Reklama

GRUCZOŁY OKOŁOODBYTOWE U PSA – objawy i przyczyny problemów

pixabay.com/photos/dog-tail-pet-cute-puppy-3522230/

Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, dlaczego Twój pies tak intensywnie wącha inne psy podczas spacerów? Dzieje się tak z uwagi na zapach, który wydobywa się z gruczołów okołoodbytowych.

W tym artykule przyjrzymy się bliżej anatomii, funkcjom i potencjalnym problemom związanym z gruczołami okołoodbytowymi. Dowiesz się, jak dbać o zdrowie tych gruczołów, jak rozpoznać symptomy problemów i kiedy zabrać swojego pupila do lekarza.

Czytaj dalej, jeśli chcesz dowiedzieć się, jak zapewnić swojemu psu komfort i zdrowie w tej delikatnej sprawie.

Data publikacji: 22 października 2023

Co to są gruczoły okołoodbytowe u psa?

Gruczoły okołoodbytowe u psa (perianal glands) to zmodyfikowane gruczoły łojowe, które umiejscowione są w okolicy odbytu. Większość ludzi błędnie utożsamia je z zatokami przyodbytowymi, dlatego warto dokonać jasnego rozróżnienia.

Anatomia gruczołów okołoodbytowych

Gruczoły te są umieszczone w skórze otaczającej cały pierścień odbytu, a także:

na skórze ogona (tworzą na nim tarczkę ogona)
w okolicy napletkowej
w okolicy pachwin
w doogonowych obszarach gruczołów sutkowych u samic
na grzbiecie

Gruczoły okołoodbytowe zbudowane są ze struktur zrazikowych, które wyglądem przypominają komórki wątrobowe, dlatego inna ich nazwa to gruczoły hepatoidalne.

Anatomia zatok przyodbytowych

Zatoki przyodbytowe to dwie struktury, przypominające torebki, zlokalizowane pomiędzy zewnętrznymi i wewnętrznymi zwieraczami odbytu na godzinie 4 i 8. Przepełnione zatoki mają kształt niewielkich szklanych kulek do gry. Od każdej z zatok odchodzi kanał, który prowadzi do odbytu.

Funkcje gruczołów okołoodbytowych

Gruczoły okołoodbytowe odpowiadają za produkcję płynu, który jest nieprzyjemnie pachnący, ale dla psów stanowi istotne narzędzie w komunikacji – między innymi z powodu tej wydzieliny psy obwąchują swoja zadki, podczas spotkań. Działa on jak swego rodzaju „wizytówka” psa, zawierająca informacje o jego stanie zdrowia, wieku, płci i nastroju.

Wydzielina gruczołów ma zwykle oleistą konsystencję i może przybierać kolor żółty, zielony lub brązowy, co jest warunkowane osobniczo. Wydzielina ta jest uwalniana głównie, podczas wypróżniania, ale może być też wydobywana w sytuacjach stresowych.

Szukasz produktu wspierającego funkcjonowanie gruczołów okołoodbytowych?

Reklama

Kliknij i sprawdź: Profilaktyka przy schorzeniach gruczołów okołoodbytowych

Objawy problemów z zatokami i gruczołami okołoodbytowymi

Problemy z zatokami i gruczołami okołoodbytowymi są często mylone z innymi dolegliwościami, dlatego ważne jest, aby wiedzieć, na co zwrócić uwagę.

Jak rozpoznać zatkane zatoki?

Zatkane zatoki okołoodbytowe mogą powodować dyskomfort i ból u psa. Objawami są intensywne wąchanie i lizanie okolicy odbytu, a także „saneczkowanie”, czyli pocieranie odbytu o podłoże. Pies może mieć również problemy z wypróżnianiem, które widoczne są jako nadmierne napinanie, podczas robienia kupy. W przypadku nasilenia objawów może dojść do pojawienia się opuchlizny jedno lub dwustronnej pod ogonem.

Objawy guzów gruczołów okołoodbytowych

Objawy guzów gruczołów okołoodbytowych są bardzo podobne do zatkanych zatok. Pies może wylizywać odbyć, saneczkować, zwykle pojawia się tęgi obrzęk tej okolicy, a w badaniu palpacyjnym będą wyczuwalne guzki.

Przyczyny problemów z zatokami okołoodbytowymi

Każdy zdrowy pies opróżnia zatoki okołoodbytowe, podczas wypróżniania. Niestety nie jest do końca jasne, dlaczego niektóry psy mają z tym problem. Istnieją różne czynniki, które mogą wpływać na stan gruczołów okołoodbytowych, a każdy przypadek jest indywidualny. Dlatego ważne jest, aby znać potencjalne przyczyny problemów.

Predyspozycje rasowe

Niektóre rasy psów np. buldogi francuskie, angielskie, mopsy, maltańczyki czy labradory wykazują predyspozycje do zapychania kanałów zatok przyodbytowych.

Cechy osobnicze

U niektórych psów wydzielina produkowana w gruczołach okołoodbytowych i gromadzona w zatokach może być zbyt gęsta przez co nie może wydostać się na zewnątrz, podczas wypróżniania. Wydzielina, która zalega w zatokach, może stać się gęsta niczym pasta do zębów, a pies nie będzie w stanie wydalić jej przez wąskie kanały zatok.

Zaburzenia układu pokarmowego

Zbyt luźne stolce, czy też zaparcia mogą wpływać na prawidłowe funkcjonowanie zatok. W takich przypadkach wydzielina nie jest wyciskana w odpowiedni sposób, co może prowadzić do zatkania kanałów zatok.

Alergie i inne choroby współistniejące

Alergie pokarmowe czy skórne mogą również wpływać na stan gruczołów. W przypadku alergii, gruczoły mogą produkować więcej wydzieliny, co zwiększa ryzyko zatkania. W takich przypadkach zaleca się przerwanie kontaktu psa z alergenami pokarmowymi i środowiskowymi.

Otyłość u psa

Otyłe psy, z uwagi na dużą ilość tkanki tłuszczowej wokół zatok mogą mieć problem z ich opróżnianiem.

Jak dbać o gruczoły okołoodbytowe swojego psa?

Regularna pielęgnacja i kontrola są kluczowe w utrzymaniu zdrowia zatok i gruczołów. Nie zaniedbuj tego aspektu w codziennej opiece nad swoim pupilem.

Jak często opróżniać zatoki przyodbytowe

Częstotliwość ich opróżniania zależy od konkretnego psa. Niekiedy wystarczy jeden zabieg na miesiąc, a w przypadku innego psa lekarz lub technik weterynarii będzie musiał je opróżniać raz na pół roku. Zwracaj uwagę na objawy, jeżeli pies zaczyna saneczkować, to znak, że czas udać się do lekarza.

Jeżeli pies ma nawracające zapalenie zatok przyodbytowych, to zwykle lekarze zalecają ich czyszczenie przynajmniej raz na 2 miesiące.

Metody opróżniania gruczołów

Opróżnianie gruczołów można przeprowadzić manualnie, ale jeśli nie masz doświadczenia, lepiej zostaw to zadanie weterynarzowi. Istnieją dwie metody:

zewnętrzna, którą można przeprowadzić samodzielnie – polega ona na zlokalizowaniu gruczołu przez skórę i na umiejętnym jego ściśnięciu
wewnętrzna, którą może przeprowadzić lekarz – polega ona na obmacaniu gruczołu od wewnątrz, od prostnicy

Kiedy zabrać psa do weterynarza?

Jeżeli zauważysz u swojego psa jakiekolwiek objawy związane z gruczołami okołoodbytowymi, od razu udaj się do weterynarza. Lepiej dmuchać na zimne i wykluczyć poważne problemy, niż zaniedbać sytuację.

Rasy psów najbardziej narażone na problemy z gruczołami

Nie wszystkie rasy są równie podatne na problemy z gruczołami okołoodbytowymi, ale warto wiedzieć, które z nich są bardziej narażone.

Małe rasy

Małe rasy, takie jak shih tzu, maltańczyk czy cocker spaniel, są bardziej podatne na problemy z gruczołami. Ich mniejsza masa ciała i specyficzna budowa mogą utrudniać naturalne opróżnianie zatok przyodbytowych.

Duże rasy

Duże rasy, takie jak dog niemiecki czy mastif również mogą mieć problemy, ale są one rzadsze. U tych psów problemem może być na przykład nadmierna produkcja wydzieliny.

By Joel Mills – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1065376

Jak zapobiegać problemom z zatokami i gruczołami okołoodbytowymi?

Profilaktyka jest zawsze lepsza niż leczenie. Dlatego warto znać sposoby na zapobieganie problemom z zatokami i gruczołami.

Dieta i suplementacja

Podstawą profilaktyki w tym przypadku jest dieta – ważny jest skład karmy oraz liczba posiłków w ciągu dnia. W istocie chodzi o to, by kupa psa była zwarta, by wywierała odpowiedni nacisk na zatoki, z których może zostać uwolniona wydzielina gruczołów okołoodbytowych.

Dla poprawy pracy jelit oraz jakości stolca stosuje się zwykle karmy o zwiększonej zawartości błonnika. W sklepach zoologicznych dostępne są również suplementy zawierające błonnik, które usprawniają oczyszczanie zatok przyodbytowych.

Wskazane jest również suplementowanie psa wielonienasycony kwasami tłuszczowymi omega-3, które mają działanie ograniczające stany zapalne.

Element Diety	Działanie
Błonnik	Ułatwia wypróżnianie
Probiotyki	Poprawiają florę bakteryjną

Szukasz produktu wspierającego funkcjonowanie gruczołów okołoodbytowych?

Reklama

Kliknij i sprawdź: Profilaktyka przy schorzeniach gruczołów okołoodbytowych

Regularne wizyty u weterynarza

Regularne kontrole u lekarza weterynarii są kluczowe. Profesjonalne badanie może wykryć potencjalne problemy na wczesnym etapie i zapobiec pogorszeniu stanu zdrowia psa.

Częste choroby zatok okołoodbytowych

Stan zapalny

Stan niedrożności zatok przyodbytowych prowadzi do ich powiększenia, przedłużający się problem skutkuje zwykle zapaleniem zatok i ich kanałów. Zapalenie prowadzi do silnej bolesności oraz zaczerwienienia w okolicach odbytu.

Przetoka

Jeżeli wydzielina przez długi czas nie ma ujścia, a gruczoły okołoodbytowe nadal ją produkują, powodują zapełnianie zatoki, to może dojść do silnego napięcia skóry, która pod wpływem ciśnienia może pęknąć – dochodzi wtedy do przetoki, z której poza wydzieliną uchodzi również krew.

FAQ o gruczołach okołoodbytowych u psa

Czy czyszczenie gruczołów okołoodbytowych boli psa?

Niestety jest to czynność, która może sprawiać psu ból. Wszystko zależy od stanu napełnienia zatok i tego, czy doszło do stanu zapalnego bądź nawet przetoki.

Ile kosztuje wyczyszczenie odbytu u psa?

Zabieg kosztuje od 40 do 60 zł.

Czy można usunąć gruczoły okołoodbytowe u psa?

Chirurgiczne usunięcie gruczołów okołoodbytowych jest polecane tylko w wyjątkowych przypadkach, gdyż może ono prowadzić do czasowego lub trwałego problemu z trzymaniem kału.

Redakcja