Artykuł opracowany przez dr. Mateusza Karatysza
Czy można dokarmiać szczeniaka mlekiem?
Wygenerowano AI dla zoonews.pl
W artykule przeczytasz
Siara – jedyne mleko, którego szczeniak naprawdę potrzebuje po narodzinach
Zaraz po porodzie suka produkuje siarę – wyjątkowo gęste, żółtawe mleko bogate w immunoglobuliny IgA. To kluczowy element budowania odporności szczenięcia.
- Siara jest dostępna przez ok. 72 godziny po porodzie.
- Organizm szczeniąt potrafi wchłaniać przeciwciała w stanie nienaruszonym tylko do 36 godzin od urodzenia.
- Działa też jak naturalny środek przeczyszczający, ułatwiający wydalenie smółki.
W pierwszych dobach życia maluchy powinny jeść 6–12 razy dziennie, a zapotrzebowanie wynosi ok. 15 ml mleka na każde 100 g masy ciała. Mleko matki ma bardzo wysoką wartość energetyczną — 146–155 kcal/100 g.
Kiedy szczeniak przestaje trawić mleko?
Wraz z wiekiem spada aktywność enzymu laktazy, odpowiedzialnego za trawienie laktozy. Oznacza to, że im starszy jest szczeniak, tym gorzej toleruje mleko.
Proces odsadzania wygląda tak:
- tydzień życia – początek stopniowego odchodzenia od mleka, wprowadzanie pokarmów stałych.
- tydzień – suka coraz rzadziej karmi młode.
- 6–8. tydzień – zakończenie odstawiania i przejście na karmę stałą.
Od tego momentu dokarmianie szczeniaka mlekiem krowim, kozim czy owczym zwykle kończy się problemami trawiennymi.
Odsadzenie dietetyczne szczeniąt rozpoczyna się ok. 3 tygodnia życia, a kończy ok 6-8 tygodnia.
Dlaczego mleko krowie to zły pomysł?
Mleko matki różni się od mleka krowiego składem i wartościami odżywczymi. Psie mleko jest około dwa razy bardziej kaloryczne, zawiera więcej białka i tłuszczu, a jednocześnie mniej laktozy w stosunku do wartości energetycznej.
Nadmiar laktozy w diecie psa może prowadzić do biegunki, wzdęć, bólów brzucha, alergii czy wymiotów. Dodatkowo tłuszcz w mleku psiej matki jest bogatszy w niezbędne kwasy tłuszczowe n-3 i n-6 (linolenowy i arachidonowy), kluczowe dla prawidłowego wzrostu, niż tłuszcz z mleka krowiego.
Porównanie składu mleka różnych gatunków
| PIES | KROWA | KOZA | OWCA |
Woda | 78% | 87,5% | 86,8% | 83,1% |
Sucha masa | 22% | 12,5% | 13,2% | 16,9% |
Białko | 8,2% | 3,3% | 3,6% | 4,1% |
Tłuszcz | 9,5% | 3,6% | 4,2% | 7,3% |
Laktoza | 3,4% | 4,6% | 4,4% | 4,2% |
Popiół | 1,2% | 0,7% | 0,8% | 0,8% |
Wapń (mg/100g) | 240 | 119 | 130 | 192 |
Fosfor(mg/100g) | 180 | 95 | 110 | 100 |
Żelazo(mg/100g) | 7,3 | 0,2-0,6 | 0,3-0,4 | 0,4-0,6 |
Cynk(mg/100g) | 7-12 | 4-5 | 3-6 | 1-2 |
Kalorie (mg/100g) | 146-155 | 74 | 80 | 110 |
Mleko zastępcze – jedyne mleko, które można dokarmiać szczeniaka
Jeśli suka nie może karmić, jedyną bezpieczną opcją jest specjalistyczne mleko zastępcze dla szczeniąt, dostępne w lecznicach i sklepach zoologicznych.
Dobre mleko zastępcze:
- ma skład zbliżony do mleka suki,
- zawiera odpowiednie proporcje białka i tłuszczu,
- bywa wzbogacone o DHA, wspierające rozwój mózgu.
Jak podawać mleko zastępcze?
- temperatura: 37,7–38°C,
- stałe pory karmienia,
- na początku mniejsze porcje, by uniknąć biegunki,
- po każdym posiłku delikatny masaż brzuszka i krocza,
- w 1.–3. tygodniu życia: 4–6 karmień na dobę.
Czy pies może mieć nietolerancję laktozy?
Tak. Nietolerancja laktozy u psa pojawia się wtedy, gdy organizm nie wytwarza wystarczającej ilości laktazy – enzymu trawiącego cukier mleczny. Po wypiciu mleka u psa szybko pojawiają się: biegunka, wymioty, gazy, ból brzucha i wzdęcia.
Alergia na białko mleka (np. kazeinę lub białko serwatkowe) daje inne objawy: świąd, zaczerwienienie skóry, zapalenie spojówek, łupież, a u psów z uszkodzoną skórą może dojść do wtórnych infekcji i grzybicy.
Mleko bez laktozy bywa lepiej tolerowane, ale nadal zawiera białka uczulające, więc nie nadaje się do regularnego podawania – zwłaszcza szczeniakom.
Czy można podać psy mleko kozie, owcza albo roślinne?
Mleko kozie i owcze jest lepiej trawione niż krowie i ma wyższą zawartość niektórych składników odżywczych, ale nadal jest tłuste (ryzyko otyłości) i może uczulać. Mleka te nie powinny być podawane psom regularnie.
Mleka roślinne (sojowe, ryżowe, migdałowe) często zawierają dodatki cukru, a niektóre składniki mogą być dla psa szkodliwe (np. ksylitol). Nie dostarczają one wartości odżywczych potrzebnych psu i nie powinny być traktowane jako zamiennik wody lub karmy.
Podsumowanie – kluczowe fakty
- Mleko matki to najlepszy pokarm dla szczeniąt do 3. tygodnia życia.
- Mleko krowie jest nieodpowiednie dla psów – zawiera dużo laktozy i może powodować dolegliwości trawienne.
- Mleko zastępcze stosuje się wyłącznie w razie potrzeby i zgodnie z zaleceniami producenta.
- Mleko bez laktozy i kozie mogą być podawane sporadycznie, ale nie zastąpią wody ani karmy pełnoporcjowej.
- Woda powinna być zawsze dostępna dla psa, niezależnie od wieku.
FAQ: Najczęściej zadawane pytania
Czy pies może pić mleko krowie?
Nie, ponieważ wysoka zawartość laktozy często prowadzi do biegunki i innych problemów trawiennych. Żadne mleko przeznaczone dla ludzi nie jest niezbędne w zbilansowanej diecie psa.
Jakie mleko jest najlepsze dla szczeniaka?
Najlepsze jest mleko matki. W razie braku laktacji stosuje się specjalistyczne mleko zastępcze dla psów.
Czy pies może pić mleko bez laktozy?
Może, ale wyłącznie sporadycznie, jeśli nie jest uczulony na białko mleka. Mleko nie może stanowić zamiennika wody.
Czy mleko kozie jest dobre dla psa?
Jest łatwiej trawione niż krowie, ale nadal może powodować alergie, zaburzać pracę trzustki i jest tłuste.
Kiedy odstawić szczeniaka od mleka matki?
Odstawianie rozpoczyna się około 3. tygodnia życia i kończy między 6. a 8. tygodniem, wprowadzając karmę stałą.
Źródła naukowe
M. Ceregrzyn, R. Lechowski, B. Barszczewska, Podstawy żywienia psów i kotów, wyd. Edra, Wrocław 2017.
M. Jank, Żywienie osieroconych szczeniaków i kociąt, Magazyn Weterynaryjny 06/2004.
Notka biograficzna: dr Mateusz Karatysz
W branży zoologicznej pracuję od 2012 roku. Przez 8 lat doradzałem właścicielom specjalistycznych sklepów zoologicznych w doborze produktów premium, które nie były jeszcze dostępne w Polsce.
Od 10 lat opiekuję się przewlekle chorym psem. Każdego dnia pomagam mu w zmaganiach z atopowym zapaleniem skóry, alergią pokarmową, nawracającymi problemami z zapaleniem pęcherza oraz ciężkimi powikłaniami neurologicznymi po dysplazji krążków międzykręgowych.
W 2020 roku założyłem serwis zoonews.pl. Wieloetapowe diagnozy, umawianie równoległych wizyt u kilku specjalistów lekarzy weterynarii, wnikliwe obserwacje objawów występujących u mojego psa i łączenie faktów przed wizytami diagnostycznymi skłoniły mnie do popularyzacji odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami domowymi – w oparciu o książki i artykuły naukowe pisane głównie przez lekarzy weterynarii.
Po przeczytaniu moich artykułów zachęcam do zgłębienia interesującego Ciebie tematu na podstawie książek i artykułów, które załączam w bibliografii.
