, co może prowadzić do wspomnianej wyżej utraty masy ciała.
U niemal połowy chorych kotów obserwuje się nadmierne pragnienie oraz zwiększoną częstotliwość sikania.
Nadczynność tarczycy może również prowadzić u kotów do:
- Przyspieszonej pracy serca – na skutek szybszej przemiany materii
- Szmerów serca
- Skurczów serca
- Duszności – na skutek niewydolności zastoinowej
- Przerostu lewej komory serca
- Kardiomiopatii rozstrzeniowej
Rozpoznanie
W badaniu palpacyjnym możliwe jest rozpoznanie powiększenia lub asymetrii gruczołu tarczycy, jednak należy dokładnie omacać okolicę szyi wzdłuż tchawicy i do wpustu klatki piersiowej.
Najważniejszą metodą diagnostyczną jest jednak ocena poziomu hormonu tyroksyny w surowicy albo osoczu, która u niemal 90% chorych kotów wykracza poza zakres referencyjny.
Jeżeli poziom tyroksyny jest podwyższony to dla wszelkiej pewności warto wykonać powtórne jego badanie po 3-4 tygodniach.
Podręcznikowo można również wykonać scyntygrafię tarczycy, która pozwala zobrazować płaty gruczołu. Rozrośnięta tkanka wychwytuje więcej promieniowania gamma.
Jak leczyć nadczynność tarczycy u kota?
Najczęściej stosowaną metodą leczenia nadczynności tarczycy u kotów jest zastosowanie leków hamujących uwalnianie hormonów. Najczęściej stosowanym lekiem jest tiamazol. Pierwszą kontrolę stężenia hormonów należy przeprowadzić już po 3 tygodniach leczenia.
W praktyce weterynaryjnej wskazuje się jednak, że najkorzystniejsze jest jedno lub obustronne usunięcie tarczycy.
Źródła
A. Cekiera, P. Lis, Nadczynność tarczycy u kotów – opis przypadków, https://magwet.pl/21042,nadczynnosc-tarczycy-u-kotow-opis-przypadkow?srsltid=AfmBOoqWT-Q3vOgtzr7KEHcYrJMPtLaaJZZRqZdTcooo4fnsMBzkrGQh (dostęp: 08.10.2024).
M. Horzinek, V. Schmidt, H. Lutz, Praktyka kliniczna: KOTY, wyd. Galaktyka, Łódź 2004.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
