Artykuł opracował dr Mateusz Karatysz
Choroby skóry u psa
Zdjęcie wypromptowano dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Najczęstsze przyczyny chorób skóry u psa
Choroby skóry u psów bardzo często są objawem procesów zachodzących w całym organizmie, a nie wyłącznie problemem samej skóry. Zaburzenia hormonalne, nieprawidłowa praca układu odpornościowego czy uszkodzenie bariery skórnej sprzyjają powstawaniu zmian dermatologicznych i ich nawrotom.
Najczęstsze przyczyny chorób skóry u psa obejmują:
- zaburzenia hormonalne, takie jak choroba Cushinga (nadczynność kory nadnerczy) czy choroby tarczycy, które prowadzą do osłabienia skóry i sierści;
- infekcje bakteryjne, grzybicze i drożdżakowe, powodujące stan zapalny, świąd i zmiany skórne;
- infekcje pasożytnicze, w tym pchły i roztocza, które często wywołują intensywne drapanie i uszkodzenia skóry;
- choroby wewnętrzne, m.in. nowotwory, objawiające się zmianami skórnymi;
- czynniki środowiskowe, takie jak poparzenie słoneczne lub kontakt z substancjami drażniącymi;
- zaburzenia behawioralne, prowadzące do wygryzania, gryzienia i nadmiernego wylizywania skóry;
- alergie u psa, w tym:
- alergia pokarmowa lub wynikająca z niedoborów żywieniowych,
- alergia na ukąszenia owadów i pajęczaków,
- alergia kontaktowa lub wziewna na rośliny, chemię domową i ogrodową,
- alergia na leki, zwłaszcza antybiotyki i środki przeciwgrzybicze,
- reakcje na środki pielęgnacyjne, takie jak szampony czy obroże przeciwkleszczowe.
Wiele chorób skóry u psa ma charakter wtórny — skóra reaguje na problem wewnętrzny, taki jak alergia, zaburzenia hormonalne lub stres.
Jakie mogą być objawy chorób skóry u psa?
Choroby skóry u psa mogą objawiać się na wiele sposobów, a ich przebieg bywa bardzo zróżnicowany.
Część objawów dotyczy bezpośrednio wyglądu skóry i sierści, inne są związane z zachowaniem psa i reakcją na dyskomfort lub świąd.
Najczęstsze zmiany widoczne na skórze psa:
- pryszcze, grudki i krosty;
- strupki i kryzki naskórkowe;
- wypadanie sierści i miejscowe wyłysienia;
- łupież i łuszczenie się skóry;
- wysypka i pokrzywka;
- liszaj oraz ogniska rogowacenia skóry.
Objawy towarzyszące i behawioralne:
- świąd o różnym nasileniu;
- wylizywanie, wygryzanie i drapanie skóry;
- pękanie i krwawienie naskórka;
- przeczosy i blizny po drapaniu;
- trzepanie głową;
- zaczerwienienie warg i obrzęk naczyniowy;
- matowa, przerzedzona sierść.
Warto pamiętać, że objawy chorób skóry często się ze sobą łączą i mogą zmieniać się w czasie, dlatego ich właściwa interpretacja ma kluczowe znaczenie w dalszej diagnostyce.
Objawy chorób skóry u psów często wyglądają podobnie, dlatego sama obserwacja zmian nie wystarcza do postawienia diagnozy.
Predyspozycje rasowe do chorób skóry
Niektóre rasy częściej zmagają się z alergiami, zaburzeniami bariery skórnej lub zakażeniami, co sprzyja nawrotom chorób skóry. Szczególną uwagę warto zwrócić na psy o fałdach skórnych, gęstej okrywie włosowej lub znanej podatności na choroby alergiczne.
Do ras psów częściej narażonych na choroby skóry należą m.in.:
- buldogi, mopsy i shar pei – ze względu na fałdy skórne i skłonność do stanów zapalnych;
- spaniele (np. cocker spaniel) – podatne na choroby skóry i przewlekłe zapalenia uszu;
- labradory i golden retrievery – często dotknięte alergiami i atopowym zapaleniem skóry;
- west highland white terriery – znane z predyspozycji do chorób alergicznych;
- owczarki niemieckie – narażone na przewlekłe problemy skórne i infekcje;
- boksery i dobermany – rasy o cienkiej sierści i wrażliwej skórze.
Jakie są najczęstsze choroby skóry u psa?
Choroby skóry u psów należą do najczęstszych powodów wizyt u lekarzy weterynarii i bardzo rzadko mają jedną przyczynę. Często są efektem zaburzeń odporności, alergii, zakażeń lub pasożytów, a widoczne zmiany skórne bywają objawem problemu ogólnoustrojowego. Poniżej opisałem najczęściej diagnozowane choroby skóry u psów wraz z typowymi objawami i wskazówkami, jak reagować.
Atopowe zapalenie skóry u psa
Atopowe zapalenie skóry to przewlekła choroba alergiczna o podłożu genetycznym, najczęściej związana z alergenami środowiskowymi i czasem pokarmowymi. Objawia się silnym świądem, szczególnie uszu, łap, pyska i okolic odbytu, częstym wylizywaniem oraz nawracającym zapaleniem uszu. Jeśli objawy utrzymują się lub nawracają, konieczna jest diagnostyka wykluczająca inne przyczyny i długofalowe leczenie pod kontrolą weterynarza.
Ropne zapalenie skóry u psa
Ropne zapalenie skóry to bakteryjna infekcja, najczęściej wywołana przez gronkowce, która zwykle ma charakter wtórny. Pojawiają się czerwone plamy, krosty, strupy i świąd, często w przestrzeniach międzypalcowych, fałdach skóry i okolicy pachwin. Leczenie polega na terapii miejscowej lub ogólnej, ale kluczowe jest znalezienie choroby podstawowej, np. alergii lub zaburzeń hormonalnych.
Hotspot u psa
Hot spot, czyli ostre sączące zapalenie skóry, rozwija się nagle i bardzo szybko, najczęściej w okresie wiosenno-letnim. Objawia się bolesnym, wilgotnym ogniskiem bez sierści, które pies intensywnie drapie lub liże. Wymaga szybkiej interwencji weterynaryjnej, oczyszczenia zmiany i leczenia przeciwzapalnego, ponieważ bez terapii może gwałtownie się powiększać.
Świerzb u psa
Świerzb to silnie zaraźliwa choroba pasożytnicza wywoływana przez roztocza, powodująca bardzo intensywny świąd, strupy, przeczosy i łysienie. Zmiany najczęściej obejmują głowę, uszy, kończyny i brzuch. Jeśli pies drapie się obsesyjnie, a objawy szybko się nasilają, konieczne jest leczenie przeciwpasożytnicze całego otoczenia psa.
Grzybica u psa
Grzybica skóry, najczęściej wywoływana przez Microsporum canis, prowadzi do okrągłych ognisk wyłysienia, łuszczenia się skóry i łamliwości włosa. Częściej dotyczy szczeniąt i psów z obniżoną odpornością. Wymaga leczenia przeciwgrzybiczego i zachowania ostrożności, ponieważ może przenosić się na ludzi.
Autorstwa Roberto J. Galindo – Own Work: Foto tomada por Roberto J. Galindo, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2216925
Nużyca u psa
Nużyca jest chorobą pasożytniczą związaną z nadmiernym namnażaniem nużeńców, które naturalnie bytują na skórze psa. Objawia się wyłysieniami, łuszczeniem i zgrubieniem skóry, zwykle bez świądu, o ile nie dojdzie do wtórnej infekcji. Zawsze wymaga oceny odporności psa i leczenia przyczyny zaburzeń.
Gronkowiec u psa
Zakażenie gronkowcowe rozwija się najczęściej na uszkodzonej skórze lub przy obniżonej odporności. Objawia się krostami, czyrakami, strupami i miejscowym łysieniem, często w obrębie uszu, łap i krocza. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię oraz kontrolę choroby pierwotnej, która umożliwiła zakażenie.
Kaszak u psa
Kaszak to torbiel gruczołu łojowego powstająca w wyniku zablokowania ujścia gruczołu. Zwykle ma postać miękkiego, przesuwalnego guzka pod skórą i początkowo nie powoduje bólu. Jeśli dojdzie do zakażenia, kaszak staje się bolesny, czerwony i może wydzielać nieprzyjemną treść – w takiej sytuacji konieczna jest wizyta u weterynarza.
Kiedy zabrać psa do weterynarza?
Jeśli pies intensywnie się drapie, a problem nie mija przez kilka dni, warto skonsultować się z weterynarzem, zwłaszcza gdy świąd zaczyna wpływać na jego codzienne funkcjonowanie. Niepokojącym sygnałem są także sytuacje, w których pies drapie się do krwi, wygryza sierść, ma sączące się rany lub widoczne zmiany skórne.
Do lekarza należy zgłosić się również wtedy, gdy objawy szybko się nasilają, nawracają mimo pielęgnacji lub leczenia domowego, pojawia się nieprzyjemny zapach skóry, wypadanie sierści albo zapalenie uszu. Wczesna konsultacja pozwala szybciej ustalić przyczynę problemu i zapobiec przejściu choroby skóry w formę przewlekłą.
Jeśli pies ma nawracające problemy skórne, nie zmieniaj często karmy, kosmetyków i suplementów jednocześnie — utrudnia to ocenę przyczyny.
Diagnostyka chorób skóry u psa
Jeśli pies trafia do gabinetu z problemami skórnymi, lekarz zaczyna od szczegółowego wywiadu, pytając m.in. o czas trwania objawów, ich nasilenie, sezonowość, dietę, stosowane leki, preparaty przeciwpasożytnicze oraz wcześniejsze choroby.
Kolejnym krokiem jest dokładne badanie kliniczne i dermatologiczne, obejmujące ocenę skóry, sierści, uszu, łap, fałd skórnych i okolic intymnych. Już na pierwszej wizycie lekarz często wykonuje badanie cytologiczne skóry lub uszu, które pozwala wykryć bakterie, drożdżaki i komórki zapalne. Standardem są także zeskrobiny skórne oraz badanie sierści lub wyczesiny, aby wykluczyć pasożyty.
Jeśli istnieje taka potrzeba, wdraża się leczenie próbne, zwłaszcza przeciwpchelne, nawet gdy pasożyty nie są widoczne. Dopiero po opanowaniu zakażeń i pasożytów lekarz przechodzi do dalszej diagnostyki, np. w kierunku alergii, diet eliminacyjnych lub badań hormonalnych.
Jak leczyć choroby skóry u psa?
Leczenie chorób skóry u psa zawsze powinno być dopasowane do przyczyny problemu. W przypadku zakażeń bakteryjnych lub drożdżakowych stosuje się leczenie miejscowe (szampony, preparaty antyseptyczne) lub ogólne, a przy nawrotach konieczne bywa ustalenie choroby podstawowej. Pasożyty skóry wymagają leczenia przeciwpasożytniczego, często obejmującego również zwierzęta z otoczenia psa. Choroby alergiczne, takie jak atopowe zapalenie skóry czy alergia pokarmowa, wymagają długofalowego postępowania – kontroli świądu, eliminacji alergenów, odpowiedniej diety i regularnych wizyt kontrolnych.
Pielęgnacja i profilaktyka chorób skóry u psa
Profilaktyka chorób skóry u psa polega nie tylko na zapobieganiu nowym zmianom, ale także na ograniczaniu nawrotów problemów, które już wystąpiły. Skóra psa stanowi naturalną barierę ochronną, dlatego jej kondycja zależy zarówno od prawidłowej pielęgnacji, jak i warunków środowiskowych oraz diety. Utrzymanie higieny psa i jego otoczenia zmniejsza ryzyko namnażania bakterii, pasożytów i alergenów, które mogą wywoływać lub nasilać choroby skóry.
Aby zapobiegać chorobom skóry u psa, warto:
- dbać o odpowiednie żywienie, oparte na pełnowartościowej karmie, a u psów wrażliwych na diecie hipoalergicznej, z zapewnieniem stałego dostępu do świeżej wody;
- unikać zbyt częstych kąpieli, które mogą uszkadzać naturalną barierę ochronną skóry;
- stosować łagodne, dobrze dobrane preparaty pielęgnacyjne, regularnie wyczesywać sierść i utrzymywać w czystości legowiska, miski oraz akcesoria psa;
- ograniczać kontakt z alergenami, m.in. poprzez sprzątanie domu, kontrolę roztoczy, dietę eliminacyjną i stosowanie ochrony przeciwpasożytniczej;
- prowadzić systematyczną profilaktykę przeciw pchłom i innym pasożytom zewnętrznym.
Niezależnie od działań profilaktycznych, każda zauważona zmiana skórna powinna być monitorowana, a rozpoczęte leczenie zawsze prowadzone zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii i przez pełny czas terapii – nawet wtedy, gdy skóra psa wygląda już na zdrową.
FAQ: pytania i odpowiedzi
Czy choroby skóry u psa zawsze powodują świąd?
Nie zawsze. Część chorób może początkowo przebiegać bez świądu lub z bardzo łagodnymi objawami.
Czy dieta ma wpływ na choroby skóry u psa?
Tak. Nieprawidłowa dieta lub alergia pokarmowa mogą znacząco pogarszać stan skóry i sprzyjać nawrotom problemów.
Literatura naukowa
T. Frymus, Choroby zakaźne psów, Wyd. SI-MA, Warszawa 1999.
Ż. Listowska, Wybrane bakteryjne choroby skóry psów – kompendium leczenia, https://magwet.pl/32655,wybrane-bakteryjne-choroby-skory-psow-kompendium-leczenia?srsltid=AfmBOoqbzlgw4_hlkkOMPtcMEqPCDW1FqXO2_w7tDlNjRXSkegiFW4Mn (dostęp: 15.02.2026).
N. Martiz, Gdy twój pies choruje, Warszawa 2010.
P. Prelaud, Choroby alergiczne u psów, Wrocław 2010.
G. Richter, Księga zdrowia psa i kota, Łódź 2018.
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
