Łupież u kota
W artykule przeczytasz
Czym jest łupież u kota?
Łupież u kota to objaw choroby pojawiający się w wyniku reakcji gruczołów łojowych na przesuszenie skóry. Gruczoły zaczynają nadprodukcję łoju, który podrażnia skórę kota i wywołuje łuszczenie się rogowej warstwy naskórka.
Jakie są objawy łupieżu u kota?
Łupież u kota to widoczne na sierści płatki lub łuski złuszczonego naskórka, które mogą mieć różny charakter – od suchych i sypkich po tłuste i zlepione. Zmiany te pojawiają się najczęściej na grzbiecie i bokach, ale mogą być zauważalne na całym ciele.
Łupież przybiera różne odcienie – od białych płatków przypominających mąkę, po ciemniejsze, brązowe łuski. Mogą one występować pojedynczo, rozsiane po sierści, albo tworzyć większe skupiska, szczególnie w miejscach, gdzie kot ma ograniczoną możliwość pielęgnacji (np. przy otyłości czy chorobach stawów).
Zobacz, jak wygląda łupież u kota
Jakie są przyczyny łupieżu u kota?
Łupież u kota może mieć wiele przyczyn – od rzadkich chorób genetycznych, przez nieprawidłową dietę i stres, aż po pasożyty i infekcje.
Wyróżnia się łupież pierwotny oraz wtórny. Pierwotny jest wynikiem wrodzonych zaburzeń keratynizacji i pojawia się już w pierwszych dniach życia, zwykle w postaci tłustego łojotoku o nieprzyjemnym zapachu. Znacznie częściej spotykany jest jednak łupież wtórny, który towarzyszy chorobom skóry lub ogólnoustrojowym oraz działa czynników środowiskowych.
Zbyt suche powietrze
Jedną z najczęstszych przyczyn łupieżu u kota jest suche powietrze w mieszkaniu. Problem nasila się zimą w sezonie grzewczym, kiedy kot spędza dużo czasu blisko kaloryferów, a także latem – podczas korzystania z klimatyzacji czy długiego wygrzewania się na słońcu. W takich warunkach skóra kota szybko traci wilgoć, staje się sucha i zaczyna się łuszczyć, co widoczne jest jako biały proszek na sierści.
Dieta kota
Łupież u kota często wynika z niedoboru kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6, które odpowiadają za prawidłową kondycję skóry. Jeśli dodatkowo w diecie brakuje witaminy A i C, nienasycone kwasy tłuszczowe tracą swoją aktywność i nie chronią skóry przed wysychaniem. Warto pamiętać, że kot nie potrafi samodzielnie syntetyzować tych składników – muszą być dostarczane z karmą.
Szukasz szamponu na łupież dla kota?
Reklama
Stres u kota
Łupież może być również skutkiem długotrwałego stresu. Kot żyjący w złych warunkach higienicznych, z niedoborami pokarmowymi, narażony na pasożyty czy brak poczucia bezpieczeństwa, zaniedbuje pielęgnację futra. U starszych lub chorych zwierząt często pojawia się wtedy nadmierne linienie, świąd i łupież, które są sygnałem, że organizm nie radzi sobie z obciążeniem.
Odwodnienie u kota
Odwodnienie to kolejna częsta przyczyna łupieżu u kota. Zbyt mała ilość wody wpływa bezpośrednio na kondycję skóry i może powodować jej łuszczenie. Do odwodnienia prowadzą nie tylko niewystarczająca podaż płynów, ale również choroby takie jak cukrzyca, biegunka, wymioty czy gorączka. W efekcie skóra kota staje się sucha, a na sierści pojawiają się charakterystyczne płatki łupieżu.
Grzybica u kota (dermatofitoza)
Zakażenia grzybicze również mogą objawiać się łupieżem. Dermatofitoza u kota rozwija się szczególnie u zwierząt z obniżoną odpornością, ale zdrowe koty mogą być jej nosicielami bez objawów. Grzyby łatwo wnikają w skórę przez zadrapania i mikrourazy, prowadząc do łuszczenia naskórka i pogorszenia wyglądu sierści.
Pasożyty u kota
Łupież bywa także skutkiem obecności pasożytów. Roztocza, nużeńce, świerzbowce, a także pchły i wszoły osłabiają organizm i zaburzają procesy rogowacenia skóry. Pasożyty wewnętrzne również przyczyniają się do pogorszenia kondycji skóry i sierści, nasilając łupież i inne problemy dermatologiczne.
Łupież wędrujący u kota – co to za choroba?
Łupież wędrujący u kota to zakaźna choroba pasożytnicza wywoływana przez roztocza z rodzaju Cheyletiella. Objawia się obecnością białych płatków naskórka przypominających mąkę, które przesuwają się po sierści zwierzęcia. Charakterystyczny jest ich ruch od grzbietu w stronę zadu, stąd nazwa „wędrujący łupież”.
W praktyce klinicznej choroba najczęściej objawia się intensywnym świądem, nadmiernym łuszczeniem skóry i zaczerwienieniem, a także wtórnymi problemami – kot drapie się do krwi, co prowadzi do wyłysień, nadżerek, grudek, a w cięższych przypadkach nawet do owrzodzeń. Ponieważ roztocza odżywiają się naskórkiem, ich obecność w krótkim czasie prowadzi do pogorszenia kondycji sierści i skóry.
Infekcja cheyletiellozą jest wysoce zaraźliwa – pasożyt łatwo przenosi się pomiędzy kotami, psami, a nawet na ludzi (zoonoza), dlatego szybka diagnoza i leczenie całego środowiska domowego są kluczowe w walce z problemem.
Jak domowymi sposobami pozbyć się łupieżu u kota?
Łupież u kota nie zawsze oznacza chorobę przewlekłą – często jego źródłem są czynniki środowiskowe, dieta czy stres. Dlatego zanim pomyślisz o poważnych schorzeniach, warto wprowadzić domowe sposoby poprawiające kondycję skóry i sierści kota.
- Najczęstszym problemem jest suche powietrze w mieszkaniu. W sezonie grzewczym czy podczas upałów dobrze sprawdzi się nawilżacz powietrza, a także ograniczenie kontaktu kota z kaloryferem czy bezpośrednim słońcem.
- Równie ważna jest dieta – kot powinien otrzymywać wyłącznie zbilansowaną karmę dopasowaną do wieku i stanu zdrowia, bez resztek ze stołu. W niektórych przypadkach pomocne jest wprowadzenie specjalistycznej diety (np. odchudzającej, dla diabetyków) lub suplementów z kwasami omega-3 i biotyną.
- Łupież może być także skutkiem stresu, dlatego należy zadbać o spokojne otoczenie: stałe miejsca odpoczynku i posiłków, brak nagłych zmian w otoczeniu oraz możliwość wyciszenia się, szczególnie w domach z większą liczbą zwierząt.
- Kolejnym ważnym aspektem jest nawodnienie – koty chętniej piją z fontann, dlatego warto je wprowadzić, a dodatkowo rozstawić w domu kilka misek z wodą. Pomocne może być także ustawienie miski z wodą obok kaloryfera czy użycie nawilżacza powietrza.
Dodatkowo, w walce z łupieżem u kota pomagają:
- regularne szczotkowanie – usuwa martwy włos i poprawia ukrwienie skóry,
- kąpiele w specjalnych szamponach dla kotów – po konsultacji z weterynarzem,
- utrzymanie czystości w otoczeniu – regularne pranie legowisk i odkurzanie, aby ograniczyć kurz i alergeny.
Kiedy udać się z kotem, który ma łupież do weterynarza?
Łupież u kota nie zawsze oznacza poważny problem, ale wizyta u weterynarza jest konieczna, gdy obok łuszczenia skóry pojawiają się dodatkowe objawy. Do lekarza warto udać się zwłaszcza wtedy, gdy kot intensywnie się drapie, traci sierść (alopecja) lub na skórze widoczne są zmiany – zaczerwienienia, grudki, nadżerki czy rany. Alarmującym sygnałem są także pasożyty, pogorszenie wyglądu futra (tłusta, brudna sierść) czy ograniczona pielęgnacja własna.
Zwróć uwagę również na objawy ogólnoustrojowe, takie jak wymioty, zmiana apetytu, pragnienia czy korzystania z kuwety. Niepokojące są także sztywność stawów, utykanie lub zmiana zachowania kota – np. ospałość czy drażliwość. Jeśli podobne problemy skórne wystąpią u innych zwierząt w domu, trzeba niezwłocznie skonsultować się z lekarzem weterynarii, ponieważ niektóre przyczyny łupieżu u kota mogą mieć charakter zakaźny i przenosić się między gatunkami.
Leczenie łupieżu u kota – co stosować?
Łupież nie jest chorobą samą w sobie, lecz objawem wielu różnych problemów zdrowotnych. Może towarzyszyć zarówno chorobom skóry (np. grzybicy, zapaleniu gruczołów łojowych, alergiom czy infekcjom bakteryjnym), jak i schorzeniom ogólnoustrojowym, takim jak cukrzyca, niedoczynność tarczycy, choroby nowotworowe czy pęcherzyca liściasta. Dlatego łupieżu nie wolno lekceważyć – zawsze wymaga on diagnostyki weterynaryjnej.
Leczenie łupieżu u kota polega przede wszystkim na zwalczeniu przyczyny, która wywołała problem skórny. W zależności od wyników badań lekarz weterynarii może zalecić m.in.:
- stosowanie preparatów przeciwgrzybiczych z enilkonazolem,
- odrobaczenie w przypadku pasożytów wewnętrznych,
- dietę eliminacyjną przy podejrzeniu alergii pokarmowej, a także suplementację kwasów omega-3 i 6, biotyny czy cynku,
- preparaty na pasożyty zewnętrzne (np. pchły, roztocza),
- regularne wyczesywanie sierści, szczególnie u kotów starszych, otyłych czy z problemami behawioralnymi (psychodermatozy).
Takie kompleksowe podejście pozwala nie tylko złagodzić objawy łupieżu, ale także poprawić ogólną kondycję skóry i sierści kota.
FAQs – najczęściej zadawane pytania czytelników
Czy łupież u kota zawsze oznacza chorobę?
Nie, czasem to tylko efekt suchego powietrza, stresu czy niedoborów w diecie. Jednak jeśli łupieżowi towarzyszy świąd, utrata sierści lub ranki – trzeba udać się do weterynarza.
Czy można stosować ludzkie szampony przeciwłupieżowe u kota?
Absolutnie nie. Skóra kota ma inne pH i takie kosmetyki mogą ją podrażnić. Używaj tylko preparatów weterynaryjnych.
Jakie suplementy pomagają przy łupieżu u kota?
Najczęściej zaleca się kwasy omega-3 i omega-6, biotynę oraz cynk. Warto jednak suplementację skonsultować z lekarzem weterynarii.
Źródła
D. Berger, Cheyletiellosis, https://assets.ctfassets.net/4dmg3l1sxd6g/6YfClUXY2i4L2NmQkW0i3S/7763d89f078e50ac71a536ecfb0369ca/CV_Cheyletiellosis.pdf (dostęp: 27.08.2025).
D. Guidi, Żywienie i dietetyka psów i kotów. Przewodnik dla lekarza weterynarii, wyd. Edra, Wrocław 2021.
R. Spangenberg, Choroby kotów, AWM, Raszyn 2004.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
