Królik domowy – żywienie, pielęgnacja, choroby

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Jak długo żyje królik

Królik to częsty wybór na pierwsze domowe zwierzę. Warto wiedzieć, jak się nim zaopiekować, gdyż dobrze prowadzony potrafi żyć nawet 13 lat.

Spis treści

Królik domowy – charakterystyka gatunku

Powszechnie występujące w sklepach zoologicznych króliki pochodzą od udomowionej formy królika europejskiego (Oryctolagus cuniculus). Na wolności żyją na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Azji i Antarktydy, natomiast ich udomowione formy można spotkać w domach na całym świecie. Gatunek ten preferuje siedliska suche, nisko położone, z miękką, piaszczystą glebą ułatwiającą kopanie nor. Ze względu na swoje kryptyczne (ochronne, maskujące) umaszczenie dobrze się czuje na zarośniętych polach oraz w lasach. Królika można jednak spotkać blisko siedzib ludzkich np. w parkach, ogrodach, a nawet na cmentarzach. Są to zwierzęta stadne, ale terytorialne – w takiej grupie dominuje zawsze samiec. Króliki są roślinożercami. Ich dieta w naturze składa się głównie z traw, liści, pąków, kory drzew i korzeni. Nie wzgardzą jednak płodami rolnymi pod postacią sałaty, kapusty, warzyw korzeniowych i zbóż, przyczyniając się tym samym do powstawania strat w rolnictwie. Potrafią żyć do 9 lat, jednak na wolności ich śmiertelność wynosi nawet 90% w pierwszym roku życia. W ciągu wielu lat hodowli powstało mnóstwo ras królików o różnym przeznaczeniu.

Królik miniaturowy

Każdy królik miniaturowy ma w genach krew swoich przodków – dzikich królików europejskich. Forma “miniaturowa” tego zajęczaka powstała na początku XX wieku, gdy hodowcy postanowili uzyskać niewielkie, przyjacielskie zwierzę, które mogliby z powodzeniem trzymać w domu. Na przestrzeni lat zostało wyhodowanych blisko 100 różnych ras królików miniaturowych. Wśród nich można wyróżnić:

  • rasy duże (np. belgijski olbrzym ważący do 10kg i osiągający długość do 80cm),
  • rasy średnie (np. długowłosa angora ważąca do 5kg),
  • rasy małe (ważące średnio 2,5 kg),
  • rasy zupełnie malutkie – tzw. miniaturowe (np. karzełek teddy dochodzący do max. 1,5-1,7 kg)

 

Istnieje też bardzo wiele mieszanych typów, jak np. miniaturka agora o długiej, miękkiej sierści i masie do 1,7 kg. Niezależnie jednak od rasy – ich dieta i zachowanie są bardzo podobne. Różnią się natomiast wymaganiami dotyczącymi ogólnej opieki oraz oczywiście wielkością wymaganej klatki. Rasy długowłose należy dość często czesać (nawet codziennie!) i dbać, aby futro się nie plątało. Wśród królików z oklapniętymi uszami powinno zwracać się baczniejszą uwagę na higienę zakrytych miejsc. Rasy duże muszą mieć odpowiedniej wielkości klatkę – ze względu na te specyficzne wymagania ich hodowla w domu jest nieco utrudniona.

Czy królik jest dobrym zwierzakiem dla dziecka?

Czy królik jest dobrym zwierzakiem dla dziecka?

Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, gdyż bardzo dużo zależy od samego dziecka. Nie mniej przed zakupem królika powinniśmy zadać sobie kilka pytań:

  • w jakim wieku jest dziecko?
  • jak wygląda u niego poczucie obowiązku i odpowiedzialności?
  • czy będzie chętne do pomocy w opiece?
  • czy cała rodzina ma wystarczająco dużo czasu na zajmowanie się zwierzęciem?

 

Biorąc królika pod swój dach musimy się liczyć z tym, że najprawdopodobniej cała rodzina będzie zaangażowana w jego wychowanie. Począwszy od sprzątania klatki i kuwety poprzez regularne karmienie, oswajanie i zabawę. Maluchy nie poradzą sobie same z tyloma obowiązkami, niezbędna więc będzie pomoc dorosłego opiekuna.

Króliki zazwyczaj nie lubią być brane na ręce. Może to stanowić problem zwłaszcza wśród małych dzieci, które koniecznie będą chciały go przytulać i głaskać. Takie zachowanie kojarzy się zwierzęciu z atakiem drapieżnika – często więc reaguje strachem, a nawet agresją.

Aby zyskać zaufanie królika należy wykazać się wielką cierpliwości i… zostawić go w spokoju. Wówczas z pewnością pokaże wiele ciekawych zachowań. Jeśli dziecko zbyt szybko okaże zniecierpliwienie, królik będzie uciekał i manifestował swoje niezadowolenie np. poprzez tupanie. 

Króliki znane są z tego, że lubią podgryzać różne rzeczy. Należy więc się liczyć z tym, że ulubiona zabawka dziecka może zostać zniszczona, jeśli znajdzie się w zasięgu króliczych zębów. Trzeba też pamiętać, że króliki dużo śpią – ich szczyt aktywności przypada zwykle rano i pod wieczór. Nie zawsze więc nasz ”czas wolny” będzie się pokrywał z momentem, gdy królik wykaże chęć do zabawy i psot.

Pomimo wszystko króliki potrzebują codziennej uwagi i towarzystwa. Potrafią bardzo przywiązywać się do właściciela. Są bardzo ciekawskie i wesołe, co z pewnością dostarczy wielu wrażeń zarówno dorosłym, jak i dzieciom.

Ile żyje królik

Kolejnym aspektem, który koniecznie należy wziąć pod uwagę jest fakt, że zakup królika to odpowiedzialność na wiele lat. Karmiony odpowiednio zbilansowaną dietą, zdrowy i szczęśliwy królik potrafi żyć nawet do 13 lat. Jest to istotna kwestia przy wyborze między królikiem a np. chomikiem, którego długość życia wynosi zwykle od 2 do 4 lat.

Co podać do jedzenia królikowi

Co jedzą króliki

Króliki są roślinożercami, więc dodatek mięsny w ich diecie jest niewskazany. Podstawę powinno stanowić dobrej jakości siano, które może się znajdować zarówno w paśniku, jak i pośród ściółki w klatce. Dieta królika powinna zawierać nawet do 80% siana! Jest to więc produkt, po który najczęściej będziemy się udawać do sklepu zoologicznego. Kolejnym ważnym punktem w króliczej diecie są:

  • zioła,
  • płatki kwiatów,
  • korzenie,
  • gałęzie roślin.

 

W codziennej misce nie powinno zabraknąć babki, mniszka, tymotki, liści malin czy brzozy. Zdrowym dodatkiem jest również pokrzywa, bazylia, skrzyp, liście truskawek lub porzeczek. Królikowi warto również podawać lucernę. Gałęzie natomiast będą pomagać zwierzakowi w ścieraniu zębów. Najlepiej do tego nadają się drzewa owocowe i liściaste – jabłoń, grusza, brzoza, wierzba.

Wszelkie smakołyki owocowo-warzywne powinny stanowić jedynie dodatek diety naszego królika. Pomimo, że zapewne chętniej będzie on chrupać marchewkę, to nie możemy zapominać, że podstawą jego diety jest siano. Takie dodatki nie powinny przekraczać 10-15% całej dziennej dawki jedzenia. Oprócz wspomnianej marchewki królikowi możemy podać też korzeń pietruszki lub selera. Z owoców najlepiej sprawdzi się gruszka, jabłko czy banan.

Możemy również wspomóc się gotowymi mieszankami dostępnymi w sklepach zoologicznych. Producenci zazwyczaj zachwalają, że są one dobrej jakości, doskonale zbilansowane i zawierają wszelkie niezbędne makro- i mikroelementy.

Pomimo panującego powszechnie przekonania, że króliki jedzą “zieleninę”, nie powinniśmy im podawać sałaty ani kapusty. To, że dzikie króliki raczą się takimi specjałami nie oznacza, że są one odpowiednie dla królika domowego. W króliczej misce nie ma również miejsca na żadne “ludzkie” jedzenie (słodycze, chipsy i paluszki). Wystrzegajmy się też pieczywa, zbóż oraz warzyw z rodziny czosnkowatych Allium (szczypior, czosnek, por, cebula).

Nie wolno zapomnieć nam też o wodzie. Królik musi mieć do niej dostęp przez cały czas. Standardowe miski zazwyczaj nie spełniają swojej funkcji, gdyż bardzo szybko zostają zasypane ściółką. Lepszym wyjściem jest zainstalowanie pojnika, jednak zdarza się, że króliki niechętnie z niego piją.

Warto jeszcze zwrócić uwagę na specyficzne zachowanie królików, które nie raz może wzbudzić zdziwienie lub nawet obawę o ich zdrowie. Otóż zwierzęta te są koprofami, tzn. zjadają swoje odchody. Odzyskują wówczas dodatkowe składniki odżywcze. Nie oznacza to, że króliki zjadają wszystko “jak leci”. Ich zainteresowaniem cieszą się tzw. cekotrofy. Jest to inny rodzaj kału – bogaty w bakterie, białka i wodę. Jeśli w króliczej kuwecie znajdziemy dużą liczbę cekotrofów może oznaczać to błędy dietetyczne np. zbyt dużą ilość zbóż czy owoców (pochodzących np. z kolb dla królików).

Choroby królików - jak zadbać o ich zdrowie?

Króliki powinno się szczepić i kastrować. Brzmi dziwnie? Dla odpowiedzialnego właściciela powinno być to całkowicie naturalne.

Nawet do 80% niekastrowanych samic zapada na ropomacicze i inne choroby układu rozrodczego. U samców ten zabieg pomaga zmniejszyć temperament i zachowania terytorialne (znaczenie terenu, wzmożona agresja, intensywny zapach moczu). Warto tu też wspomnieć o tak oczywistym temacie, jak możliwość posiadania potomstwa. Króliki są bardzo płodne. Osiągają dojrzałość płciową około 6 miesiąca życia. Należą do zwierząt poliestralnych, czyli mogą mieć wiele cykli płciowych w ciągu roku. Dodatkowo kilka dni po porodzie pojawia się ruja poporodowa, w której samiec może kolejny raz pokryć samicę. W jednym miocie występuje zazwyczaj od 6 do 8 młodych. Warto również dodać, że niekastrowana samica może przechodzić ciąże urojone.

Szczepienia ochronne skutecznie zapobiegają oraz zwalczają choroby zakaźne. Króliki szczepimy przede wszystkim na myksomatozę i pomór króliczy typu 1 i 2. Ta pierwsza jest zaraźliwą i silnie zakaźną chorobą, która kończy się śmiercią w ciągu 2 tygodni od pierwszych objawów. Pomór królików także cechuje się wysoką śmiertelnością, jest więc równie niebezpieczny. Pierwsze szczepienia przeprowadza się zazwyczaj u królików, które skończyły 6 tygodni. Niezależnie, czy będziemy hodować królika tylko w domu czy na “wolnym wybiegu” w ogrodzie, szczepienia powinny być obowiązkowe i regularne. Króliki warto też odrobaczać.

Bardzo częstą przyczyną wizyt weterynaryjnych jest zły stan uzębienia królików. Problemy stomatologiczne wynikają zazwyczaj z błędów właścicieli – zwłaszcza żywieniowych. Odpowiada za to m.in. rozdrabnianie i krojenie przekąsek, zbyt mała ilość siana w diecie, mało lub całkowity brak zabawek do ścierania zębów np. gałązek drzew. Błędy w żywieniu mogą prowadzić również do biegunek, wzdęć i zaparć.

Częstymi chorobami królików są ropnie, króliczy katar, choroby serca, układu moczowego i rozrodczego oraz grzybice i choroby pasożytnicze. Warto zwrócić uwagę na chorobę zwaną encefalitozoonozą wywoływaną przez pierwotniaka Encephalitozoon cuniculi. Jest to szczególnie istotne, gdy w mieszkaniu przebywają też inne zwierzęta (takie jak pies, kot, myszki szczury czy kawie domowe) ponieważ choroba może zaatakować każde z nich, ale i również nas samych! Zakażenie następuje drogą pokarmową poprzez zjedzenie siana, podściółki lub karmy zanieczyszczonej sporami (formami przetrwalnymi) tego pierwotniaka. Znajdują się one w moczu i kale chorego lub zakażonego królika. Warto również wiedzieć, że nawet 80% królików może być nosicielami E. cuniculi, ale nie chorować (nie wykazywać objawów choroby). Wśród królików miniaturowych najczęściej chorują osobniki młode. Choroba charakteryzuje się specyficznym skrętem szyi (przechyleniem głowy) i trudnością z utrzymaniem równowagi (również niedowładami i porażeniami kończyn).

Najlepszą praktyką jest zapobieganie chorobom. Dbajmy więc o odpowiednią dietę i regularnie odwiedzajmy weterynarza. Jeśli uważnie obserwujemy naszego królika, to z pewnością zdążymy zareagować na czas. Ogólne objawy na które powinniśmy zwrócić uwagę:

  • brak apetytu
  • apatia
  • zły stan sierści i skóry
  • mętne oczy bez blasku

 

Jeśli coś nas niepokoi – nie zwlekajmy, tylko wybierzmy jak najszybciej się do lekarza.

Klatka dla królika – jaką wybrać

Klatka dla królika – jaką wybrać

Na początku warto zaznaczyć, że króliki to zwierzęta, które potrzebują sporej dawki ruchu. Niezależnie więc od wielkości klatki, którą posiadamy powinniśmy królikowi “dać się wybiegać” przez kilka godzin dziennie po bezpiecznym terenie.

Klatka dla królika nie musi być bardzo wysoka – ważne, aby była długa i z płaskim dnem. Za absolutnie najmniejsze klatki dla królików miniaturowych uznaje się te o wymiarach 100cm x 50cm x 50cm. Nie oznacza to oczywiście, że jest to wystarczający “wybieg” dla królika na całą dobę, na całe życie. Klatka bardziej służy jako “bezpieczne miejsce”, kryjówka, toaleta (kuweta w rogu). W klatce może się znaleźć również paśnik z sianem, miseczka z ziołowymi smakołykami czy pojemnik z wodą. Powoli odchodzi się od trocin czy nawet drewnianego pelletu jako wyściółki na rzecz mat (np. konopnych) lub nawet materiałowych podkładów – są one bezpieczniejsze, milsze dla króliczych łapek i łatwiejsze w utrzymaniu czystości. Podczas domowych spacerów obowiązkowo zadbajmy o zabezpieczenie takich rzeczy jak kable, ozdoby czy rośliny i zatkanie wszystkich szczelin, w których nasz zwierzak może się zaklinować. Warto również mieć na uwadze czy w okolicy nie kręci się nasz kot lub pies, który niekoniecznie lubi się z królikiem. Sprawdźmy też czy zamknięte są drzwi balkonowe.

Innym rozwiązaniem jest zamontowanie specjalnego kojca lub skonstruowanie wybiegu. Wykorzystuje się wówczas część pokoju np. kąt lub inny fragment pomieszczenia, który można zabezpieczyć specjalną kratką (najlepiej o wysokości do 100cm). Powstaje wówczas swoisty “plac zabaw” dla królika z miejscem do kicania, spania, jedzenia i toalety. Podłogę najlepiej zabezpieczyć dodatkowo materiałem nieprzepuszczającym wilgoci i łatwym do czyszczenia. Króliki lubią też mięciutkie maty i kocyki. Warto zainwestować również w interaktywne zabawki dla naszych podopiecznych – najlepiej te z naturalnych materiałów np. drewna. Królików nie powinno się hodować w akwariach czy terrariach ze względu na ograniczoną cyrkulację powietrza (i oczywiście zbyt małą przestrzeń).

Pamiętajmy, że królik wypuszczany na ogród powinien być pod stałym nadzorem i najlepiej w kojcu. Obowiązkowo musi mieć miseczkę z wodą i schronienie przed słońcem, gdyż zbytnie nagrzanie może mieć katastrofalne skutki.

Królik potrafi być wspaniałym towarzyszem i ważnym członkiem rodziny. Jeśli zapewnimy mu komfortowe warunki i będziemy cierpliwi, to z pewnością odwdzięczy się nam zwierzęcą miłością i wielkim przywiązaniem.

mgr Joanna Merta-Krawczyk

Biolog środowiskowy i sądowy. Z branżą zoologiczną związana od 2011 roku. Autorka wielu zoologicznych artykułów poradnikowych. O produktach zoologicznych wie prawie wszystko. Doświadczenie zdobywała pracując na stanowiskach począwszy od doradcy klienta, aż po koordynatorkę sieci sklepów zoologicznych. Miłośniczka natury, opiekunka psa, posiada akwarium towarzyskie, terrarium z żabą rogatką oraz roślinne.

Chcesz wprowadzić do diety królika urozmaicenie?

Reklama

Pokarm dla królika

Chcesz dowiedzieć się więcej o hodowli zwierząt?

Summary
Królik domowy – żywienie, pielęgnacja, choroby - ZOONEWS.PL
Article Name
Królik domowy – żywienie, pielęgnacja, choroby - ZOONEWS.PL
Description
Królik to częsty wybór na pierwsze domowe zwierzę. Warto wiedzieć, jak się nim zaopiekować, gdyż dobrze prowadzony potrafi żyć nawet 13 lat.
Author
Publisher Name
www.zoonews.pl
Wejść na stronę: 588

KANAŁ PUPILA

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Jeśli chcesz możesz zostawić swój komentarz :)x
()
x