Jak karmić psa z alergią pokarmową?
Alergia pokarmowa może wystąpić u psa w każdym wieku. W zasadzie każdy składnik diety, podawany przez długi czas, może w pewnym momencie zacząć uczulać psa.
Alergia pokarmowa nie zależy od płci czy rasy, ale niektóre psy mogą być na nią narażone bardziej niż inne. Jakie to rasy? Czy wiek ma znaczenie? Jakie składniki odżywcze są uznawane za najczęściej alergizujące? Odpowiedzi na te pytania opracowałem w poniższym artykule.
W artykule przeczytasz
Dlaczego psy mają alergie pokarmowe?
Alergia pokarmowa to reakcja układu odpornościowego psa na białka, które trafiają do układu pokarmowego psa wraz z jedzeniem. Niektóre z tych białek, których aktywność nie została wyeliminowana w procesie trawienia, trafiają do jelita cienkiego, gdzie wywołują nadwrażliwość.
Mechanizmy immunologiczne, które wywołują alergię pokarmową, wywołują nadwrażliwość natychmiastową lub opóźnioną.
Przeprowadzone obserwacje wskazały, że objawy alergii mogą pojawić się u psów w wieku od 4. miesiąca życia do 14. roku życia. Jak widać rozpiętość jest bardzo szeroka, ale najczęściej skłonność ta ujawnia się u psów ok 4-5. roku życia.
Dlaczego psy mają problemy z alergią pokarmową? Pisząc w dużym uogólnieniu, alergia pokarmowa to reakacja organizmu psa na białka pokarmowe, które nie stanowią dla psa zagrożenia, ale z uwagi na nieprawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego są one rozpoznawane jako niebezpieczne.
Dodatkowo można wskazać inne czynniki, które mogą zwiększać skłonność psa do alergii pokarmowych, tj.: atopia, problemy z przepuszczalnością jelit czy zaburzenia trawienia.
Jakie psy są narażone na alergie pokarmowe?
W zasadzie każdy pies może zacząć cierpieć na alergię pokarmową. Są jednak rasy, które wykazują większą do tego skłonność w porównaniu z innymi, tj.:
- Owczarek niemiecki
- Labrador retriever
- Golden retriever
- Cairn terrier
- Dog argentyński
- Springer spaniel
- Cocker spaniel
- Bokser
- Buldog francuski
Co najbardziej uczula psa?
Jak napisałem wcześniej w zasadzie wszystkie białka pokarmowe mogą być potencjalnymi alergenami. W literaturze wskazuje się na zależność pomiędzy popularnością danych składników pokarmowych a występowaniem na nie reakcji alergicznych. Można zatem przypuszczać, że im powszechniej stosowany jest dany składnik diety, a pies ma z nim częstszy kontakt, tym większa szansa na występienie reakcji alergicznej.
Wśród głównych grup alergenów pokarmowych w literaturze najczęściej wymieniane są:
- Mięso – alergeny mięsa są słabo przebadane, ciepłooporne i stanowią zwykle źródło histaminy. U psa jedynymi poznanymi alergenami są łańcuchy IgG występujące w wołowinie;
- Soja – jej alergenność opisywana jest jedynie u psów, u których alergia ta występuje samorzutnie – psy te reagują na alergeny o dużej masie cząsteczkowej (50-70 kD);
- Mleko krowie – u psów jedynymi poznanymi póki co alergenami są kazeina i łańcuchy ciężkie IgG;
- Jajka – alergeny istotne dla człowieka to owoalbumina i owomukoid;
- Zboża – większość wyizolowanych alergenów występuje zarówno w pszenicy, jak i jęczmieniu
- Gluten
- Owoce i warzywa – wszystkie są potencjalnymi alergenami
- Dodatki żywieniowe – dwusiarczan sodu, glutaminian sodu, barwniki azowe, azotyn sodu, BHA/BHT, przyprawy, alginat sodu, gumy roślinne, glikol propylenowy, etoksykina
Niektóre źródła podają konkretnie, że najczęstsze alergeny pokarmowe to: wołowina (48%) i mleko (50%), jaja (48%), kukurydza (33%), ryż (32%), mięso królika (30%), soja (28%), drób (28%) oraz jagnięcina (16%). Poza tym nawet 48% zwierząt jest uczulonych na więcej niż jeden składnik diety1.
Jak zaplanować dietę eliminacyjną?
Plan takiej diety ustala się wraz ze specjalistą na podstawie szczegółowego wywiadu żywieniowego. Zaleca się wprowadzenie białka i węglowodanów, które wcześniej nie były obecne w diecie psa. Przykładowymi źródłami białka mogą być: baranina, ryby, dziczyzna, kaczka, konina czy białko owadzie, a źródłami węglowodanów: ryż, ziemniaki, bataty lub tapioka.
Podczas stosowania diety eliminacyjnej absolutnie nie wolno podawać psu kości, przekąsek, suplementów witaminowo-mineralnych ani innych smakołyków.
Jeśli po 10-12. tygodniach nie nastąpi poprawa, dietę trzeba przerwać i opracować nowy plan, zaczynając cały proces od początku. By uniknąć problemów trawiennych, nową karmę wprowadza się stopniowo, mieszając ją z dotychczasową przez 9-10 dni i stopniowo zwiększając jej ilość.
Jeżeli dieta eliminacyjna przyniesie efekty – ustąpi świąd oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe – można rozważyć zastosowanie diety prowokacyjnej.
Na czym polega dieta prowokacyjna?
Dieta prowokacyjna polega na stopniowym wprowadzaniu do jadłospisu psa składników, które spożywał przed rozpoczęciem diety eliminacyjnej. Każdy składnik dodaje się pojedynczo w odstępach tygodniowych, aby łatwo zidentyfikować ewentualne alergeny. Jeśli po spożyciu danego składnika pojawią się objawy alergii, jak świąd, należy natychmiast go wyeliminować i wrócić na 14 dni do diety eliminacyjnej. Proces prowokacji powtarza się, testując kolejne składniki diety.
Karmy dla psów z alergią pokarmową
Karmienie psa z alergią pokarmową wymaga świadomego wyboru odpowiednich karm, które nie wywołają reakcji alergicznych i dostarczą mu odpowiednich składników odżywczych. Na rynku dostępne są trzy główne typy karm dla psów alergików:
- Karmy monobiałkowe – te karmy oparte są na jednym źródle białka, co ułatwia wyeliminowanie potencjalnych alergenów. Monobiałkowa dieta sprawdzi się zarówno w codziennym karmieniu, jak i podczas prób prowokacyjnych, gdy opiekun chce zweryfikować tolerancję na konkretne białko.
- Karmy hydrolizowane – w tego rodzaju karmach białko poddane jest specjalnemu procesowi hydrolizy, który rozbija je na małe cząsteczki. Dzięki temu organizm psa nie rozpoznaje ich jako alergenów.
- Karmy z krótkim składem – mają ograniczoną ilość składników, co zmniejsza ryzyko wystąpienia alergii. Wybierając karmy bez dodatków barwników i konserwantów, które mogą działać alergizująco, łatwiej uniknąć składników uczulających, co jest szczególnie ważne dla psów o wrażliwych żołądkach i skłonnościach alergicznych.
Czy pies z alergią pokarmową może dostawać przekąski?
Alergia pokarmowa nie jest przeciwskazaniem do podawania psu przekąsek. Jeżeli wykonaliście prawidłowo dietę eliminacyjną, to macie listę składników, których należy unikać w diecie psa. Przekąski dla psów alergików, dostępne w sklepach zoologicznych, charakteryzują się krótkim składem, to bardzo często suszone mięso jednego rodzaju. Dopuszczalne są również monobiałkowe przekąski z białka pochodzenia roślinnego.
Źródła
1 W. Biel, Dieta psa z alergią pokarmową – okiem specjalisty, https://johndog.pl/blog/zywienie/dieta-psa-z-alergia-pokarmowa-okiem-specjalisty/ (dostęp: 31.10.2024).
M. Ceregrzyn (red.), Psy rasowe. Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy, wyd. MI Polska, Warszawa 2008.
P. Prelaud, Choroby alergiczne psów, wyd. Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2010.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, popularyzator świadomych adopcji zwierząt oraz produktów, które pomagają opiekunom w samodzielnym rozwiązywaniu problemów pojawiających się, podczas opieki nad zwierzętami. Twórca serwisu www.zoonews.pl
